صفحه 3 از 3 نخست 123
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: نقد برهان اثبات توحید

  1. #21

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    نوشته
    1,041
    حضور
    39 روز 23 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    950



    نقل قول نوشته اصلی توسط به من بیاموز نمایش پست ها
    لطفا روایت عربی را همراه با سند آن بیاورید .
    امام صادق (علیه السلام)

    سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ ع وَ قَدْ سُئِلَ عَنِ اَلْأَوَّلِ وَ اَلْآخِرِ فَقَالَ اَلْأَوَّلُ لاَ عَنْ أَوَّلٍ قَبْلَهُ وَ لاَ عَنْ بَدْءٍ سَبَقَهُ وَ اَلْآخِرُ لاَ عَنْ نِهَايَةٍ كَمَا يُعْقَلُ مِنْ صِفَةِ اَلْمَخْلُوقِينَ وَ لَكِنْ قَدِيمٌ أَوَّلٌ آخِرٌ لَمْ يَزَلْ وَ لاَ يَزُولُ بِلاَ بَدْءٍ وَ لاَ نِهَايَةٍ لاَ يَقَعُ عَلَيْهِ اَلْحُدُوثُ وَ لاَ يَحُولُ مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ خالِقُ كُلِّ شَيْ ءٍ .


    چون از امام صادق(ع)راجع باول و آخر سوال شد، فرمود: اولي است كه پيش از او اولي نبوده و آغازي او را سبقت نگرفته از چيزي پيش از خود پديد نيامده و آخريست كه آخريتش از ناحيه پايان نيست چنان كه از صفت مخلوقين فهميده مي شود(چنان كه گوييم جمعه آخر هفته است كه آخر بودن جمعه از ناحيه پايان هفته بودنش ميباشد)ولي خدا قديمست، اولست، آخر است، هميشه بوده و هميشه ميباشد بدون آغاز و بدون پايان پديد آمدن بر او وارد نشود و از حالي بحالي نگردد، خالق همه چيز است.

    __________________

    نمیدونم سند این حدیث چقدر معتبره ولی باید توضیحی براش وجود داشته باشه ، چون از نظر عقلی ما نتونستیم به لاَ يَقَعُ عَلَيْهِ اَلْحُدُوثُ وَ لاَ يَحُولُ مِنْ حَالٍ إِلَى حَالٍ برسیم .

    ما هیچ دلیلی برای وجود فعلی خداوند نه تنها نداریم بلکه دلیل برای تبدیل او هم داریم ، به عنوان مثال از آنجا که خداوند وجود کامل است و ما هم مقداری کمالات داریم اگر خداوند در حال حاضر موجود باشد ما جزئی از خداوند هستیم و از آنجا که ترکیب در خداوند راه ندارد پس خداوند الان وجود ندارد .
    ویرایش توسط به من بیاموز : ۱۳۹۷/۰۲/۰۹ در ساعت ۱۳:۵۱
    دمتون گرم که با حوصله به سوالات ما جواب میدین ، ارادتمندیم

  2. #22

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۹۶
    علاقه
    مطالعه ، فن آوری اطلاعات ، مباحثه ، اجنهاد و...
    نوشته
    2,180
    حضور
    44 روز 3 ساعت 9 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    8
    صلوات
    1889



    نقل قول نوشته اصلی توسط به من بیاموز نمایش پست ها
    لطفا روایت عربی را همراه با سند آن بیاورید .
    شیخ صدوق، معانی الاخبار، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، ص 12، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ


    سخنان استاد احد ایمانی رو گوش کنید جالب هست و کمکتون می کنه

    استیون هاوکینگ:
    به ستارگان نگاه کنید ، نه به زیر پاهایتان ... تا زندگی هست ، امید هم هست ...
    عیسى علیه السلام :
    حق را از اهل باطل فراگیرید و باطل را از اهل حق فرا نگیرید.
    سخن سنج باشید.

  3. #23

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,834
    حضور
    70 روز 5 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15962



    نقل قول نوشته اصلی توسط به من بیاموز نمایش پست ها
    خب اگر تعدادی واجب الوجود به نتیجه کاری که انجام می دهند هم دیگر را آگاه کنند چطور ؟ مثلا در یک لوح محفوظ بنویسند که من خاک را خلق میکنم تو آب را خلق کن بعد هم بدانند در نزد خودشان اگر آب و خاک با هم مخلوط شوند چه حاصل میشود و ...
    اولا: این اگاه کردن یعنی هر یک از این ارباب، میزانی از علم و اگاهی را ندارند و این نتیجه اش نقص در این ارباب است که امری است محال.

    ثانیا: بحث ما در تدبیر و ربوبیت است نه در خالقیت. یعنی امکان ندارد که دو پروردگار داشته باشیم که هر یک موجوداتی را تدبیر میکنند. چرا که در صورت فرض سوال، ایا هر یک خالق مربوب خود هستند یا خالق یکی است و رب دو تا.

    اگر خالق یکی است و رب دو تا، اشکال این است که چه کسی تعیین کرده است که این موجودات در کجا قرار بگیرند تا تدبیر و نظم بهتری صورت بگیرد و باعث بی نظمی در عالم نشود. گذشته از اینکه خالق و رب نمیتواند دو تا باشند. بلکه خالق همان رب است و رب همان خالق. با این توضیح که در تدبیر و ربوبیت اینگونه نیست که خداوند مثلا یک سری موجودات خلق شده داشته باشد که مانند جورچین میخواهد انها را در جای خود قرار بدهد.

    اگر خالق هر مربوبی، همان رب او نیز هست، در این صورت:
    یا یک عالم یکپارچه هست که هر یک ازاین ارباب، مخلوقات خود رادر جای مورد نظر خود قرار میدهند. در این صورت، یکپارچگی این نظام را چه کسی تامین میکند. هر ربی، میخواهد تدبیر مخلوق خود را داشته باشد. اگر بخواهیم مثال بزنیم، این فرض را به مدیریت دو مدیر عامل کاملا مستقلا و با اختیارات کامل در یک کارخانه میتوان تنظیر کرد. در این فرض، چون هر مدیری، برنامه خودرا دارد، مصلحتی که برای مخلوقات و مربوبین خود در نظر میگیرد، کاملا ممکن است با مربوب دیگری سازگار نباشد و این نتیجه ای ندارد جز بی نظمی و فساد.

    یا دو یا چند عالم داریم که هر یک تحت هدایت و تدبیر یک خالق است که در این صورت، احتمال اینکه اختلاف و فساد بین عوالم مختلف ایجاد شود کاملا متصور است.

    موفق باشید.

    نقد برهان اثبات توحید

  4. صلوات


  5. #24

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,834
    حضور
    70 روز 5 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15962

    جمع بندی




    پرسش: از جمله ادله ای که برای اثبات احدیت خداوند اقامه شده است، برهان تمانع است. اشکالی که من بر این استدلال دارم آن است که معنای فساد چیست ؟ از کجا معلوم در عالم فسادی نیست و آیا شرور اخلاقی و طبیعی خودش فساد در عالم نیست. از این گذشته، با وجود دو خدای کاملا هماهنگ که با همفکری کار خود را انجام میدهند چرا باید دو خدایی مستلزم فساد عالم باشد.


    پاسخ:
    پیش از پاسخ به سوالات شما لازم است به چند نکته توجه کرد.

    نکته اول: استدلالی که اقامه شده است به صورت یک قیاس استنثنایی متصله در قران کریم بیان شده است:
    «لو کان فیهما الهه الا الله لفسدتا»(انبیاء/22)
    اگر در اسمان و زمین الهی غیر از الله وجود داشت، این دو فاسد میشدند.

    قياس استثنايي در اين آيه شريفه، به اين شكل ترتيب يافته است:
    «اگر‌خداياني غير از الله مي‎بودند، آسمان‌ها و زمين فاسد شده بود. ولي آسمان‌ها و زمين فاسد نشده‎اند؛ پس جز ذات الله هيچ خداي ديگري در عالم وجود ندارد».
    البته مقدمة دوم و نتيجة اين قياس، به‌دليل وضوح آن، در آيه ذكر نشده و مقدرند؛
    يعني بايد گفته شود: ولكن هما لم‎ تفسدا؛ يعني ولي آسمان‌ها و زمين فاسد نشده‎اند؛ تا نتيجه گرفته شود: فليس فيهما آلهة غير الله؛ ولي چون اين مقدمه روشن است و هركسي مي‌تواند ببيند كه آسمان و زمين فاسد نشده‎اند، ذكر نشده است.
    اين روشي است كه هم در محاورات روزمره و هم در نوشته‌هاي علمي به‌كار مي‌رود. به‌هرحال، مهم توضيح مقصود آيه و تحليل ارتباط ميان مقدم و تالي (تعدد خدايان و فساد آسمان‌ها و زمين) و به‌عبارت‌ديگر، تبيين ملازمه است كه به آن مي‌پردازيم.

    اگر در عالم دو خدا وجود داشته باشد، عالم فاسد و نامنظم میشود.
    اما فسادی در عالم نیست.
    بنابراین دو خدا نیز در عالم وجود ندارد.

    نکته دوم: این استدلال برای اثبات توحید ربوبی ارائه شده است نه برای اثبات توحید به نحو مطلق.
    این یعنی ملاک و مناط این استدلال، ربوبیت انحصاری خداوند در عالم است.
    تنها الله است که چینش موجودات عالم را بر عهده دارد و با علم مطلق خودش موجودات جهان را انچنان منظم در کنار هم خلق میکند که کمترین خلل و اسیب به آنها وارد شود و از مجموع آنها یک مجموعه منسجم و هماهنگ ایجاد میشود.


    نکته سوم: ملازمه میان دو اله و فساد درعالم
    مطابق اين تقرير، وحدت نظام عالم، تعدد خـدايان را برنمي‎تابـد؛ به اين بيان كـه تمـام پديده‎هاي اين جهان، از زمين گرفته تا آسمان، داراي نظامي واحدند. براي تطبيق آيه شريفه بر برهان تمانع، اصرار بر اين است كه وحدت جهان اثبات شود؛ يعني فرض بر اين است كه خود جهان، موجودي واحد است؛ ولي ما در اين برهان به اثبات «وحدت نظام جهان» بسنده مي‎كنيم و نيازي به «اثبات وحدت جهان» نداريم؛ اگر تعدد هم در كار باشد، باز اين برهان جاي خود را خواهد داشت.

    نکته چهارم: مراد از وحدت عالم
    نکته مهم دیگری که لازم است بدان توجه کنیم این است که مراد از وحدت عالم چیست تا انرا نشانه عدم فساد در عالم بدانیم و در نهایت به وحدت رب برسیم:
    وحدت نظام عالم=== عدم فساد === وحدت رب
    مراد از وحدتی که گفته شد در عالم وجود دارد، صرفا این نیست که عالم واحد است و تعددی در کار نیست. یعنی
    چـه اين عالم را يك واحد بدانيم ـ كه داراي اجـزايي متعدد است ـ و چه حتي عالم را متعدد بدانيم ـ يعني مركب از نظام‌هايي مستقل كه هريك از اين نظام‌ها داراي وجـودي مستقل باشند و رابطه سازماني و عضوي باهم نداشته باشند ـ ، نمي‎توان وحدت نظام را انكار كرد؛
    يعني اين عالمي كه ما مي‎شناسيم، طوري ساخته شده و به‌گونه‎اي به وجود آمده است كه موجودات آن ازهم‌گسسته و مستقل از يكديگـر نيستند؛ اين‌‌گـونه نيست كه در اين عالم، من براي خودم يك وجودي داشته باشم كه هيچ ارتباطي با‌ پديده‎هاي گذشته، حال و آينده نداشـته باشم؛ همچون دانه‎هاي برنجي كه در يك كيسه گنجانده مي‎شود و هيچ‌كدام از اينها ربطي به‌هم ندارند و تنها دركنار‌هم قرار گرفته‎اند.
    اثبات اين مطلب نياز به مطالعه دقيق علمي هم ندارد و يك نظر سطحي كافي است. براي نمونه، به بوتة گلي كه در گلدان گذاشته شده است يا به درختي كه در باغچه كاشته‎ايد، نگاه كنيد كه چگونه به وجود مي‎آيند و ادامة حيات مي‎دهند؟ آيا آن بوتة گل يا نهال درخت، بدون اينكه بذر آن را بكارند يا نشاي آن را غرس كنند، خواهد روييد و يا بدون نـور، آب و ساير عناصر حياتي، سبز خواهد ماند؟ قطعاً خير. شما بايد قـبلاً بـذر آن را كاشته باشيد تا اين بوتة گل سبز شود؛‌ پس تا ماده قبلي نباشد، اين گل به وجود نمي‎آيد. ازسويي، اين بوته بايد از نور خورشيد، هواي اطراف و عناصر ضروري محيط خود استفاده كند تا بتواند رشد كند و به حيات خود ادامه دهد؛ پس با محيط مجاور خـود نيز در ارتباط اسـت و همان‌گونه‌كه از آن تأثير مي‎گيـرد، به‌نوبة خـود بر آن تـأثير مي‎گذارد.(1)

    باتوجه به این نکات، اینک به پرسشهای شما میپردازیم:
    نخست. معنای فساد چیست؟
    مراد از فساد در عالم، عدم یکپارچگی و وحدت نظام درعالم است.
    چه عالم متعدد باشد(که هر یک نظم مختص به خودش را دارد) چه واحد باشد، در هر دو صورت، کل عالم یا عوالم انچنان با هم منسجم و هماهنگ هستند که بر هر انسانی این نظم مشهود است.
    مثلا یک انسان از اندامها و اجزایی تشکیل شده است مانند چشم و گوش و حلق و بینی و دست و پا و قلب و...
    این اندامها، هر یک به خودی خود، مجموعه ای پیچیده از اجزا هستند.
    گوش از چندین جزء تشکیل شده است.
    قلب و چشم وبینی و ... نیز به همین صورت.
    هر یک از این اندامها، در درون خود نظمی کامل دارند.
    به صورتی که کار و عملکرد خود را به صورتی قابل پیش بینی و منسجم انجام میدهند.
    در عین حال، کل این اندامها در کنار هم موجودی دیگر به نام جسم انسان و بدن او راتشکیل میدهند.
    این مجموعه ها با هم مجموعه ای بزرگتر را ایجاد کرده اند که در عین انسجام درونی میان هر مجموعه کوچک، این مجموعه ها با هم نیز تناسب و انسجام دارند.
    شبیه این وضعیت در سطحی وسیعتر در عالم وجود دارد.

    دوم. ارتباط فساد و شر در عالم
    وجود شرور طبیعی نیز منافاتی با آنچه بیان کردیم ندارد.
    چون همانطور که گفتیم مراد از وحدتی که درآیه بیان شده است، وحدت نظام عالم است.
    یعنی عالم و اجزای آن کاملا با یکدیگر منسجم است.
    نشانه این انسجام و لازمه آن، قابل پیش بینی بودن حوادث آن است.
    اینکه انسان به دنبال کشف قواعد طبیعت است، همگی نشان از آن دارد که حوادث عالم تابع قاعده و ضابطه ای است که البته برخی از انها مانند زمان زلزله هنوز بر ما کشف نشده است. ولی بشر ناامید از کشف آن نیست.
    و اینکه روان شناسان و جامعه شناسان به دنبال شناسایی عوامل جرم وجنایت و بزهکاری انسانها هستند و برای برطرف کردن رفتارهای پر تنش و نامناسب راهکارهایی ارائه میدهند نیز نشان از این دارد که این شرور به خودی خود قاعده مند هستند هرچند کشف انها زمان میبرد.
    بنابراین وجود شرور به هر دو صورتش،منافاتی با عدم فساد در عالم ندارد.
    چرا که عدم فساد به معنای وجود وحدت نظام در عالم است.
    وحدت نظام هم از قابل پیش بینی بودن آنها شناخته میشود.

    سوم. همفکری خدایان متعدد برای جلوگیری از فساد در عالم
    این سوال نیز یکی از سوالات رایج در مورد این ایه شریفه است.
    پاسخ این سوال این است که
    م1. علومی که عقلای عالم، کارهای خود را بر اساس آن انجام میدهند، از دو چیز خارج نیست:
    یا صورتهای علمی است
    یا قوانینی است که از نظام خارجی جاری در عالم گرفته شده است.
    م2. صورتهای علمی و نیز قوانین طبیعی، از نظر وجودی پس از تحقق نظام خارجی محقق میشوند. بدین معنا که ابتدا باید عالمی در خارج وجود داشته باشد تا بعد ازآن بخشی از آن صورتهای علمی(در ذهن یکی ازموجودات آن) باشد و بخشی دیگر قوانینی که یکی از در بین موجودات این عالم متحقق وجود دارد و کسی هم انرا کشف میکند.
    م3. عالم طبیعت، فعل و نتیجه عملکرد این ارباب مفروض است.
    م4. تاثر فاعل از فعلش محال است. چرا که مستلزم تقدم الشی علی نفسه میشود.
    بنابراین
    این فرض که اربابان در کارهای خود با هم توافق کنند، مستلزم ان است که از نتیجه کاری که هنوز انجام نداده اند تبعیت کنند. که فرضی است محال.(2)

    ــــــــــــ
    1. ر.ک. محمد تقی مصباح یزدی، معارف قران، قم، موسسه امام خمینی، 1386، ج1، درس 8.
    2. محمد حسین طباطبایی، نهایه الحکمه، قم، نشر اسلامی، 1422ق، چاپ شازندهم، مرحله 12، فصل 7

    نقد برهان اثبات توحید

  6. صلوات


صفحه 3 از 3 نخست 123

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 22

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود