جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: نقد سخن ابن حجر عسقلانی در نفی سجده بر خاک

  1. #1

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    68
    حضور
    12 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    300

    نقد سخن ابن حجر عسقلانی در نفی سجده بر خاک




    بسم الله الرحمن الرحیم

    از روايات بیانگر وجوب سجده این روایت است:

    «شَكَونا إِلى رَسُولِ اللّهِ سَجدَهَ الرّمضاءِ فى جِباهِنا وَاكفّنا فَلَمْ يَشُكَّنا». «از زيادى گرمى سجده گاه و زير دست ها به پيامبر شكايت برديم، او به شكايت ما ترتيب اثر نداد».

    ابن حجر عسقلاني در پاسخ به این استدلال مطلبی دارد که نقد آنرا از کارشناسان سایت خواستارم.

    وی می نویسد:

    وَالْجَوَابُ عَنْ حَدِيثِ خَبَّابٍ أَنَّهُ مَحْمُولٌ عَلَى أَنَّهُمْ طَلَبُوا تَأْخِيرًا زَائِدًا عَنْ وَقْتِ الْإِبْرَادِ وَهُوَ زَوَالُ حَرِّ الرَّمْضَاءِ وَذَلِكَ قَدْ يَسْتَلْزِمُ خُرُوجَ الْوَقْتِ فَلِذَلِكَ لَمْ يُجِبْهُمْ أَوْ هُوَ مَنْسُوخٌ بِأَحَادِيثِ الْإِبْرَادِ؟!!

    متوجه کلام ابن حجر نشدم لطفا پاسخ مستدلی بیان بفرمائید.

    سپاس.

  2. صلوات ها 2


  3. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    28,325
    حضور
    253 روز 4 ساعت 25 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    51
    صلوات
    66104



    با نام و یاد دوست



    نقد سخن ابن حجر عسقلانی در نفی سجده بر خاک


    کارشناس بحث: استاد صدرا



  4. صلوات ها 2


  5. #3

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    رجال و حدیث، فقه و کلام در حوزه اهل سنت
    نوشته
    3,147
    حضور
    66 روز 10 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    11271



    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan نمایش پست ها

    از روايات بیانگر وجوب سجده این روایت است:

    «شَكَونا إِلى رَسُولِ اللّهِ سَجدَهَ الرّمضاءِ فى جِباهِنا وَاكفّنا فَلَمْ يَشُكَّنا». «از زيادى گرمى سجده گاه و زير دست ها به پيامبر شكايت برديم، او به شكايت ما ترتيب اثر نداد».
    با سلام و عرض ادب
    اَسناد معتبر روایی بیانگر آن است که سنت در سجده مباشرت قرار دادن پیشانی بر روی زمین بوده و سجده ی نماز بدین گونه تشریع شده است.

    اخبار مختلف این حقیقت را روشن می سازد که پيامبر اکرم (صلَّى اللّه عليه و آله) در مسأله ی سجده، اصرار بر سجده ی بر زمين داشت و در فصل گرما که سنگريزه هاى مسجد نبوى بر اثر تابش خورشيد گرم مى شدند، مانع از چنین دستوری نبوده؛ مگر زمانی که چنین سجده ای موجب سختی شدید بر مسلمانان شده باشد.

    به عنوان نمونه، جابر بن عبد اللّه انصارى مى گويد:
    «حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ قَالَ: " كُنَّا نُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الظُّهْرِ، فَآخُذُ بِيَدِي قَبْضَةً مِنْ حَصًى، فَأَجْعَلُهَا فِي يَدِي الْأُخْرَى حَتَّى تَبْرُدَ، ثُمَّ أَسْجُدَ عَلَيْهَا مِنْ شِدَّةِ الْحَرِّ»؛[1]«ما با پيامبر نماز ظهر را برگزار مى كردیم. پس با دستم مشتی از سنگریزه را برداشته و آنرا در دست دیگرم قرار داده تا سرد شوند، سپس زير پيشانى نهاده بر آنها سجده مى كردم به خاطر (پرهيز از) شدت گرمى آنها».

    اصرار پيامبر (صلَّى اللّه عليه و آله) بر سجده بر زمين به حدى بود كه به شكايت ياران خود از گرمى سجده گاه ترتيب اثر نمى داد چون وحى الهى به او چنين اجازه نداده بود.

    لذا در صریحترین خبر از «خباب بن اَرَت» آمده است: «شَكَونا إِلى رَسُولِ اللّهِ سَجدَهَ الرّمضاءِ فى جِباهِنا وَاكفّنا فَلَمْ يَشُكَّنا»؛ «از زيادى گرمى سجده گاه و زير دست ها به پيامبر شكايت برديم، او به شكايت ما ترتيب اثر نداد».



    [1] . احمد بن حنبل، المسند،‌ج22، ص386، ح14506،‌ مؤسسة الرسالة.
    ویرایش توسط صدرا : ۱۳۹۸/۰۱/۰۵ در ساعت ۲۳:۱۳
    مناجات العارفین لمولانا علی بن الحسین (علیهما السلام)

    «إلهى! فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذينَ تَوَشَّحَتْ [تَرَسَّخَتْ‏] أشْجارُ الشَوْقِ إلَيْكَ فى حَدآئِقِ صُدُورِهِمْ، وَأخَذَتْ لَوْعَةُ مَحَبَّتِكَ بِمَجامِعِ قُلُوبِهِمْ»؛

    (معبودا! پس ما را از آنانى قرار دِهْ كه نهالهاى شوق به تو در باغ دلشان سبز و خرّم [يا: پايدار] گشته، و سوز محبّتت شراشر قلب آنها را فرا گرفته است).
    بحارالانوار، ج91، ص150.

  6. صلوات ها 2


  7. #4

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    رجال و حدیث، فقه و کلام در حوزه اهل سنت
    نوشته
    3,147
    حضور
    66 روز 10 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    11271



    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan نمایش پست ها

    ابن حجر عسقلاني در پاسخ به این استدلال مطلبی دارد که نقد آنرا از کارشناسان سایت خواستارم.

    وی می نویسد:

    وَالْجَوَابُ عَنْ حَدِيثِ خَبَّابٍ أَنَّهُ مَحْمُولٌ عَلَى أَنَّهُمْ طَلَبُوا تَأْخِيرًا زَائِدًا عَنْ وَقْتِ الْإِبْرَادِ وَهُوَ زَوَالُ حَرِّ الرَّمْضَاءِ وَذَلِكَ قَدْ يَسْتَلْزِمُ خُرُوجَ الْوَقْتِ فَلِذَلِكَ لَمْ يُجِبْهُمْ أَوْ هُوَ مَنْسُوخٌ بِأَحَادِيثِ الْإِبْرَادِ؟!!

    متوجه کلام ابن حجر نشدم لطفا پاسخ مستدلی بیان بفرمائید.
    سؤال:
    آیا حدیث «خباب» مربوط به شکایت در مورد سجده گاه از شدت گرماست؛ یا اینکه روایت مربوط به وقت نماز ظهر و تأخیر خواندن آن بخاطر شدت گرما است؟

    محدثین و شارحین حدیث این روایت را مربوط به تاخیر اقامه نماز ظهر دانسته اند.
    توضیح: از آنجا که حرارت هوا به هنگام ظهر موجب مشقت در ابتدای وقت ظهر در منطقه ی حجاز بوده در روایتی (حدیث ابراد) از پیامبر (صلی الله علیه وآله) آمده است:
    «عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ؛ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ (وآله) وَ سَلَّمَ) قَالَ: «أَبْرِدُوا عَنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّ شِدَّةَ الْحَرِّ مِنْ فَيْحِ جَهَنَّمَ».[1] «به وقت خنک شدن هوا نماز بخوانید؛ زیرا شدت گرما ناشی از فوران آتش جهنم است».

    با توجه به این روایت «ابن حجر» و سایر شارحین حدیث «خباب بن ارت» را ناظر به این روایت دانسته و بیان نموده اند که درخواست اصحاب مربوط به تاخیر نماز بیشتر از وقت حدیث «ابراد» بوده که پیامبر (صلی الله علیه وآله) به خواسته ی آنها ترتیب اثر ندادند.[2]

    به عنوان نمونه «محیی الدین نووی» در «صحیح مسلم» این روایت را ذیل عنوان: «اسْتِحْبَابِ تَقْدِيمِ الظُّهْرِ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ فِي غَيْرِ شِدَّةِ الْحَرِّ»، «استحباب خواندن نماز ظهر در اول وقت، هنگام خنک بودن هوا»، آورده است.

    متن روایت صحیح مسلم بدین صورت است:
    «عَنْ خَبَّابٍ‏؛ قَالَ: شَكَوْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ (وآله) وَسَلَّمَ) الصَّلَاةَ فِي الرَّمْضَاءِ فَلَمْ يُشْكِنَا»،[3]در مورد خواندن نماز در گرمای شدید شکایت کردیم؛ اما پیامبر (صلی الله علیه وآله) شکایت ما را پاسخ نداد. (آنرا اجابت نکرد).

    جواب:
    در روایت مسلم شکایت از نماز به هنگام ابتدای ظهر است و ظاهر روایت بیانگر آن است که شکایت اصحاب از گرمای شدید هوا و درخواستشان نیز در مورد تأخیر نماز از ابتدای وقت ظهر است که پاسخ منفی پیامبر (صلی الله علیه وآله) نسبت به چنین درخواستی با تسهیل شارع نسبت به مواقیت نماز در تنافی است؛ لذا بیهقیی (متوفی: 458هـ) این روایت را در ذیل عنوان: «باب الكشف عن الجبهة في السجود»[4] «باب کنار زدن مانع از پیشانی در سجده» آورده است:

    این روایت به نقل بیهقی (م: 458هـ) در «سنن الکبری» بدین صورت است:
    عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ خَبَّابِ بْنِ الْأَرَتِّ قَالَ: «شَكَوْنَا إِلَى رَسُولِ اللهِ (صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ (وآله) وَسَلَّمَ) شِدَّةَ الرَّمْضَاءِ فِي جِبَاهِنَا وَأَكُفِّنَا فَلَمْ يُشْكِنَا».[5] «از زيادى گرمى سجده گاه و زير دست ها به پيامبر شكايت برديم، او به شكايت ما ترتيب اثر نداد».

    آنچه در این میان مشخص است آن است که سوال از پیامبر (صلی الله علیه وآله) در مورد سختی تحمل گرمای سجده گاه (زمین) است که آنحضرت نسبت به آن در حال غیر ضرورت ترخیص و اجازه نفرمودند. با توجه به این نکات در پاسخ «ابن حجر» ودیگران می گوئیم:


    1. چنین تأویلی بدون دلیل بوده و هیچ شاهدی بر آن نیست؛ بلکه تنها مبتنی بر فهم برخی از راویان این خبر همچون «ابو اسحاق سبیعی» است. [6]
    2. بدیهی است که تاخیر نماز از وقت اول آن ما مادامی که وقت نماز به اتمام نرسیده باشد بدون مانع است؛ خصوصا زمانی که ضرورتی چنین تأخیری را طلب نماید. بنابراین خواسته اصحاب بر اساس تفسیر ابن حجر و دیگران از دو حال خارج نیست:

    الف) یا چنین درخواستی به معنای درخواست نماز خارج از وقت آن است، که چنین درخواستی با شأن اصحاب سازگار نمی باشد.

    ب) یا چنین درخواستی مستلزم خروج وقت نبوده؛ که در این صورت وجهی برای پاسخ منفی پیامبر (صلی الله علیه وآله) نسبت به درخواست آنها نخواهد بود.

    با توجه به این نکات مشخص می گردد که این روایت مربوط به قرار دادن پیشانی بر روی زمین بوده که در ابتدای تشریع مسلمانان تنها مجاز بودند بر روی زمین سجده نمایند؛ اما در مرحله ی بعد مسلمانان مجاز شدند بر روی حصیر نیز سجده نمایند.

    موفق باشید.


    [1] . مسلم بن حجاج، صحيح مسلم، 5جلد، دار الحديث - مصر - قاهره، چاپ: 1، 1412 ه.ق.

    [2] . ر.ک: ابن حجر، فتح الباری، ج2، ص16، دار المعرفة، بيروت.

    [3] . مسلم بن حجاج، صحيح مسلم، 5جلد، ج1، ص433، ح619، دار الحديث - مصر - قاهره، چاپ: 1، 1412 ه.ق.

    [4] . بيهقى، أحمد، السنن الكبرى، ج2، ص159، تحقيق: محمد عبد القادر عطا، دار الكتب العلمية، بيروت، چاپ سوم، 1424ق.

    [5] . همان، ح2657.

    [6] نسائى، احمد بن على، المجتبى من السنن (المشهور بسنن النسائى)، 1جلد، ص70، بيت الأفكار الدولية - اردن - عمان، چاپ: 1.
    ویرایش توسط صدرا : ۱۳۹۸/۰۱/۰۵ در ساعت ۲۳:۳۰
    مناجات العارفین لمولانا علی بن الحسین (علیهما السلام)

    «إلهى! فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذينَ تَوَشَّحَتْ [تَرَسَّخَتْ‏] أشْجارُ الشَوْقِ إلَيْكَ فى حَدآئِقِ صُدُورِهِمْ، وَأخَذَتْ لَوْعَةُ مَحَبَّتِكَ بِمَجامِعِ قُلُوبِهِمْ»؛

    (معبودا! پس ما را از آنانى قرار دِهْ كه نهالهاى شوق به تو در باغ دلشان سبز و خرّم [يا: پايدار] گشته، و سوز محبّتت شراشر قلب آنها را فرا گرفته است).
    بحارالانوار، ج91، ص150.

  8. صلوات ها 2


  9. #5

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    68
    حضور
    12 ساعت 29 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    300



    نقل قول نوشته اصلی توسط صدرا نمایش پست ها

    با توجه به این روایت «ابن حجر» و سایر شارحین حدیث «خباب بن ارت» را ناظر به این روایت دانسته و بیان نموده اند که درخواست اصحاب مربوط به تاخیر نماز بیشتر از وقت حدیث «ابراد» بوده که پیامبر (صلی الله علیه وآله) به خواسته ی آنها ترتیب اثر ندادند.[2]

    به عنوان نمونه «محیی الدین نووی» در «صحیح مسلم» این روایت را ذیل عنوان: «اسْتِحْبَابِ تَقْدِيمِ الظُّهْرِ فِي أَوَّلِ الْوَقْتِ فِي غَيْرِ شِدَّةِ الْحَرِّ»، «استحباب خواندن نماز ظهر در اول وقت، هنگام خنک بودن هوا»، آورده است.
    .

    سلام علیکم

    از پاسخ کامل شما خیلی متشکرم.
    ابتدا گمان کردم که این تفسیر تنها از سوی ابن حجر است؛ الان متوجه شدم که خیر همه بزرگان آنها چگونه احادیث صریح را تاویل به خواسته های خود می برند.

    متشکر.


  10. صلوات


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع رو مطالعه کرده اند از ۱۳۹۸/۰۱/۳۰, ۰۵:۱۷ : 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود