صفحه 1 از 12 12311 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: *** درسنامه ی کلام جدید *** (مدیریت بحث: سرکار «صدفی»)

  1. #1

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349

    *** درسنامه ی کلام جدید *** (مدیریت بحث: سرکار «صدفی»)




    بسم الله الرحمن الرحیم
    اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم

    سلام به همه ی دوستان

    در این تاپیک انشاالله به تدریج متن کتاب «درآمدی بر کلام جدید» حجت الاسلام ربانی گلپایگانی قرار داده میشه، در این تاپیک قرار نیست بحثی صورت بگیره و پست های از این دست حذف خواهند شد، دوستان هر نوع مطلبی در این رابطه داشتن می تونن در تاپیک دیگه ای مطرح بفرمان تا در اونجا راجع بهش صحبت بشه، دوستان جهت اطلاع از مسائل اجرایی این طرح به این تاپیک مراجعه بفرمان:

    طرح بزرگ جهادگران عرصه ی مجازی

    سرکار صدفی گرامی قبول زحمت فرمودن و مدیریت این تاپیک رو به عهده گرفتن، همین جا صمیمانه ازشون تشکر می کنم و امیدوارم خداوند متعال به بهترین وجه ازشون قبول بفرماد...


    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  2. صلوات ها 10


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349



    *** درسنامه ی کلام جدید *** (مدیریت بحث: سرکار «صدفی»)

    درآمدی بر کلام جديد


    علي ربانی گلپايگانی



    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  5. صلوات ها 7


  6. #3

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349



    شناسنامه کتاب:

    نام کتاب: درآمدي بر کلام جديد
    نويسنده: علي رباني گلپايگاني
    ناشر: مرکز نشر هاجر (وابسته به مرکز مديريت حوزه‌هاي علميه خواهران)
    برنامه ريزي و نظارت:مديريت تأليف و تدوين متون
    حرفچيني و صفحه آرايي:واحد نشر مديريت تأليف و تدوين متون
    چاپخانه:قدس
    نوبت چاپ:اول- بهار
    شمارگان:600 نسخه
    قيمت: 16000 ريال
    تعداد صفحه و قطع:241 صفحه- وزيري

    منبع

    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  7. صلوات ها 5


  8. #4

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349



    پيش‌گفتار

    حوزه‌هاي علميه شيعي، ميراث‌دار تراث جاويد معارف و علوم آل الله، و پاسداران حريم و کيان شريعت و عقايد اسلامي‌اند. اين رسالت خطير، مسئوليت عالمان دين‌باور را در عرصه تعليم و تربيت، مضاعف نموده است. دغدغه‌هاي هميشگي عالمان متعهد و طلاب و فضلاي دل‌سوز نسبت به اصلاح و غنا بخشي کمّي و کيفي شيوه‌ها، متون و الگوهاي آموزشي در راستاي بالندگي و پويايي و کارآمدي نظام آموزشي حوزه، ضرورت بازنگري و اصلاح و تدوين و ارائه متون نو و بديع و کارآمد را مورد تأکيد قرار مي‌دهد.البته از يک‌سو، منزلت و رفعت جايگاه متون درسي در حوزه‌ها و بهره‌مندي از تراث گران‌سنگ و ذخاير ارزشمند متون قديم از صلحاي سلف، و وزانت و اعتبار مؤلفان آن‌ها ايجاب مي‌کند که در بازسازي و اصلاح و تدوين متون درسي، اهتمام و دقت و تأمل خاص و شايسته مبذول گردد. و از سوي ديگر، دگرگوني و تحول در گرايش‌ها، نيازها، انتظارات، شيوه‌ها و الگوهاي تعليم و تربيت، مسئوليت متوليان و متصديان امر آموزش و پژوهش و برنامه‌ريزي درسي را در حوزه افزون مي‌سازد تا به صورت مستمر با آرايه‌بندي‌ها و الگوها و قالب هاي نو و بديع، و با ارتقاي غناي محتوايي به پيرايش و تدوين متون درسي، همت گمارند.از اين رو، مرکز مديريت حوزه‌هاي علميه خواهران بر اساس ضرورت‌ها و نيازهاي ياد شده، نسبت به اصلاح، بازسازي و توليد متون درسي اقدام نموده و ده‌ها جلد کتاب درسي را طراحي، تدوين و منتشر ساخته است و در اين فرايند سعي داشته است که با حفظ اصالت و غناي محتوايي گنجينه‌هاي ارزشمند بر جاي مانده از عالمان گذشته، با کاربست تکنولوژي آموزشي و رعايت اصول، معيارها و الگوهاي جديد، متوني متناسب با اهداف و در چارچوب برنامه‌ها و سرفصل‌هاي مصوب، و سطح درک و انتظارات فراگيران ارائه کند.پيمودن اين مسير بلند و طولاني، نيازمند مساعدت و حمايت همه جانبه اساتيد، صاحب‌نظران، مديران و طلاب معزّز است که با ارائه پيشنهاد‌ها ، نقدها و ديدگاه‌هايشان ما را در بهبود بخشي و طي نمودن درست و صحيح اين مسير صعب و دشوار، ياري دهند.در اين جا فرصت را غنيمت شمرده و از تمامي دست‌اندر کاران اين طرح سترگ، به ويژه مديريت تأليف و تدوين متون، کارشناسان و مؤلف محترم تشکر نموده و تلاش خالصانه آن‌ها را ارج مي‌نهيم.

    بعون الله تعالي و عليه التکلان
    مرکز مديريت حوزه‌هاي علميه خواهران
    معاونت پژوهش

    ویرایش توسط seyedziya : ۱۳۸۹/۰۷/۱۰ در ساعت ۱۳:۱۴

    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  9. صلوات ها 2


  10. #5

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349



    مقدمه مؤلف

    تحول و تکامل يکي از اوصاف علوم بشري است. همة دانش‌هاي بشري با مسائل بسيط و محدودي آغاز شده و به تدريج ، در ساية پژوهش، نقدها، موشکافي‌ها و عوامل ديگر دستخوش تحول و تکامل شده و رشد کمّي و کيفي پيدا کرده‌اند.علم کلام نيز از اين قاعدة کلي مستثني نبوده است. تحول در علم کلام عامل ويژه‌اي نيز داشته است که به رسالت پاسخگو بودن آن به شبهات و پرسش‌هاي ديني هر عصر باز مي‌گردد. از اين رو، علم کلام پيوسته با مسائل جديد کلامي مواجه بوده و براي پاسخگويي به آنها، علاوه بر استفاده از اصول و منابع ثابت عقلاني و وحياني، از روش‌هاي نوين و داده‌هاي علمي و تجربي جديد، متناسب با مسائل مورد بحث نيز بهره گرفته است. چنان که مطالعه سير تطور علم کلام گواه روشن اين مدعاست.در عصر جديد به دليل تحولات عظيمي که در عرصه‌هاي فلسفه و مسائل اجتماعي رخ داده است، پرسش‌‌ها و چالش‌هاي جديدي در زمينه باورها و ارزش‌هاي ديني مطرح شده است. عده‌اي از فيلسوفان و متکلمان (هم در جهان مسيحيت و هم در جهان اسلام) به چاره انديشي برخاسته و براي حل مشکلات و چالش‌ها ديدگاه‌هاي گوناگوني را مطرح کرده‌اند. از اين جريان فکري نوين در عرصه الهيات و کلام به عنوان «کلام جديد» يا «الهيات مدرن» ياد مي‌شود.چالش‌ها و شبهات نوين کلامي در جهان اسلام را مي‌توان به دو بخش کلي تقسيم کرد: الف) چالش‌ها و شبهات مربوط به عقايد ديني مانند خداپرستي، ايمان به حيات پس از مرگ و سراي آخرت، معجزات و مانند آن.ب) چالش‌ها و شبهات مربوط به احکام اجتماعي اسلام مانند آزادي، حقوق بشر، حقوق زنان، دموکراسي و نظاير آن.ماترياليست‌ها، پوزيتويست‌ها و تجربه گرايان در معرفت شناسي با انگيزه‌هاي متفاوت و شيوه‌هاي گوناگون، شبهات و چالش‌هاي دسته اول را دامن زده‌اند، چنان که اومانيست‌ها، ليبراليست‌ها و سکولارها بانيان و مروّجان شبهات و چالش‌هاي دسته دوم بوده‌اند.بديهي است پرداختن به همه اين مسائل، مجال گسترده‌اي را مي‌طلبد که در گنجايش کتاب حاضر نيست. بدين جهت دست به گزينش زده و بخشي از مسائل جديد کلامي را که بر محور ديني مي‌چرخد مورد بحث قرار داده‌ايم. مسائل گزينش شده از رايج ترين و مهم‌ترين مسايل کلامي جديد مي‌باشند که در مراکز حوزوي و دانشگاهي مورد گفتگو قرار گرفته‌اند. از آنجا که کتاب حاضر به عنوان متن آموزشي تهيه شده، رعايت اختصار و ايجاز، اجتناب‌ناپذير بوده است. با اين حال کوشش شده که مباحث، نامفهوم نبوده و براي دانشجويان و طلاب مقطع عمومي و تخصصي قابل استفاده باشد. بديهي است اين هدف، آنگاه برآورده مي‌شود که مبادي لازم منطقي، فلسفي و کلامي فرا گرفته شده باشد در هر حال بهر‌ه‌گيري از اساتيد فن، شرط فهم کامل مطالب کتاب خواهد بود.اميد است اين اثر به عنوان گامي ابتدايي در عرصه کلام جديد براي علاقمندان به چنين بحث‌هايي سودمند بوده و مورد رضايت خداوند سبحان و حضرت ولي عصر (ارواحنا فداه) قرار گيرد. پيشاپيش از انتقادها و پيشنهادهاي سازنده اهل نظر سپاسگذاري مي‌شود.

    حوزه علميه قم
    علي رباني گلپايگاني
    آشنايي با علم کلام و کلام جديد


    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  11. صلوات ها 5


  12. #6

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349



    درآمدي بر کلام جديد
    پيش‌گفتار
    مقدمه مؤلف
    فصل اول تعريف و نامگذاري علم کلام
    تعريف علم کلام
    وجه تسميه
    فصل سوم موضوع و مسائل علم کلام
    موضوع علم کلام
    مسائل علم کلام
    فصل چهارم علم کلام و علوم ديگر
    کلام و علوم درون ديني
    کلام و علوم برون ديني
    کلام و فلسفه دين
    فصل پنجم تاريخ و تطور علم کلام
    تحليل تاريخي
    نتايج بحث
    نقد دو ديدگاه
    نقش فلسفه در تحول علم کلام
    علوم تجربي و تحول علم کلام
    فصل ششم کلام جديد
    کلام جديد در مسيحيت
    کلام جديد در جهان اسلام
    محورهاي ثبات و تحول در علم کلام
    الف) محورهاي ثبات
    ب) محورهاي تحوّل و تجدّد

    1 . تجدّد در مسائل
    2 . تجدّد در روش
    تجدّد در زبان
    نکته‌هاي تکميلي
    مباحثي از کلام جديد
    فصل اول تعريف دين
    دين در لغت
    الف) امر مقدس
    ب) نجات و رستگاري
    ج) جهان بيني و ايدئولوژي
    تعريف عام و خاص دين
    گونه شناسي تعاريف دين
    تعريف‌هاي ذاتي دين
    تعريف‌هاي غايت‌انگارانه
    تعريف‌هاي اخلاق گرايانه دين
    تعريف‌هاي روان‌شناختي دين
    تعريف‌هاي جامعه‌شناختي دين
    تعريف‌هايي از دين شناسان مسلمان
    الف) تعريف اعم دين
    ب) تعريف عام دين
    ج) تعريف خاص دين



    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  13. صلوات ها 2


  14. #7

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349



    د) تعريف اخص دين
    فصل دوم منشا دين
    ديدگاه‌هاي خداباورانه
    فطرت و د ين
    فطرت کمال خواهي و دين گرايي بشر
    حس حقيقت جويي و دين‌گرايي انسان
    ارزيابي و نقد
    اتکاطلبي کودکانه و منشا دين
    نقد
    دورکيم و منشا دين
    نقد
    فصل سوم نياز بشر به دين
    دين زمينه ساز سعادت ابدي
    هدايت عمومي و فطرت بشري
    جامعيت و قداست قانون
    دين و حيات معقول بشر
    دين و پرورش فضايل اخلاقي
    دين و عقايد راستين
    فصل چهارم قلمرو دين
    عقل و قلمرو دين
    قرآن و قلمرو دين
    قرآن و اهداف نبوت
    گستره هدايت‌هاي قرآني
    نقد سکولاريسم
    فصل پنجم زبان دين
    ماهيت و پيشينه بحث
    الف) ديدگاه‌هاي غيرمعرفتي

    1 . پوزيتيويسم منطقي
    نقد
    2 . فلسفه تحليل زباني
    ديدگاه‌هاي معرفتي
    1 . نظريه تمثيل 2 . تفسير نمادين
    نقد
    3 . پيرايش زباني
    فصل ششم عقل و دين
    عقل در لغت و اصطلاح
    قرآن و تفکر عقلي
    جايگاه و حجيت عقل از ديدگاه روايات
    کارکردهاي عقل در دين ‌شناسي
    عقل معيار، مصباح و مفتاح
    ديدگاه‌هاي نادرست
    فصل هفتم دين و عقلانيت جديد
    دين و عقلانيت نظام‌مند
    دين و عقلانيت ابزاري و سوداگرا

    ویرایش توسط seyedziya : ۱۳۸۹/۰۷/۱۰ در ساعت ۱۳:۵۲

    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  15. صلوات ها 3


  16. #8

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۸۸
    نوشته
    1,578
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    61
    آپلود
    31
    گالری
    0
    صلوات
    9349



    واکنش‌ها و انتقادها
    فصل هشتم عقل و ايمان

    چيستي ايمان

    ديدگاه‌هاي مختلف در باب نسبت عقل و ايمان

    الف) ديدگاه ناسازگاري

    ب) ديدگاه سازگاري

    ج) عقل‌گرايي اعتدالي

    عقلي بيرون

    فصل نهم علم و دين

    پيشينه بحث

    علم و دين مورد بحث

    ديدگاه‌ها

    الف) ناسازگاري تفاهم‌ناپذير

    ب) ناسازگاري تفاهم‌پذير

    تاويل‌گرايي اعتدالي و افراطي

    ج) سازگاري يگانه‌انگار

    د) تفکيک و جداانگاري

    فصل دهم تجربه ديني

    واژه‌شناسي تجربه ديني

    متعلق تجربه ديني

    ويژگي‌هاي تجربه ديني

    پيشينه و انگيزه

    گونه‌هاي تجربه ديني

    واقع‌نمايي تجربه ديني

    تجربه دين و وحي و نبوت

    نقد

    فصل يازدهم تکثر گرايي ديني

    تبيين موضوع بحث

    مبناي معرفت‌شناختي تکثرگرايي ديني

    نقد

    تکثرگرايي ديني و فلسفه نبوت

    فصل دوازدهم معرفت و فهم دين (1)

    ضرورت فهم دين

    امکان فهم دين

    ابزارهاي فهم دين

    قواعد فهم دين

    فصل سيزدهم معرفت و فهم دين (2)

    اسلام و کمال دين

    گونه‌هاي تحول در فهم

    تجرد معرفت و تکامل فهم

    فرضيه تحول تئوريک معاني

    نقد

    فهم عصري دين

    نقد

    فصل چهاردهم کثرت فهم‌ها و فهم معيار

    طرح مسئله

    کثرت طولي و عرضي فهم

    اختلاف در ظواهر نه در نصوص

    عوامل اختلاف فهم‌ها

    معيار ارزيابي و داوري

    مرجعيت ديني و سياسي

    نسبي‌گرايي و کثرت قرائت‌ها

    ارزيابي و نقد

    منابع و مآخذ


    هُوَ الأَوَّلُ وَ الآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْبَاطِن...(الحدید، 3.)

    وبلاگ من




  17. صلوات ها 3


  18. #9

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    نوشته
    281
    حضور
    8 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    599



    *** درسنامه ی کلام جدید *** (مدیریت بحث: سرکار «صدفی»)
    *** درسنامه ی کلام جدید *** (مدیریت بحث: سرکار «صدفی»)







    فصل اول تعريف و نامگذاري علم کلام


    تعريف علم کلام









    علوم را به يکي از شيوه‌هاي زير مي‌توان تعريف کرد: الف) تعريف به واسطه‌ بيان موضوع: چنان که در تعريف فلسفه‌ اولي گفته شده است: «علمي است که دربارة موجود بما هو موجود بحث مي‌کند.» و در تعريف علم حساب گفته مي‌شود: «علمي است که درباره کمّ منفصل (عدد) بحث مي‌کند.»و ب) تعريف به واسطه غايت: چنان که در تعريف منطق گفته شده است: «قواعدي ابزاري است، که بکارگيري آن، ذهن را از خطاي در فکر مصون مي‌دارد.» و در تعريف علم نحو گفته مي‌شود: «قواعدي زباني است که رعايت آنها انسان را از خطاي لفظي مصون مي‌دارد.»و ج) تعريف به واسطه روش: چنان که در تعريف فلسفه گفته مي‌شود: «علمي است که از روش‌ برهاني استفاده مي‌کند.» و در تعريف علوم طبيعي گفته مي‌شود: «علوم طبيعي، علومي‌اند که روش استقراء را به کار مي‌برند.»و از اقسام ياد شده، تعريف به موضوع، از نظر جامع و مانع بودن کامل‌تر است، زيرا با توجه به اينکه هر علمي موضوع ويژه‌اي دارد، ذکر موضوع مايه جامعيت و مانعيت تعريف خواهد شد.


    اينک نمونه‌هايي از تعريف‌هاي علم کلام را نقل و به طور گذرا نقد مي‌کنيم:




    1 . علم کلام، علمي است که انسان به کمک آن مي‌تواند با اقامه دلايل و ردّ شبهات، عقايد ديني را اثبات کند.1 اين تعريف، هدف اصلي علم کلام را اثبات عقايد ديني دانسته، و ردّ شبهات را- در کنار اقامه دلايل- راه وصول به آن شناخته است و مي‌توان آن را از اقسام تعريف به غايت علم کلام دانست. نقطه قوّت تعريف مذکور در اين است که دلايل کلامي را به عقلي يا نقلي بودن، يا يقيني و جدلي و ظنّي بودن مقيد نساخته است، بدين جهت با اصل آزادي روش در علم کلام هماهنگ است.




    2 . علم کلام، با اقامه دلايل عقلي، و ردّ عقايد و آراي بدعت گزاران، که از روش سلف و اهل سنّت منحرف گرديده‌اند، به دفاع از عقايد ايماني مي‌پردازد.2 اشکال روشن اين تعريف، جامع نبودن آن است؛ زيرا جز بر کلام اهل سنّت منطبق نيست. نويسندگان کتاب «تاريخ فلسفه در جهان اسلامي» نيز همين خطا را مرتکب شده و کلام اسلامي را منحصر در کلام اشعري دانسته‌اند.



    3 . کلام، عبارت است از علم به قواعد شرعي اعتقادي که از دلايل يقيني به دست مي‌آيد.4 اين تعريف، بيش از هر چيز، بر رسالت معرفت بخشي علم کلام تأکيد نموده و رسالت دفاعي آن را مغفول گذاشته است.




    4 . علم کلام، به بحث درباره ذات، صفات و افعال خداوند و احوال ممکنات، بر پايه قانون اسلام مي‌پردازد.5 اين تعريف، از اقسام تعريف به واسطه موضوع است و اضافه قيد «قانون اسلام» براي فرق نهادن ميان علم کلام و فلسفه اولي است. بحث درباره احوال ممکنات موضوع يا هدف اصلي بحث‌هاي کلامي نيست، بلکه جنبه طريقي و آلي دارد.



    5 . علم کلام، صناعتي نظري است که به واسطه‌ آن مي‌توان عقايد ديني را اثبات کرد.6 نقطه قوت اين تعريف در اين است که روش بحث کلامي را مطلق آورده است و از طرفي، «اثبات عقايد»، هم جنبه معرفت بخشي علم




    صفحه: ..... 5

    ویرایش توسط «عرفان» : ۱۳۸۹/۰۷/۱۱ در ساعت ۰۹:۳۰
    أللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمّدٍ

    وَ عَجِّل فَرَجَهُم

  19. صلوات ها 3


  20. #10

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    نوشته
    281
    حضور
    8 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    599



    کلام را شامل مي شود و هم جنبه دفاعي آن را.



    6 . کلام، علمي است که بر اساس قواعد اسلامي، به بحث درباره «موجود من حيث هو موجود» مي‌پردازد.7 اين تعريف از قسم تعريف به واسطه موضوع است و از آن کساني است که موضوع فلسفه اولي و کلام را يک چيز دانسته و تفاوت آنها را در تقيد و عدم تقيد به قواعد (ظواهر) اسلامي برشمرده‌اند.



    7 . علم کلام، علمي است که درباره عقايد اسلامي؛ يعني آنچه از نظر اسلام بايد بدان معتقد بود و ايمان داشت، بحث مي‌کند، به اين نحو که آنها را توضيح مي‌دهد و درباره آنها استدلال نموده و از آنها دفاع مي‌نمايد. اين تعريف، نسبت به کلام اسلامي، تعريف جامع و مانعي است؛ زيرا هم موضوع علم کلام را بيان کرده است (عقايد اسلامي) هم اهداف آن را (توضيح، استدلال= اثبات، دفاع) و هم روش‌هاي آن را مطلق گذاشته است.

    8 . علم کلام، علمي است که عقايد ديني را تبيين کرده، با استفاده از روش‌هاي مختلف، آنها را اثبات مي‌کند و با پاسخگويي به پرسش‌ها، ايرادها و شبهات، از آنها دفاع مي‌کند. امتياز اين تعريف بر تعريف قبل اين است که به کلام اسلامي اختصاص ندارد، بلکه همه مکاتب کلامي را شامل مي‌شود.



    وجه تسميه




    متفکران اسلامي، علمي که درباره عقايد اسلامي بحث مي‌کند را به نام‌هاي مختلفي ناميده‌اند که «علم کلام» معروف‌ترين آنهاست. نام‌هاي ديگر آن عبارتند از:


    الف) علم اصول دين:


    چنان که محقق طوسي آن را به اين اسم ناميده و گفته است: اساس علوم ديني «علم اصول دين» است.


    ب) علم توحيد و صفات:


    در گذشته، اکثر علماي دين علم عقايد را علم توحيد و صفات مي‌ناميدند، اين نامگذاري از باب ناميدن چيزي به مهم‌ترين جزء آن است.


    ج) فقه اکبر:



    احکام شرعي دو دسته‌اند، برخي متعلق به اعتقادات‌اند، که احکام اصلي و اعتقادي ناميده مي‌شوند، و برخي ديگر به عمل انسان تعلق دارند که احکان فرعي و عملي نام دارند. تفقّه در دين هر دو قسم را شامل مي‌شود.
    از آنجا که عقايد ديني بنياد و شالوده دين به شمار مي‌روند، بحث اجتهادي درباره آنها را «فقه اکبر» ناميده‌اند و عنوان فقه بدون وصف اکبر را به بحث‌هاي اجتهادي درباره فروع دين اختصاص داده‌اند.


    د) علم کلام:


    معروف ترين نام اين شاخه از علوم اسلامي «علم کلام» است. درباره تاريخ و وجه تسميه آن ديدگاه‌هاي متفاوتي وجود دارد. «شهرستاني» تاريخ ناميده شدن دانش عقايد به علم کلام را عصر مأمون عباسي (متوفاي 218 . ق) دانسته است؛

    پس از آن که کتاب‌هاي فلسفي در زمان مأمون به عربي ترجمه و منتشر گرديد، معتزله اين کتاب‌ها را مطالعه کردند و در نتيجه روش‌هاي فلسفي با روش‌هاي مربوط به بحث‌هاي اعتقادي به هم آميخته شد و دانشي پديد آمد که آن را «کلام» ناميدند.


    اين ديدگاه با شواهد تاريخي هماهنگي ندارد؛ زيرا از روايات و گزارش‌هاي تاريخي به دست مي‌آيد که در عصر امام صادق (ع) کساني را که درباره مسائل اعتقادي بحث و گفتگو مي‌کردند، «متکلم» مي‌ناميدند، چنان که بحث‌ها و گفتگوهاي مربوط به عقايد ديني را نيز کلام مي‌ناميدند.


    هنگامي که فردي شامي نزد امام صادق (ع) آمد تا با اصحاب او درباره امامت مناظره کند، امام به يونس بن يعقوب فرمود: «اي کاش تو در [علم] کلام مهارت مي‌داشتي تا با او مناظره مي‌کردي». فرد شامي نيز خود را به عنوان صاحب نظر در کلام و فقه معرفي کرد. امام (ع) سپس به يونس بن يعقوب دستور داد تا شاگردان متکلم امام (ع) را نزد او آورد تا با متکلم شامي مناظره کنند.16 و او حُمران بن أعين، ابو جعفر احول، قيس بن ماصر و هشام بن سالم را که همگي از شاگردان متکلم امام صادق (ع) بودند، نزد آن حضرت آورد، سپس هشام بن حکم نيز به آنان پيوست.











    صفحه :..... 6

    ویرایش توسط «عرفان» : ۱۳۸۹/۰۷/۱۱ در ساعت ۰۹:۴۱
    أللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمّدٍ

    وَ عَجِّل فَرَجَهُم

  21. صلوات ها 3


صفحه 1 از 12 12311 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع رو مطالعه کرده اند از ۱۳۹۶/۰۷/۰۱, ۱۸:۳۱ : 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود