جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: ترجیح بدون مرجح؛ فعل بدون علت غایی

  1. #1

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۶
    نوشته
    104
    حضور
    1 روز 6 ساعت 28 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    111

    ترجیح بدون مرجح؛ فعل بدون علت غایی




    درود

    یک بحثی با جناب سدید داشتم درباره علت غایی و اختیار و این که بعضی معتقدند که علت غایی لازم نیست تا فعل انجام شود. حرف قابل تاملی است.

    اما یک سوال برام پیش اومده که در این صورت با ترجیح بدون مرجح چه میکنند؟!! یعنی این که فاعل خودش علت اراده است بدون این که علتی برای ترجیحش باشد؟ این خلاف اصل علیت نیست که ترجیح بدون مرجح را محال می داند؟!

    سپاس

  2. صلوات


  3. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    29,264
    حضور
    262 روز 17 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    62
    صلوات
    66800



    با نام و یاد دوست



    ترجیح بدون مرجح؛ فعل بدون علت غایی


    کارشناس بحث: استاد قول سدید


  4. صلوات


  5. #3

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۶
    نوشته
    1,230
    حضور
    34 روز 5 ساعت 23 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1784



    نقل قول نوشته اصلی توسط احمدصابری نمایش پست ها
    درود

    یک بحثی با جناب سدید داشتم درباره علت غایی و اختیار و این که بعضی معتقدند که علت غایی لازم نیست تا فعل انجام شود. حرف قابل تاملی است.

    اما یک سوال برام پیش اومده که در این صورت با ترجیح بدون مرجح چه میکنند؟!! یعنی این که فاعل خودش علت اراده است بدون این که علتی برای ترجیحش باشد؟ این خلاف اصل علیت نیست که ترجیح بدون مرجح را محال می داند؟!

    سپاس

    با سلام و عرض ادب و آرزوی توفیق روزافزون

    همانطور که سابقا عرض شد گروهی از فلاسفه با لزوم علت غایی مخالفند حتی برای افعال اختیاری. این گروه از فلاسفه معتقدند که اساسا اراده (فعل مستقیم انسان) معلول علت فاعلی است. اساسا غایت متصور و تصدیق شده و مشتاق الیه، نه وجود فعل را لازم می کند و نه فعل بر وجودش متوقف است. شاهدش افعالی که از روی کراهت انجام می دهیم و اساسا فایده آن کار را تصور و تصدیق نمی کنیم و یا شوقی نسبت به آن نداریم.

    در این صورت، فاعل علت خودبنیاد اراده است و متمکّن از فعل و ترکش است و کاملا بر آن مسلط است. در اینجا اشکالی که شما مطرح کردید رخ می دهد که آیا این قول مستلزم ترجیح بدون مرجح نیست؟



  6. صلوات


  7. #4

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۶
    نوشته
    1,230
    حضور
    34 روز 5 ساعت 23 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1784



    برای پاسخ به این قول، اجمالا این نکته را متذکر می شوم (تفصیلش را بعدا بیان میکنم):

    اگر منظور از ترجیح بدون مرجح، فعل بدون علت است و چنین چیزی محال است، باید عرض کرد که این قول مستلزم چنین چیزی نیست چرا که علت فعل را همان فاعل می داند.

    اما اگر منظور از ترجیح بدون مرجح، فعل بدون علت غایی است و چنین چیزی محال است، باید عرض کرد که محال بودن چنین چیزی خودش اصل مساله است. آنهایی که موافق لزوم علت غایی هستند، ترجیح بدون علت غایی را محال می دانند خصوصا در افعال اختیاری؛ اما آنهایی که مخالف لزوم علت غایی هستند، اساسا چنین چیزی را محال نمی دانند.




  8. صلوات


  9. #5

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۶
    نوشته
    1,230
    حضور
    34 روز 5 ساعت 23 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1784

    جمع بندی




    پرسش:
    یک بحثی داشتم درباره علت غایی و اختیار و این که بعضی معتقدند که علت غایی لازم نیست تا فعل انجام شود. حرف قابل تاملی است. اما یک سوال برام پیش اومده که در این صورت با ترجیح بدون مرجح چه میکنند؟!! یعنی این که فاعل خودش علت اراده است بدون این که علتی برای ترجیحش باشد؟ این خلاف اصل علیت نیست که ترجیح بدون مرجح را محال می داند؟!

    پاسخ:
    همانطور که مرقوم فرمودید گروهی از فلاسفه با لزوم علت غایی مخالفند حتی برای افعال اختیاری. این گروه از فلاسفه معتقدند که اساسا اراده (فعل مستقیم انسان) معلول علت فاعلی است. اساسا غایت متصور و تصدیق شده و مشتاق الیه، نه وجود فعل را لازم می کند و نه فعل بر وجودش متوقف است. شاهدش افعالی که از روی کراهت انجام می دهیم و اساسا فایده آن کار را تصور و تصدیق نمی کنیم و یا شوقی نسبت به آن نداریم. در این صورت، فاعل علت خودبنیاد اراده است و متمکّن از فعل و ترکش است و کاملا بر آن مسلط است.(1)

    در اینجا اشکالی که شما مطرح کردید رخ می دهد که آیا این قول مستلزم ترجیح بدون مرجح نیست؟

    برای پاسخ به این قول، باید متذکر شد:

    اگر منظور از ترجیح بدون مرجح، فعل بدون علت است و چنین چیزی محال است، باید عرض کرد که:
    این قول مستلزم چنین چیزی نیست چرا که علت فعل را همان فاعل می داند.

    اما اگر منظور از ترجیح بدون مرجح، فعل بدون علت غایی است و چنین چیزی محال است، باید عرض کرد که:
    محال بودن چنین چیزی خودش اصل مساله است. آنهایی که موافق لزوم علت غایی هستند، ترجیح بدون علت غایی را محال می دانند خصوصا در افعال اختیاری؛ اما آنهایی که مخالف لزوم علت غایی هستند، اساسا چنین چیزی را محال نمی دانند.

    پی نوشت:
    1. نبویان، محمدمهدی، جستارهایی در فلسفه اسلامی، انتشارات حکمت اسلامی، 1397، ج3، صص214-217



  10. صلوات


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. جمع بندی دلیل نارسایی دانش بشری بدون هدایت نبی چیست؟
    توسط حاج رضوان در انجمن نبّوت عامه
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۱۰/۱۱, ۱۷:۱۹
  2. پاسخ: 16
    آخرين نوشته: ۱۳۹۲/۰۶/۰۹, ۰۹:۴۴
  3. مقایسه ؛ بلایی خانمان سوز یا سکویی برای پرش؟؟؟؟؟
    توسط راهی در انجمن مهارت های زندگی
    پاسخ: 7
    آخرين نوشته: ۱۳۹۰/۰۷/۱۹, ۲۳:۰۲

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 10

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود