صفحه 1 از 4 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: از کجا می توان تشخیص داد که موضوعی استنباطی است یا غیر استنباطی؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۰
    علاقه
    قرآن
    نوشته
    951
    حضور
    22 ساعت 39 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    1
    گالری
    0
    صلوات
    2927



    سلام علیکم

    سوالی که مطرح میشود این است که:
    از کجا باید بفهمیم که موضوعی استنباطی است یا غیر استنباطی؟
    مثلا در مورد اول ما روایت تنها میفرماید:

    مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الصَّفَّارُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدٍ الْقَاشَانِيِّ قَالَ: كَتَبْتُ إِلَيْهِ وَ أَنَا بِالْمَدِينَةِ أَسْأَلُهُ عَنِ الْيَوْمِ الَّذِي يُشَكُّ فِيهِ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ هَلْ يُصَامُ أَمْ لَا فَكَتَبَ الْيَقِينُ لَا يَدْخُلُ فِيهِ الشَّكُّ صُمْ لِلرُّؤْيَةِ وَ أَفْطِرْ لِلرُّؤْيَةِ.
    (الاستبصار فيما اختلف من الأخبار؛ ج‌2، ص: 64)

    شما از کجا ادعا می کنید که رؤیت مسلح موضوع برای صیام نیست یا هست؟ یا تشخیص آن استنباطی است؟
    اصلا مرجع از کجا استنباط می کند؟ آیا روایتی مبنی بر نفی یا اثبات تلسکوپ وجود دارد؟

    ویرایش توسط مدیر ارجاع سوالات : ۱۳۹۷/۰۴/۱۹ در ساعت ۱۹:۳۴
    الفرقان : 30 وَ قالَ الرَّسُولُ يا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً
    و پيامبر(روز قیامت خواهد) گفت: «ای پروردگارم! قوم من بى گمان اين قرآن را بس دور و مهجور گرفتند.»
    ترجمان فرقان نوشته آیة الله صادقی تهرانی

  2. صلوات ها 3


  3. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    26,289
    حضور
    230 روز 25 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    48
    صلوات
    63743



    با نام و یاد دوست



    از کجا می توان تشخیص داد که موضوعی استنباطی است یا غیر استنباطی؟


    کارشناس بحث: استاد مستنبط



  4. صلوات


  5. #3

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    از کجا باید بفهمیم که موضوعی استنباطی است یا غیر استنباطی؟

    شما از کجا ادعا می کنید که رؤیت مسلح موضوع برای صیام نیست یا هست؟ یا تشخیص آن استنباطی است؟
    اصلا مرجع از کجا استنباط می کند؟ آیا روایتی مبنی بر نفی یا اثبات تلسکوپ وجود دارد؟
    جواب اجمالی

    سوال در واقع از دو پرسش مستقل تشکیل شده است -هر چند با هم ارتباط دارند-:

    سوال اول: ملاک تشخیص موضوعات استنباطی از غیر استنباطی چیست؟
    سوال دوم: مبانی فقهی و مستندات شرعی استهلال -مخصوصا رویت با چشم مسلح- و نسبت آن با متن روایات، چیست؟ نسبت آن با موضوعات استنباطی یا غیر استنباطی چیست؟

    پاسخ اجمالی سوال اول: معمولا تشخیص حکم وظیفه مرجع تقلید، و تشخیص موضوع این حکم، وظیفه مقلد می باشد.
    مجتهد و مرجع، حکم موضوعات مختلف را استنباط می کند و با بیان آن از سوی مرجع، تشخیص موضوع، بر عهده خود مکلف خواهد بود.

    موضوعات غیر استنباطی، بر خلاف موضوعات اجتهادی، موضوعاتی است که عرف یا متخصص آن را تشخیص می دهد و برای تعریف، تعیین حدود یا شروط، نیاز به اجتهاد و مراجعه به منابع دینی و مستندات شرعی نیست.
    گروهی از موضوعات هستند که تشخیص آن نیاز به استنباط از ادله شرعی و فرآیند اجتهاد دارد و فقیه باید آن را بررسی کند و نظر دهد.

    پاسخ اجمالی سوال دوم: استهلال جزو موضوعات می باشد و تشخیص آن بر عهده مکلف است هر چند او می تواند در اثبات رویت ماه، به قول افراد عادل و کارشناس اعتماد کند.
    اما نحوه استهلال و اعتبار یا عدم اعتبار دیدن با چشم مسلح، جزو موضوعات اجتهادی است و فقیه باید درباره آن نظر دهد که آیا رویت در روایات، به معنای رویت عرفی و با چشم معمولی است یا رویت با چشم مسلح هم می تواند جزو مصادیق مورد نظر روایت باشد.

    ویرایش توسط مستنبط : ۱۳۹۷/۰۴/۲۱ در ساعت ۲۰:۳۱

  6. صلوات


  7. #4

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    از کجا باید بفهمیم که موضوعی استنباطی است یا غیر استنباطی؟

    الف) جواب تفصیلی سوال اول

    1. مقدمه

    اوامر و دستورات فقهی، از دو بخش موضوع و حکم تشکیل شده است.

    مثلا در عبارت «الکل صنعتی پاک است»، الکل صنعتی موضوع و طهارت، حکم آن است.
    استخراج حکم موضوعات عملی و فقهی، نیاز به استنباط مجتهد و مرجع تقلید دارد.

    پس از بیان حکم شارع، توسط مجتهد، مکلف در مواجهه با موضوع و تشخیص آن، به حکم عمل می کند.
    گاهی برخی موضوعات، خود نیاز به استنباط دارند که مجتهد باید آن را تشخیص دهد.



    ویرایش توسط مستنبط : ۱۳۹۷/۰۴/۲۱ در ساعت ۲۰:۵۷

  8. صلوات


  9. #5

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    از کجا باید بفهمیم که موضوعی استنباطی است یا غیر استنباطی؟

    2. انواع موضوعات


    از آنچه گفته شد، مشخص می شود، موضوعات خود بر دو دسته اند:
    موضوعات استنباطی و موضوعات غیر استنباطی.
    2- الف) موضوعات غیر استنباطی:

    موضوعاتی که عرف یا کارشناس آن را می شناسد، تعریف کرده یا تشخیص می دهد. در این موضوعات تعریف و تشخیص عرف یا متخصص، ملاک بیان حکم خواهد بود.
    موضوعات عرفی: عرف بسیاری از موضوعات را تشخیص می دهد چون یا آن را تعریف یا ایجاد کرده (معامله، اجاره، قرض، یا بسیاری از موضوعات دیگر که بشر در زندگی خود در طول تاریخ ایجاد کرده و آن را به سهولت می شناسد) یا از قبیل موضوعات طبیعی و خارجی است که با آن سر و کار دارد (مانند آب و بول و تمایز بین آنها، الکل، آب انگور و خمر و فرق آن دو، و ... ).

    موضوعات تخصصی:
    برخی موضوعات تخصصی، از دایره فهم تشخیص عرفی خارج است و نیاز دارد تا کارشناس فن تشخیص دهد (موضوعات تخصصی مانند تشخیص پولک دار بودن یا نبودن برخی ماهی ها و ...).
    این موضوعات نیازی به استنباط و تعریف بر اساس ادله شرعی ندارد و مجتهد تنها حکم آن را بیان می کند. اما تشخیص موضوع با خود مکلف است.
    مثلا مجتهد حکم می کند که بول نجس و مذی پاک است، اما این مکلف است که در خروج مایع، باید تشخیص دهد بول است که در این صورت باید خود را تطهیر کند یا مذی است که نیاز به تطهیر نخواهد داشت.

    .

  10. صلوات


  11. #6

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    از کجا باید بفهمیم که موضوعی استنباطی است یا غیر استنباطی؟

    2-ب) موضوعات استنباطی


    موضوعاتی که برای تعریف، تعیین محدوده و شرایط و تشخیص آنها محتاج استنباط از منابع شرعی و دینی است.

    موارد زیر می تواند جزو موضوعات استنباطی باشد که به اجتهاد و استخراج از ادله و نظر فقیه نیاز دارد:
    1. تعریف موضوعات شرعی (نماز، روزه، خمس و ...)،
    2. تشخیص موضوعات پیچیده (تشخیص و تمایز بین بیع و قرض از ربا در خیلی از موارد)
    3. بیان حدود
    یا شرایط شرعی یک موضوع (مانند تفکیک آب جاری از دیگر آبها و تعریف آب کر و قلیل، تفات جهاد با امر به معروف و نهی از منکر)
    4. موضوعات اختلافی
    5. برخی دیگر موارد و موضوعات
    که مشابه و از سنخ موارد بالا هستند.

    در این موارد، مکلف هم موضوع و هم حکم آن را از مجتهد می گیرد.


    ویرایش توسط مستنبط : ۱۳۹۷/۰۴/۲۱ در ساعت ۲۱:۱۳

  12. صلوات


  13. #7

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    صُمْ لِلرُّؤْيَةِ وَ أَفْطِرْ لِلرُّؤْيَةِ.
    شما از کجا ادعا می کنید که رؤیت مسلح موضوع برای صیام نیست یا هست؟ یا تشخیص آن استنباطی است؟
    اصلا مرجع از کجا استنباط می کند؟ آیا روایتی مبنی بر نفی یا اثبات تلسکوپ وجود دارد؟
    ب) جواب تفصیلی سوال دوم

    1. تفکیک چند بخش مساله رویت

    در اینجا چند امر متفاوت وجود دارد:
    1- اصل رویت و دیدن ماه
    2- حکم مترتب بر رویت ماه
    3- نحوه رویت ماه
    4- اخبار دیگران به رویت ماه.

    هر کدام از موارد بالا، از سنخ خاصی است و حکم خاص خود را دارد.
    جواب سوال، در تفکیک هر کدام از این موارد از دیگری است:

    1- اصل رویت ماه:جزو موضوعات عرفی و طبیعی است. بنا بر این، استنباط در آن راه ندارد.
    مکلف یا ماه را رویت کرده یا ندیده است و شارع در فعل طبیعی او که تحقق یافته، تصرفی ندارد. حداکثر این است که بگوید استهلال (تلاش برای رویت ماه) مستحب است.

    2- حکم مترتب بر رویت ماه:شارع حکم کرده است اگر هلال ماه مبارک رمضان دیده شد، باید روزه بگیری (صم للرویه). این در حیطه مکلف نیست. بلکه یا باید تقلید کند یا خود مجتهد باشد.

    3- نحوه رویت:هر چند چگونگی رویت، مانند اصل رویت، جزو موضوعات است، اما اینکه دیدن ماه از کدام راه، معتبر است و باعث ترتب حکم می شود، نیاز به اجتهاد دارد. زیرا نمی دانیم شارع تنها رویت معمولی و بدون ابزار را از ما خواسته است یا رویت با چشم مسلح هم معتبر است.
    بعبارتی، مجتهد باید بررسی کرده و نظر دهد آیا دیدن با تلسکوپ، مصداق رویت در امر شارع (صم للرویة) هست یا نه. زیرا چشم مسلح از اموری است که بعد از دوره معصومین -علیهم السلام- پیش آمده و حکم آن در روایات بیان نشده است.

    4- اثبات ماه با اخبار دیگران:ایا خبر دیگران مصداق رویت است؟ اگر مصداق رویت نیست، آیا خبر دادن دیگران می تواند جایگزین رویت خود مکلف بشود؟ اخبار دیگران چه شرایطی دارد و سوالاتی از این قبیل، به استنباط مجتهد برمی گردد.
    ویرایش توسط مستنبط : ۱۳۹۷/۰۴/۲۱ در ساعت ۲۰:۵۷

  14. صلوات


  15. #8

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    شما از کجا ادعا می کنید که رؤیت مسلح موضوع برای صیام نیست یا هست؟ یا تشخیص آن استنباطی است؟
    اصلا مرجع از کجا استنباط می کند؟ آیا روایتی مبنی بر نفی یا اثبات تلسکوپ وجود دارد؟

    2.تصرف شارع در موضوعات


    برای بررسی مساله بالا، باید به چند نکته توجه کرد:
    1- ثبوت اول ماه، تشخیص موضوع است نه تعیین حکم. بنا بر این، جزو امور تقلیدی نیست. رجوع مردم به مراجع برای اثبات اول ماه، باید بخاطر اطمینان و اخبار از رویت باشد نه تقلید و تعبد.

    2- موضوع تلسکوپ و احکام مترتب بر رویت با آن، مانند بسیاری دیگر از موضوعات، جزو امور جدید و مستحدثه است و روایت خاصی برای آن نداریم. در این گونه موارد، مجتهد بررسی می کند تا بداند موضوع جدید، مصداق کدام عنوین و موضوعی است که در روایات آمده است.

    3-
    هر چند دیدن ماه با تلسکوپ، در لغت و عرف، مصداق دیدن و رویت است، اما شارع می تواند برای حکم کردن، در موضوعات تصرف کند و آن را تضییق کند (تنها بعضی مصادیق را در محدوده حکم خود داخل کند و برخی از مصادیق عرفی را از تحت حکم، خارج کند) یا توسعه دهد (یعنی برخی از چیزها را که عرف مصداق نمی داند، در حکم آن داخل کند و اصطلاحا مصادیق را توسعه دهد.)

    بنابراین بخاطر اینکه شارع در حکم کردن، حق توسعه، تضییق و تعیین محدوده را برای موضوعات مختلف -از جمله موضوعات غیر استنباطی-، داراست، مجتهد باید بررسی کند آیا دیدن ماه با چشم مسلح، برای شارع معتبر است یا نه.

    اگر مجتهد به این نتیجه برسد که اصل دیدن برای شارع (خدای متعال و معصومین –علیهم السلام-) مهم است و روایت یا قرینه خاصی هم نداریم که دیدن در نظر شارع را منحصر به دیدن خاصی کند، بنابر این وقتی شارع می گوید: با دیدن ماه روزه بگیر، هر نوع دیدنی منظور اوست.

    اینکه در قدیم، تنها با چشم غیر مسلح استهلال می کرده اند، دلیل نمی شود تا نظر شارع را در همان مصادیق قدیمی محدود بدانیم و بگوییم به این خاطر شارع، دیدن با تلسکوپ را معتبر نمی داند.

    ویرایش توسط مستنبط : ۱۳۹۷/۰۴/۲۱ در ساعت ۲۱:۰۰

  16. صلوات


  17. #9

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    شما از کجا ادعا می کنید که رؤیت مسلح موضوع برای صیام نیست یا هست؟ یا تشخیص آن استنباطی است؟
    اصلا مرجع از کجا استنباط می کند؟ آیا روایتی مبنی بر نفی یا اثبات تلسکوپ وجود دارد؟

    3. نتیجه: ضرورت تفکیک دو موضوع

    نتیجه اینکه ما با دو موضوع مواجهیم و باید از هم تفکیک شوند:

    موضوع اول:دیدن هلال ماه است که از موضوعات غیر استنباطی است. رویت هلال، حکم شرعی نیست تا نیاز به تقلید داشته باشد بلکه «تشخیص موضوع» بوده و باید برای مکلف ثابت شود.

    موضوع دوم:طریقه رویت هلال ماه است که جزو موضوعات استنباطی می باشد و نیاز به اظهار نظر مرجع تقلید دارد تا بگوید دیدن ماه از چه راهی حجت است و شارع آن را قبول دارد: آیا شارع رویت با کمک ابزار را هم می پذیرد و حکم روزه گرفتن را بر آن بار می کند یا تنها چشم عادی را ملاک می داند.

    ویرایش توسط مستنبط : ۱۳۹۷/۰۴/۲۱ در ساعت ۲۱:۱۰

  18. صلوات


  19. #10

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۹۵
    نوشته
    285
    حضور
    12 روز 12 ساعت 1 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    336



    نقل قول نوشته اصلی توسط مهدی عباس زاده نمایش پست ها
    شما از کجا ادعا می کنید که رؤیت مسلح موضوع برای صیام نیست یا هست؟ یا تشخیص آن استنباطی است؟
    اصلا مرجع از کجا استنباط می کند؟ آیا روایتی مبنی بر نفی یا اثبات تلسکوپ وجود دارد؟

    4. تذکر مهم: لزوم دقت در اطلاعیه ستاد استهلال

    برخی مراجع، مانند مقام معظم رهبری چشم مسلح را معتبر می دانند و برخی مانند ایت الله سیستانی دیدن با چشم مسلح را نمی پذیرند.
    بنا بر این مقلدین گروه دوم باید در اطلاعیه ستاد استهلال –که محل و نحوه رویت و حتی تعداد رویت کنندگان را اعلام می کند- دقت کنند. اگر اعلام شد که ماه «فقط» با چشم مسلح دیده شده است آنها نمی توانند فردا را اول ماه مبارک یا عید حساب کنند.
    ویرایش توسط مستنبط : ۱۳۹۷/۰۴/۲۱ در ساعت ۲۱:۰۹

  20. صلوات


صفحه 1 از 4 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. جمع بندی پرداخت صدقه؛ نوعی باج و زیر سبیلی؟!
    توسط آبـرنـگـ در انجمن عدل الهی
    پاسخ: 109
    آخرين نوشته: ۱۳۹۵/۰۸/۰۳, ۱۱:۴۴
  2. جمع بندی هویت اسلامی؟ایرانی؟ غربی؟ نسبت این ها با هم چه می تواند باشد؟
    توسط شهید علی اصغر پازوکی در انجمن حیات دنیوی انسان
    پاسخ: 60
    آخرين نوشته: ۱۳۹۴/۰۲/۱۲, ۰۸:۱۵
  3. جمع بندی رعایت حجاب یک رسالت ملی است یا مذهبی؟
    توسط Anonymous در انجمن عفاف و حجاب
    پاسخ: 100
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۱۲/۱۳, ۱۷:۲۰
  4. ثواب اغراق آمیز یا واقعی؟
    توسط abbas_hamedi در انجمن قرآن و حدیث
    پاسخ: 3
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۱۱/۰۸, ۱۸:۲۰
  5. جمع بندی چرا جوانها سست اعتقاد شده اند؟ بدون هیچ خط قرمزی؟
    توسط mohsen1990 در انجمن پلوراليسم و تساهل و دين
    پاسخ: 76
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۱۱/۰۸, ۰۵:۳۲

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 14

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود