صفحه 2 از 2 نخست 12
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: علم به آینده و اختیار

  1. #11

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    6,727
    حضور
    81 روز 3 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16929



    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    اگر فرضا خدا یا اون موجودی که این علم غیب دستان اوست، لازمانی نبود.با تمام قدرت و آگاهی و توانایی هایش، ولی لا زمانی نبود، آیا همچنیان می توانست به آینده علم داشته و پیشگویی کند؟؟
    در مورد علم به امور حاصل در زمان حال که از دید این شخص غایب است، که مشکلی نیست.
    در مورد علم به امور گذشته چون اجنبه عمر طولانی ای دارند(انطور که گفته شده است) بنابراین انها از گذشته میتوانند خبر بدهند همانطور که اگر آن رویداد باجزئیاتش در تاریخ ثبت شده بود انسان با مطالعه آن تاریخ میتوانست نسبت بدان اگاهی بیابد.
    در مورد علم به مسائل ما ورائی و رویدادهای آن نیز این اشکال مطرح نیست چرا که امور ماورائی خودشان لازمان و فرازمانی هستند.
    اما در مورد امور مربوط به آینده
    در این مسائل، گفتیم که علم بدانها تنها از طریق خداوند امکان پذیر است.
    اشکال شما نیز پاسخش این است که موجود لازمانی به معنای آن نیست که هیچ ارتباطی با زمان ندارد بلکه بدان معناست که خودش در قالب زمان نمی گنجد نه اینکه اصلا هیچ ارتباطی با زمان ندارد.
    مثلا نفس، بر اساس کسانی که معتقد بدان هستند، موجودی مجرد(یعنی لازمانی و لامکانی است) اما همین موجود که ذاتا مجرد است ولی در مقام فعل نیازمند به ماده است و به جهت همین نیازمندی(در مقام فعل و استکمال) به موجودی زمان مند متعلق میشود و کارهای زمانی میکند.




    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    من سوالم را صریح تر تکرار می کنم.آیا ما می توانیم بدون آنکه لا زمانی باشیم انتخاب های آینده و اتفاقات آینده را پیش بینی کنیم یا نه.آن آینده هایی که مد نظر من هست و توضیحش رفت که با اختیار گره خورده.به عبارتی ما می توانیم انتخاب آینده افرارپد را پیش بینی کنیم؟؟لزومی ندارد که ما انسان های محدود باشیم.منظورم از ما، موجوداتی با شعورند.حالا فرشته، جن یا حتی خدا.
    بله میتوان نسبت به آینده اگاهی یافت. منتها از طرق عادی نه.
    کسی میتواند نسبت به آینده آگاهی بیابد که بتواند نفس خود در معرض این اگاهی قرار بدهد.
    یعنی با ارتباط با موجودات ماوراء طبیعی(فرشته یا خداوند) از آنان کسب علم کنیم.


    حُسن عالم سوز یوسف چون بر اندازد نقاب **** نیست ممکن پاس عصمت از زلیخا داشتن

    علم به آینده و اختیار

  2. صلوات


  3. #12

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    6,727
    حضور
    81 روز 3 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16929



    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    چگونه می تواند این علم الهی یا هر موجود دیگری به انتخاب های آینده ما، منافاتی با اختیار نداشته باشد؟(من نمی خواهم بحث رو محدود کنم صرفا به خدا و اینها که شاید اصلا افرادی به آنها باور نداشته باشند)؟ ؟؟
    دوست عزیز
    تنظیر دقیقش راعرض کردم.
    شما اگر تصوری از علم ازلی خداوند نسبت به افعال اختیاری انسان داشته باشید، عینا همان را میتوانید در مورد علم یک انسان نسبت به کارهای اختیاری یک انسان دیگر در نظر بگیرد.
    البته با یک تفاوت. آن هم اینکه علم خداوند ذاتی است و علم ما بالعرض و از جانب خداوند.


    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    (من نمی خواهم بحث رو محدود کنم صرفا به خدا و اینها که شاید اصلا افرادی به آنها باور نداشته باشند)؟
    پیش فرض ما در مسئله علم الهی، وجود خداوند و داشتن صفات کمالی است.
    در این بحث نیز، چون از انسانی بحث میشود که طریق خداوند اگاه به مسائل اینده میشود، پس در اینجا نیز باید وجود خدا پیش فرض ما باشد.
    اگر وجود خدا را در نظر نگیریم، اصلا و به هیچ وجه نمیتوان علم غیب انسان نسبت به مسائل آینده را اثبات کرد.


    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    یا راهی هست که این علم از جنس لا زمانی بودن نباشد.مثل کسی سوار ماشین زمان نرفته باشد آینده را ببیند ولی با این حال علم به انتخاب های ما داشته باشد در عین حال که منافاتی با اختیار نداشته باشد؟؟
    اگر وجود خداوند در نظر گرفته نشود خیر و اگر در نظر گرفته شود بله. با همان توضیحی که داده شد.



    حُسن عالم سوز یوسف چون بر اندازد نقاب **** نیست ممکن پاس عصمت از زلیخا داشتن

    علم به آینده و اختیار

  4. صلوات ها 2


  5. #13

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۴
    علاقه
    دانش
    نوشته
    1,533
    حضور
    294 روز 21 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1699



    نقل قول نوشته اصلی توسط صدیق نمایش پست ها
    در این مسائل، گفتیم که علم بدانها تنها از طریق خداوند امکان پذیر است.
    با سلام . تشکر.ما می آییم می گوییم خدا قطعا معادی و حساب وکتابی بر پا می کند.گاهی به استناد به آیات قرآن و وعده هایی که خود خدا داده.گاهی هم با اندیشه و براهین عقلی و وجدانی.این اسمش پیشگویی قطعی نیست؟؟ما پیشگویی می کنیم که قطعا خدا معاد و آخرتی برپا می کند.در آینده؟؟پیشگویی می کنیم که حق ظالم را کف دستش می اندازد؟؟وقتی با براهین عقلی اینطور اظهار نظر می کنیم آیا پیشگویی قطعی داریم می کنیم؟؟یا مثلا در زمان های چند هزار سال پیش هستیم.پیش گویی قطعی می کنیم که خدا قطعا پیامبرانی می فرستد با براهین عقلی و منطقی.این پیشگویی کردن نیست؟؟ اینکه ما پیشگویی می کنیم که قطعا خدا پبامبر می فرستد؟اینکه ما پیشگویی می کنیم که قطعا خدا در اینده خلف وعده نمی کند با ما.خدا قطعا در اینده به ما دروغ نمی گوید.اینها پیشگویی کردن نیست؟اینها چگونه حاصل شده اند؟ما که آینده را ندیدیم مستقیما.چگونه پیشگویی می کنیم قرار و مدار و اتفاقاتی که درآینده قرار است با آنها روبه رو شویم؟؟
    ویرایش توسط پارسا مهر : ۱۳۹۸/۰۲/۰۴ در ساعت ۱۲:۱۴
    روزها رفتند و رفتیم و گذشت...
    آه! آری، زندگی افسانه بود...
    خاطری از خاطراتی مانده جا...
    تار مویی در کنار شانه بود...

  6. صلوات


  7. #14

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    6,727
    حضور
    81 روز 3 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16929



    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    با سلام . تشکر.ما می آییم می گوییم خدا قطعا معادی و حساب وکتابی بر چا می کند.گاهی به استناد به آیات قرآن و وعده هایی که خود خدا داده.گاهی هم با اندیشه و براهین عقلی و وجدانی.این اسمش پیشگویی قطعی نیست؟؟ما پیشگویی می کنیم که قطعا خدا معاد و آخرتی برپا می کند.در آینده؟؟پیشگویی می کنیم که حق ظالم را کف دستش می اندازد؟؟وقتی با براهین عقلی اینطور اظهار نظر می کنیم آیا پیشگویی قطعی داریم می کنیم؟؟یا مثا در زمان های چند هزار سال پیش هستیم.پیش گویی قطعی می کنیم که خدا قطعا پیامبرانی می فرستد با براهین عقلی و منطقی.ایشن پیشگویی کردن نیست.اینکه ما پیشگویی می کنیم که قطعا خدا پباملر می فرستد؟اینکه ما پیشگویی می کنیم که قطعا خدا در اینده خلف وعده نمی کند با ما.خدا قطعا در اینده به ما دروغ نمی گوید.اینها پیشگویی کردن نیست؟اینها چگونه حاصل شده اند؟ما که آینده را ندیدیم مستقیما.چگونه پیشگویی می کنیم قرار و مدار و اتفاقاتی که درآینده قرار است با آنها روبه رو شویم؟؟
    باسلام
    بله اینها را اثبات میکنیم نه اینکه پیشگویی کنیم.
    از این گذشته، اینها به صورت کلی اثبات میشوند.
    یعنی اثبات میشود که خداوند معادی دارد و مجازات و محاسبه دارد. اما
    اینکه نحوه مجازات چگونه است، نمیدانیم.
    اینکه نحوه برخورد خداوند با انسانها چگونه است، نمیدانیم.
    اینکه ما به بهشت میرویم با جهنم، نمیدانیم.
    میزان عمل مورد نیاز برای رفتن به بهشت یا نرفتن در جهنم چیست، نمیدانیم.
    چه موقع قیامت برپا میشود، نمیدانیم..

    اینها نشان میدهد که موارد مودر نظر شما نقض عرایض بنده نیست چرا که ما به صورت جزئی رفتار خداوند را پیشگویی نکردیم بلکه به صورت کلی اثبات کردیم که خداوند چه رفتاری انجام میدهد.

    بعلاوه، قرار شد از طریق علم خودمان باشد نه به استناد به فرمایشات خداوند و هادیان الهی.
    پس آنچه به استناد این ادله باشد، پی بردن است نه پیشگویی، به کمک خداوند است نه بدون استناد به او.

    موفق باشید.


    حُسن عالم سوز یوسف چون بر اندازد نقاب **** نیست ممکن پاس عصمت از زلیخا داشتن

    علم به آینده و اختیار

  8. #15

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۴
    علاقه
    دانش
    نوشته
    1,533
    حضور
    294 روز 21 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1699



    نقل قول نوشته اصلی توسط صدیق نمایش پست ها

    باسلام
    بله اینها را اثبات میکنیم نه اینکه پیشگویی کنیم.
    از این گذشته، اینها به صورت کلی اثبات میشوند.
    یعنی اثبات میشود که خداوند معادی دارد و مجازات و محاسبه دارد. اما
    اینکه نحوه مجازات چگونه است، نمیدانیم.
    اینکه نحوه برخورد خداوند با انسانها چگونه است، نمیدانیم.
    اینکه ما به بهشت میرویم با جهنم، نمیدانیم.
    میزان عمل مورد نیاز برای رفتن به بهشت یا نرفتن در جهنم چیست، نمیدانیم.
    چه موقع قیامت برپا میشود، نمیدانیم..

    اینها نشان میدهد که موارد مودر نظر شما نقض عرایض بنده نیست چرا که ما به صورت جزئی رفتار خداوند را پیشگویی نکردیم بلکه به صورت کلی اثبات کردیم که خداوند چه رفتاری انجام میدهد.

    بعلاوه، قرار شد از طریق علم خودمان باشد نه به استناد به فرمایشات خداوند و هادیان الهی.
    پس آنچه به استناد این ادله باشد، پی بردن است نه پیشگویی، به کمک خداوند است نه بدون استناد به او.

    موفق باشید.
    با سلام.همین که ما انتخاب خدا رو می خونیم.چگونه صورت می گیره.متد ما و شیوه ما چگونه هست.ما چگونه پی ببریم خدا چه انتخابی می کند یا انجام داده(البته منهای استناد به وحی و گذاره های دینی، وقتی به عقل و منطق رجوع می کنیم آیا نمی توانیم هیچ یک از انتخاب های خدا را بخوانیم؟؟ چگونه انتخاب های خدا را می خوانیم و می دانیم مثلا خدا انتخابش و اراده اش بر این تعلق گرفته قیامتی خواهد آمد و حق ظالم کف دستش می اندازد)؟؟علم غیب داریم که خدا چه انتخابی کرده یا چه انتخابی می کند؟؟
    اگر همان متد و شیوه را پیش بگیریم، چرا حتی نتوانیم به جزئیاتی همچو آنکه خدا ما را به بهشت می برد یا جهنم نیز علم پیدا کنیم و پیشگویی داشته باشیم؟

    بعد استاد گرامی. ما کلی تو حرفها و گفته هایمان، ادعا می کنیم که این فلانی چنین خواهد کرد.فلان وزیر چنان خواهد گفت، فلان مسئول خودش را بدبخت خواهد کرد و از این قبیل مسائل.اینها پیش گویی نیستند؟؟شاید بگویید قطعی نیستند.مرز بین قطعی و غیر قطعی چیست؟؟؟همین حدس و گمان که می گوییم، به احتمال قوی مثلا رئیس جمهور آمریکا، فلان دستور را خواهد داد.داریم در واقع انتخاب |یش روی رئیس جمهور را پیش گویی می کنیم؟؟حالا قطعی نیست، خیلی خوب؟؟این احتمالش و درصدش و اینها چطور بدست میآد.همین که ما بگوییم به احتمال خیلی بالا چنین انتخاب خواهد کرد فلان سیسات مدار. این احتمال چگونه حاصل میشود.ما چگونه به این احتمال رسیدیم؟؟گونه می گویییم فلانی به احتمال بالا چنین و چنان انتخاب میکند؟؟ما چگونه و از چه متد و شیوه و شکلd می توانیم انتخاب های پیش روی شخص و یا اشخاصی را که مختارانه صورت می پذیرند را با احتمال بالا حدس بزنیم؟؟با تشکر.
    ویرایش توسط پارسا مهر : ۱۳۹۸/۰۲/۰۴ در ساعت ۱۷:۴۸
    روزها رفتند و رفتیم و گذشت...
    آه! آری، زندگی افسانه بود...
    خاطری از خاطراتی مانده جا...
    تار مویی در کنار شانه بود...

  9. صلوات


  10. #16

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    6,727
    حضور
    81 روز 3 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16929



    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    با سلام.همین که ما انتخاب خدا رو می خونیم.چگونه صورت می گیره.متد ما و شیوه ما چگونه هست.ما چگونه پی ببریم خدا چه انتخابی می کند یا انجام داده(البته منهای استناد به وحی و گذاره های دینی، وقتی به عقل و منطق رجوع می کنیم آیا نمی توانیم هیچ یک از انتخاب های خدا را بخوانیم؟؟ چگونه انتخاب های خدا را می خوانیم و می دانیم مثلا خدا انتخابش و اراده اش بر این تعلق گرفته قیامتی خواهد آمد و حق ظالم کف دستش می اندازد)؟؟علم غیب داریم که خدا چه انتخابی کرده یا چه انتخابی می کند؟؟
    سلام
    بله میدانیم. عرض کردم. ولی این دانستن جنبه کلی است نه جزئیات.
    اگر همین مورد نظر شما است و همین مقدار را قبول دارید مشکلی نیست.
    اما دو نکته هست
    اولا: علم غیب به کلیات صورت نمیگیرد بلکه متعلق آن، اگاهی نسبت به امور جزئی است. وگرنه با پیشگویی پیشگویان که به صورت مبهم و کلی از آینده صحبت میکنند تفاوتی نخواهد داشت.
    ثانیا: اگاهی کلی به همین موارد صرفا در مورد خداوند امکان دارد، چرا که خداوند کارهایش مطابق با عقل نظری و عملی است. به همین جهت قابل پیشبینی، ولو به صورت کلی، هست. ولی رفتارهای انسان چون علاوه بر عقل، تحت تاثیر عواملی چون هوی و هوس و وهم هست قابل پیش بینی نیست حتی به صورت کلی.

    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    اگر همان متد و شیوه را پیش بگیریم، چرا حتی نتوانیم به جزئیاتی همچو آنکه خدا ما را به بهشت می برد یا جهنم نیز علم پیدا کنیم و پیشگویی داشته باشیم؟
    چون چنین علمی نداریم.
    علم ما به صورت یک قضیه حقیقیه است نه خارجیه.
    آنچه مد نظر شما بود، علم به امور محقق در آینده به صورت جزئی و مشخص و خطا ناپذیر بود.
    اما در مورد خودمان تنها میدانیم که اگر کارهای خیرمان بیش از شرمان باشد، به بهشت خواهیم رفت وگرنه نه. حال وضعیت ما چگونه خواهد بود که خداوند طبق آن با ما رفتار کند را نمیدانیم.




    حُسن عالم سوز یوسف چون بر اندازد نقاب **** نیست ممکن پاس عصمت از زلیخا داشتن

    علم به آینده و اختیار

  11. صلوات


  12. #17

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    6,727
    حضور
    81 روز 3 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16929



    نقل قول نوشته اصلی توسط پارسا مهر نمایش پست ها
    استاد گرامی. ما کلی تو حرفها و گفته هایمان، ادعا می کنیم که این فلانی چنین خواهد کرد.فلان وزیر چنان خواهد گفت، فلان مسئول خودش را بدبخت خواهد کرد و از این قبیل مسائل.اینها پیش گویی نیستند؟؟شاید بگویید قطعی نیستند.مرز بین قطعی و غیر قطعی چیست؟؟؟همین حدس و گمان که می گوییم، به احتمال قوی مثلا رئیس جمهور آمریکا، فلان دستور را خواهد داد.داریم در واقع انتخاب |یش روی رئیس جمهور را پیش گویی می کنیم؟؟حالا قطعی نیست، خیلی خوب؟؟این احتمالش و درصدش و اینها چطور بدست میآد.همین که ما بگوییم به احتمال خیلی بالا چنین انتخاب خواهد کرد فلان سیسات مدار. این احتمال چگونه حاصل میشود.ما چگونه به این احتمال رسیدیم؟؟گونه می گویییم فلانی به احتمال بالا چنین و چنان انتخاب میکند؟؟ما چگونه و از چه متد و شیوه و شکلd می توانیم انتخاب های پیش روی شخص و یا اشخاصی را که مختارانه صورت می پذیرند را با احتمال بالا حدس بزنیم؟؟با تشکر.
    خیر اینها قطعی نیست.
    قطعی یعنی کاملا مطابق با واقع با جزئیاتش نه به صورت کلی و مبهم.
    ولی وقتی ما این سخن را میگوییم و این پیش بینی را داریم، خیلی خبره باشیم تنها در یک سری کلیات حرفمان مطابق با واقع میشود.
    مثلا یک موقع شما از رفتار دیروز ترامپ خبر میدهید و یک روز از رفتار دقیقا یک سال آینده او.
    مشخص است که نحوه گزارش و خبر شما با هم تفاوت دارد.
    اگر شما رفتار دیروز او را دیده باشید با تمام جزئیات از آن خبر میدهید، ولی نسبت به رفتار آینده یک شخص( به همان صورتی که نسبت به رفتار گذشته او خبر داده بودید) اینچنین وضعیتی برقرار نیست.
    از این گذشته، حتی به صورت کلی نیز خیلی اوقات پیشینی ما درست از کار در نمی آید.
    مثلا در مورد ترامپ میگفتند که او از برجام خارج نمیشود،( به همین صورت کلی) ولی دیدیم که کاملا برخلاف پیش بینی هایی که امور خارجه ما انجام داده بود(وظاهرا صادقانه بیان میشد) او از برجام خارج شد.
    میگوییم این پیشینی کلی بود چرا که جزئیات آن را نمیگفتند بلکه تنها چنین میگفتند که او خارج نمیشود.


    حُسن عالم سوز یوسف چون بر اندازد نقاب **** نیست ممکن پاس عصمت از زلیخا داشتن

    علم به آینده و اختیار

  13. صلوات


  14. #18

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    6,727
    حضور
    81 روز 3 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16929

    جمع بندی




    پرسش: آیا پیش گویی ازآینده بدون آنکه لازمانی باشیم و در آینده سیر کنیم.لزوما با اختیار در تعارض نیست؟؟؟
    اگر نه.چگونه و از چه طریق این پیشگویی ها می توانند صورت پذیرند که تضاد و تعارضی با اختیار نداشته باشند.چگونه این پیشگویی ها می تواند صورت پذیرد؟ از چه راهی و روشی؟؟ می توانید نام ببرید؟؟؟ آیا ما هم می توانیم پیشگویی کنیم؟؟تکرار می کنم پیشگویی قطعی؟مثلا یک معلم می تواند آینده ی دانش آموزش را پیش گویی کند؟نوعی از آینده که توضیحش رفت؟؟


    پاسخ:
    این مطلب با اینکه در ظاهر یک سوال است ولی در واقع چند مطلب را مطرح کرده است:
    نخست. امکان پیشگویی قطعی از رفتارهای انسان در آینده
    دوم. چگونه میتوان پیشگویی قطعی داشت؟
    سوم. رابطه پیشگویی از رفتار انسان و اختیار انسان.
    لازم است به تک تک این سوالات رسیدگی شود.

    اما مسئله نخست. امکان پیشگویی قطعی نسبت به رفتارهای انسان
    پیشگویی نسبت به حوادث آینده نسبت به متعلق آن به دو دسته کلی است.
    نخست.اموری که مربوط به فاعلهای طبیعی است: مانند گیاهان و طیعیت.
    دوم. اموری که مربوط به فاعلهایی که اختیار ندارند ولی مجبور مطلق نیز نیستند: مانند حیوانات.
    سوم. اموری که مربوط به فاعلهای مختار است: مانند خداوند و انسان.


    کارهایی که توسط فاعلهای طبیعی( که نه علم به کار خود دارند و نه اختیار) صورت میگیرد کاملا قابل پیشبینی است. البته اگر تمام شرایط و مقتضیات مهیا باشد و موانع نیز نباشند.

    اما کارهایی که توسط فاعلهای دسته دوم صورت میگیرد، به صورت قطعی قابل پیشینی نیست هرچند میتوان انرا احتمال داد ولی همچنان ضریب خطا وجود دارد.

    اما کارهای دسته سوم بخصوص کارهایی که توسط انسان صورت میگیرد، اصلا قابل پیشبنی نیست.
    دلیلش نیز آن است که کارهای اختیاری انسان تحت تاثیر عوامل زیادی صورت میگیرد که برخی موافق با طبع اوست و برخی مخالف.
    برخی از این عوامل عقلی است و برخی غیر عقلی.
    گاهی عقل بر انسان فرمان میدهد و گاهی هوا و هوس و نفس.
    انسان موجودی است پیچیده که به هیچ وجه نمیتوان کارهای او را پیشبینی کرد، مگر از طریق علم غیب.
    بنابراین اینکه در ابتدای مطلب، بیان شد که کارهای انسان قابل پیشگویی قطعی است، حداقل مطلبی است نادقیق.
    بدین معنا که کارهای انسان قابل پیشگویی است ولی نه به طرق عادی بلکه باعلم غیب خدادادی.

    اما مسئله دوم. چگونه میتوان نسبت به رفتارهای انسان پیشگویی قطعی داشت.
    همانطور که عرض شد، پیشگویی رفتارهای انسان تنها در سایه علم غیب امکان دارد و
    هیچ انسانی توان ندارد بدون اگاهی از غیب از رفتارهای انسان اگاهی قطعی داشته باشد.
    توضیح اینکه
    همانطور که خداوند با اگاهی کامل نسبت به لحظه لحظه زندگی انسان میداند که او چه شرایطی دارد و چه انتخابی را حتی در ذهن میاورد و کدام احتمال را محقق میکند.
    اولیای او نیز که با اراده او از غیب اگاهی دارند میدانند که انسانها چه خواهند کرد.
    چنانکه میبینیم در قران کریم بیان میشود که حضرت عیسی این توانایی خود را به مردم اعلام کرده بود:

    وَ رَسُولاً إِلي‏ بَني‏ إِسْرائيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُکُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّکُمْ... وَ أُنَبِّئُکُمْ بِما تَأْکُلُونَ وَ ما تَدَّخِرُونَ في‏ بُيُوتِکُمْ إِنَّ في‏ ذلِکَ لَآيَةً لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنينَ(1)
    و ( او را به عنوان ) رسول و فرستاده به سوی بنی اسرائیل ( قرار داده ، که به آنها می گوید: ) من نشانه ای از طرف پروردگار شما ، برایتان آورده ام ... و از آنچه می خورید ، و در خانه های خود ذخیره می کنید ، به شما خبر می دهم مسلماً در اینها ، نشانه ای برای شماست ، اگر ایمان داشته باشید!


    در توضیح این آیه بیان شده است که این جملا اخبار غیبی است که مختص به خدا و رسولان اوست که به آنها وحی نموده است. البته این معجزه برخلاف زنده کردن مردگان و شفای کور مادرزاد و ابرص را مقید به اذن خدا نکرد،چون خبر دادن ، غیر از خلق وزنده کردن و شفا دادن است که حقیقتا فعل خداست ،چون خبر دادن فعل خدای تعالی و لایق به ساحت قدس او نیست، بنابراین فقط این معجزه را مقید به اذن خدا ننمود. (2)

    بنابراین همانطور که در قران کریم نیز بیان شده است، خبر غیبی دادن از کارهای انسان و انچه او انجام میدهد، نوعی معجزه و کار خارق العاده است.
    در غیر این صورت اگر این کار برای همگان امکان داشت، معجزه دانستن آنها و آیه و نشان پیامبری دانستن آن نادرست بود.
    حال وقتی اطلاع دادن نسبت به کارهای فعل انسان معجزه دانسته شده است، اطلاع دادن از کارهایی که انسان در آینده خواهد کرد(یعنی کاری که هنوز زمانش نرسیده است) قطعا معجزه خواهد بود چرا که آینده نیز غیب است و به تصریح قران کریم
    اولا: جز او کسی از غیب اطلاعی ندارد: "لایعلم الغیب الا هو"(3)
    ثانیا: او به هر کسی که صلاح بداند و مورد رضایت خداوند باشد و شایستگی داشته باشد این علم را عطا میکند: "فَلَا یظْهِرُ عَلَى غَیبِهِ أَحَدً الا لمن ارتضی"(4)

    اما مسئله سوم: رابطه پیشگویی و اختیار انسان
    باتوجه به آنچه در مسئله دوم گفته شد، بهتر است به جای پیشگویی، بگوییم علم که چون مربوط به آینده است میشود علم غیب.
    حال این سوال ایجاد میشود که آیا این آگاهی موجب زیر سوال رفتن اختیار انسان نمیشود.
    پاسخ این سوال کاملا مرتبط است با بحث قضا و قدر علمی و رابطه آن با اختیار.
    پاسخ این سوال آن است که
    اگر در مسئله قضا و قدر علمی مدعی شدیم و اثبات کردیم که علم الهی به رفتارهای انسان، منافاتی با اختیار او ندارد، در اینجا نیز عینا میتوان گفت که علم انسان نسبت به رفتارهای انسانها به هیچ وجه منافاتی با اختیار آنها ندارد.
    و اگر در آن مسئله مدعی منافات شدیم در اینجا نیز همان اشکال وجود دارد.

    اما همانطور که بارها نیز به این مسئله اشاره شده است همانطور که علم الهی به آینده بشر منافاتی با اختیار آنها ندارد، علم غیب انسانها نسبت به رفتارهای دیگر انسانها و حتی رفتار خودش منافاتی با اختیار آن فاعل ندارد.
    چرا که این علم، اگاهی از نتیجه انتخاب انسان است و مشخص است که قید مهم در این رفتار، انتخاب اوست.
    یعنی همانطور که خداوند از ازل میداند که مثلا من چه کاری را با اختیار خود یا اکراه و یا با اجبار در این روز و این ساعت انجام میدهم، انسانهایی که به این مسائل با اجازه الهی اگاهی دارند نیز از این رفتارها با همان قیود و مقتضیات آگاهی دارند.

    پی نوشتها:
    1. سوره آل عمران، آیه49
    2. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، موسسه اعلمی، 1390ق، ج3، ص200
    3. سوره انعام، آیه59
    4. سوره انبیاء، آیه28


    حُسن عالم سوز یوسف چون بر اندازد نقاب **** نیست ممکن پاس عصمت از زلیخا داشتن

    علم به آینده و اختیار

صفحه 2 از 2 نخست 12

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 17

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود