صفحه 2 از 2 نخست 12
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: بررسی حکم استمناء از قرآن و سنت از منظر شیعه و سنی

  1. #11

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    رجال و حدیث، فقه و کلام در حوزه اهل سنت
    نوشته
    3,144
    حضور
    65 روز 18 ساعت 45 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    11261

    جمع بندی




    سؤال:
    چگونه می توان حکم به حرمت استمناء نمود در حالی که در فقه اهل سنت و زیدیه این عمل حرام نبوده و امام شوکانی در این امر توقف نموده است؟

    جواب:

    1) قرآن کریم در سوره ی «مؤمنون»[1] و«معارج»[2] یکی از اوصاف مؤمنین را حفظ عفت و پاکدامنی آنان بیان داشته است:
    «وَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ؛ إِلاَّ عَلى‏ أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ؛ فَمَنِ ابْتَغى‏ وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُونَ»؛ و كسانى كه دامن خود را حفظ مى‏ كنند، مگر بر همسران خود يا كنيزانشان كه [در اين صورت‏] مورد نكوهش نيستند؛ پس هر كس افزون از اين [كه ياد كرديم‏] بجويد، از تجاوزکارن خواهد بود.

    بر اساس این آیه ارضای غریزه ی جنسی تنها از طریق همسر مشروع بوده و ارضای این میل از راههای دیگر از جمله خود ارضایی، تجاوز از حدود الهی خواهد بود.
    بدیهی است که سفارش پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله) به امت خویش برای در امان ماندن از انحراف وگمراهی، تنها تبعیت از قرآن و عترت(علیهم السلام) است و نه غیر آن؛ لذا دراین رابطه فرمودند: «و من در ميان شما دو چيز پراهميّت و گران قيمت باقى مى‏ گذارم: كتاب خدا و عترت من كه اهل بيت من هستند. اى مردم تا وقتى كه شما به آن دو تمسّك جستيد ابدا گمراه نخواهيد شد. شما از اهل بيت من دانش را بياموزيد و به آنها چيزى ياد ندهيد و تعليم نكنيد که آنها از شما داناترند».[3]
    بر این اساس استمناء در روایات اهل بیت(علیهم السلام) عملی حرام دانسته شده؛ لذا فقهای شیعه همگی فتوی به حرمت چنین عملی داده اند.[4]
    در روایات اهل بیت(علیهم السلام) ازاین عمل با عناوین و اسامی مختلفی مثل: (دلک: مالیدن آلت با دست )؛ (عَبِثَ بِذَکَرِهِ: بازی با آلت )، (الْخَضْخَضَةِ، النَّاکِحُ نَفْسَهُ: ازدواج با خود) و (نَاکِحُ الْکَفِّ: ازدواج با کف دست) تعبیر شده است که در اینجا به چند روایت اشاره می کنیم:

    الف) امام صادق (علیه السلام) در باره مردی که با چهارپایان نزدیکی می کند یا از راه مالیدن آلت تناسلی با دست جنب می شود فرمود :این کارها و شبه آن زنا هستند.[5]

    ب) همچنین آنحضرت فرمودند: مردی را نزد امیرالمؤمنین(علیه السلام) آوردند که با آلت خود بازی کرده (و به این طریق خود را ارضا می کرد)، حضرت آن شخص را تنبیه نموده و بر دستانش زدند به گونه ای که دستانش قرمز شد و سپس با بوجه ی بیت المال او را متأهل نمودند.[6]

    ج) همچنین آنحضرت در جواب مردی که در باره ی«خضخضه: استمناء با دست» از ایشان سؤال نمود، فرمودند: این کار از گناهان بزرگ است و ازدواج با کنیزان از چنین کاری بهتر است. [7]

    2)‌ در فقه اهل سنت اجمالا استمناء اگر برای جلب و طلب شهوت صورت پذیرد حرام دانسته شده؛ اما اگر برای تسکین شهوت زیادی انجام گیرد،‌ این عمل مکروه دانسته شده است؟! نظر ائمه ی اهل سنت در این رابطه متشتت بوده به گونه ای که آرای فقهی آنان با توجه به برخی فروض حال مکلّف، دایر مدار وجوب و حرمت بیان شده است؛‌ اما می توان به شکل کلی بیان داشت که نظر فقهای اهل سنت بر کراهت چنین عملی تعلق یافته است.[8]
    زیدیه یکی از فرق شیعه بوده که پیروان این مذهب در اصول اعتقادی گرایش به مکتب اعتزال داشته و در فقه آرای علمای زیدی آمیخته ای از فقه امامان زیدیه و فقه ابو حنیفه می باشد که ما در این تاپیک به بیان قسمتی از آن پرداخته ایم:

    http://www.askdin.com/showthread.php?t=44955

    در این میان از قرن نهم هجری به بعد، برخی از علمای زیدی به سلفی گری گرایش پیدا نموده و در اعتقاد و فقه از سلفیون تبعیت نمودند که محمد بن علی شوکانی(م: 1250هـ)،‌ یکی از این افراد بوده؛ به گونه ای گه وی خود از بزرگان سلفیّه نیز به شمار می آید.

    کتاب «نیل الاوطار» شوکانی یکی از کتب استنباطی و اجتهادی وی بوده که بر اساس فقه سلفی تدوین شده و در بین سلفیون و غیر آنها از جایگاه بالایی برخوردار است.
    شوکانی در کتاب: «بلوغ المنى في حكم الاستمناء»، در پاسخ سوالی از وی به تفصیل به بررسی این عمل از دیدگاه روایات اهل سنت از دیدگاه خود پرداخته و از فتوا به حرمت چنین عملی به خاطر احتیاط اجتناب نموده است؟! اما با این حال بیان داشته که چنین عملی مشتبه بوده که نه می توان آنرا حلال مسلّم دانست و نه حرام مسلّم؛ اما با این حال شان مؤمنین اجتناب از چنین عملی می باشد.

    شوکانی این عمل را از نظر اخلاقی، عملی زشت برشمرده و انجام آنرا نشانه ی فرومایگی و سقوط نفس و ضعف اراده بیان داشته و در پایان بیان می دارد که این عمل شأنیت تحریم را دارد هر چند که نمی توان فتوا به تحریم آن نیز داد. [9]

    3)‌ با توجه به مطالب فوق می گوئیم: تکلیف کسی که شیعه است مشخص بوده؛ زیرا در مذهب او بدون هیچ اختلافی انجام این عمل حرام دانسته شده است.
    در مورد کسی که شیعه نیز نباشد باز دلیلی بر حلیّت چنین عملی نخواهد داشت؛ زیرا از پیامبراکرم(صلی الله علیه وآله)‌ هیچ روایتی که بیانگر جواز چنین عملی بوده صادر نشده و قول به جواز و یا وجوب آن؟! فتوایی بی دلیل بوده که تنها مبتنی بر استحسان است؛ زیرا اهل سنت از آنجا که ازدواج موقت را حرام دانستند؛ با اینکه هیچ دلیل قطعی ای از سوی آنان بر حرمت چنین عملی یافت نمی گردد؛‌(http://www.askdin.com/showthread.php?t=31344) بناچار تنها راه ارضای میل جنسی را در ازدواج دائم دانسته اند و از آنجا که برای بسیاری شرایط ازدواج دائم فراهم نبوده و این افراد مردد بین دو امر زنا و یا خود ارضایی بوده؛ فقهای عامه در چنین مسائلی از باب دفع افسد به فاسد، از باب استحسان فتوا به حلیّت و یا حتی وجوب چنین عملی در برخی شرایط داده اند؟!!در حالی که شرع مقدس برای این گروه از افراد جامعه راه حلال که همان ازدواج موقت است را باز گذاشته است.

    پی نوشت:

    [1] . مؤمنون، (23)،7.

    [2] . المعارج(70)،31.

    [3] . غایة المرام، البحرانی،‌ج1، ص115: «اني تارك فيكم الثقلين: كتاب اللّه و عترتي أهل بيتي، ما إن تمسكتم بهما لن تضلوا، فتعلموا منهم و لا تعلموهم‏ فإنهم أعلم‏ منكم‏...».

    [4] . المبسوط فی فقه الامامیة، الطوسی،‌ ج4، ص242: «و الاستمناء باليد محرم إجماعا لقوله «إِلّٰا عَلىٰ أَزْوٰاجِهِمْ أَوْ مٰا مَلَكَتْ أَيْمٰانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ. فَمَنِ ابْتَغىٰ وَرٰاءَ ذٰلِكَ فَأُولٰئِكَ هُمُ العٰادُونَ» و هذا من وراء ذلك و روى عنه عليه السلام أنه قال ملعون سبعة فذكر فيها الناكح كفه.

    [5] . الکافی، الکلینی، ج5، ص541: «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) ‏ فِي الرَّجُلِ يَنْكِحُ‏ بَهِيمَةً أَوْ يَدْلُكُ فَقَالَ كُلُّ مَا أَنْزَلَ بِهِ الرَّجُلُ مَاءَهُ فِي هَذَا وَ شِبْهِهِ فَهُوَ زِنًى». مرحوم مجلسی در مرآة العقول، ج20، ص385، حکم به توثیق این روایت نموده اند.

    [6] . همان، ج7، ص265: «عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: إِنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ(علیه السلام) أُتِيَ بِرَجُلٍ عَبِثَ‏ بِذَكَرِهِ‏ فَضَرَبَ يَدَهُ حَتَّى احْمَرَّتْ ثُمَّ زَوَّجَهُ مِنْ بَيْتِ الْمَالِ».

    [7] . همان، ج5، ص540: «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْخَضْخَضَةِ- فَقَالَ هِيَ مِنَ الْفَوَاحِشِ وَ نِكَاحُ‏ الْأَمَةِ خَيْرٌ مِنْهُ‏».

    [8] . الموسوعة الکویتیة،‌ج4،‌ص98: «الاِسْتِمْنَاءُ بِالْيَدِ إنْ كَانَ لِمُجَرَّدِ اسْتِدْعَاءِ الشَّهْوَةِ فَهُوَ حَرَامٌ فِي الْجُمْلَةِ، لِقَوْلِهِ تَعَالَى: {وَاَلَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ إلاَّ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ فَمَنْ ابْتَغَى وَرَاءَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْعَادُونَ} وَالْعَادُونَ هُمْ الظَّالِمُونَ الْمُتَجَاوِزُونَ، فَلَمْ يُبِحِ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى الاِسْتِمْتَاعَ إلاَّ بِالزَّوْجَةِ وَالأْمَةِ، وَيَحْرُمُ بِغَيْرِ ذَلِكَ. وَفِي قَوْلٍ لِلْحَنَفِيَّةِ، وَالشَّافِعِيَّةِ، وَالإْمَامِ أَحْمَدَ: أَنَّهُ مَكْرُوهٌ تَنْزِيهًا. وَإِنْ كَانَ الاِسْتِمْنَاءُ بِالْيَدِ لِتَسْكِينِ الشَّهْوَةِ الْمُفْرِطَةِ الْغَالِبَةِ الَّتِي يُخْشَى مَعَهَا الزِّنَى فَهُوَ جَائِزٌ فِي الْجُمْلَةِ، بَل قِيل بِوُجُوبِهِ، لأِنَّ فِعْلَهُ حِينَئِذٍ يَكُونُ مِنْ قَبِيل الْمَحْظُورِ الَّذِي تُبِيحُهُ الضَّرُورَةُ، وَمِنْ قَبِيل ارْتِكَابِ أَخَفِّ الضَّرَرَيْنِ. وَفِي قَوْلٍ آخَرَ لِلإْمَامِ أَحْمَدَ: أَنَّهُ يَحْرُمُ وَلَوْ خَافَ الزِّنَى، لأِنَّ لَهُ فِي الصَّوْمِ بَدِيلاً، وَكَذَلِكَ الاِحْتِلاَمُ مُزِيلٌ لِلشَّبَقِ. وَعِبَارَاتُ الْمَالِكِيَّةِ تُفِيدُ الاِتِّجَاهَيْنِ: الْجَوَازَ لِلضَّرُورَةِ، وَالْحُرْمَةَ لِوُجُودِ الْبَدِيل، وَهُوَ الصَّوْمُ. وَصَرَّحَ ابْنُ عَابِدِينَ مِنَ الْحَنَفِيَّةِ بِأَنَّهُ لَوْ تَعَيَّنَ الْخَلاَصُ مِنَ الزِّنَى بِهِ وَجَبَ».

    [9] . الفتح الرباني من فتاوى الإمام الشوكاني، ج7، ص3386.

    ویرایش توسط مدیر تدوین : ۱۳۹۶/۰۹/۱۵ در ساعت ۰۹:۴۳
    مناجات العارفین لمولانا علی بن الحسین (علیهما السلام)

    «إلهى! فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذينَ تَوَشَّحَتْ [تَرَسَّخَتْ‏] أشْجارُ الشَوْقِ إلَيْكَ فى حَدآئِقِ صُدُورِهِمْ، وَأخَذَتْ لَوْعَةُ مَحَبَّتِكَ بِمَجامِعِ قُلُوبِهِمْ»؛

    (معبودا! پس ما را از آنانى قرار دِهْ كه نهالهاى شوق به تو در باغ دلشان سبز و خرّم [يا: پايدار] گشته، و سوز محبّتت شراشر قلب آنها را فرا گرفته است).
    بحارالانوار، ج91، ص150.

  2. #12

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    رجال و حدیث، فقه و کلام در حوزه اهل سنت
    نوشته
    3,144
    حضور
    65 روز 18 ساعت 45 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    11261



    سؤال: در روایت(حسین بن زرارة) از امام صادق(علیه السلام) منعی از استمناء نشده، حال چگونه فقهای شیعه فتوا به حرمت این عمل داده اند؟

    جواب: اجماع فقهای شیعه بر حرمت استمناء تعلق گرفته و در این میان اختلاف نظری یافت نمی گردد.[1] دلیل بر چنین فتوایی علاوه بر استدلال به آیه ی شریفه،[2] وجود روایات متضافری است که مرحوم شیخ حر عاملی در کتاب وسائل الشیعة آنها را در دو باب
    و مجموعا با ذکر هفت روایت نقل نموده است.[3] هر چند اکثر این روایات از نظر سند دارای مشکل بوده؛ اما دو یا سه روایت آن معتبر بوده؛[4] علاوه بر اینکه وقتی روایات متضافر بوده و در کتب معروفه نیز آمده باشند، چنین امری موجب اعتبار سند این اخبار شده؛ خصوصا زمانی که اصحاب نیز بدان عمل نموده و اجماع نیز بر آن تعلق یافته باشد.[5]

    در مقابل این اخبار روایت معتبری از جهت سند قرار گرفته که البته از جهت دلالت مخدوش است. در این روایت «ثعلبة بن میمون» و «حسین بن زراره» از امام باقر(علیه السلام) در مورد شخصی که با دستانش بازی می کند به گونه ای که به واسطه ی آن حالت انزال به وی دست می دهد سؤال نمودند. امام در پاسخ فرمودند: اشکالی بر او نیست و عمل وی موجب حد شرعی نخواهد بود.[6]

    در مقام جمع میان این خبر با اخبار مانعه فقها چند محمل را بیان نموده اند:

    الف) حمل بر تقیه:
    این روایت را حمل بر تقیه کنیم. (حمل بر تقیه به دو گونه است یکی در باب مرجحات است که آنچه مخالف عامه است را ترجیح می دهیم و دومی این است که در باب جمع دلالی حمل بر تقیه کنیم و بگوییم چون در میان عامه قول بر جواز بوده است امام(علیه السلام) تقیه کرده و مطابق ایشان فتوا داده است).[7]

    ب)‌حمل بر استفهام انکاری:

    مراد از سخن امام(علیه السلام )که فرمودند: (لَا بَأْسَ بِهِ) به شکل استفهام انکاری است؛ یعنی امام سؤال می کند که آیا این کار که نکاح با نفس است عیب ندارد؟

    ج) نفی حد:
    امام(علیه السلام) با عبارت (لَا شَيْ‌ءَ عَلَيْهِ) در حقیقت حد را نفی می کند. عمل مزبور فقط تعزیر دارد.

    د) حمل بر جاهل به تحریم:
    سخن امام (علیه السلام) ناظر به کسی است که جاهل به حکم بوده و نمی دانسته عمل مزبور حرام است.

    ه) حمل بر دلک بدون قصد استمناء:
    دلک به قصد استمناء نبوده است بلکه به قصد استبراء بوده؛ اما تصادفا انزال حاصل شد. یا اینکه بگوییم کسی بوده که باور نمی کرده این عمل منتهی به خروج منی شود و با آلت تناسلی خویش بازی می کرده . در باب صوم هم داریم که کسی که ملاعبه می کند و اطمینان دارد که عمل او منتهی به انزال منی نمی شود، که در این صورت با انزال منی، روزه وی باطل نمی شود. (بنابراین فرد جاهل به حکم نبوده بلکه جاهل به موضوع بوده است. این راه جمع بعید به نظر نمی رسد و به عرف هم اگر مراجعه کنیم می گوید در مقابل آن همه روایات که این عمل را ممنوع کرده این روایت نمی تواند مجوز باشد. از این رو عرف آن را حمل به جاهل به موضوع می کنند).

    در صورتی که جمع عرفی ای میان این روایت و اخبار مانعه نباشد می گوئیم:

    در این هنگام به احکام باب تعارض مراجعه می کنیم. در مقام تعارض ابتدا به سراغ مرجحات می رویم و بعد تخییر. اولین مرجح شهرت فتوایی است: (خذ بما اشتهر بین اصحابک و دع الشاذ النادر)که در این مسأله بالاتر از آن یعنی اجماع وجود دارد از این رو این روایت «ثعلبة بن میمون» را کنار می گذاریم؛ علاوه بر آنکه روایات تحریم موافق با کتاب خدا است. این سخن بر فرض آن است که روایت «ثعلبه بن میمون» که صحیح السند است حجت بوده باشد و حال آنکه چون اصحاب از آن اعراض نموده اند چنین خبری حجت نبوده و نوبت به تعارض میان آن و اخبار مانعه نخواهد رسید.[8]

    پی نوشت:


    [1]
    . البته استمناء به واسطه ی همسر از دلیل حرمت خارج می باشد و چنین عملی حرام نمی باشد.
    [2] . در سوره ی مومنون آیه ی 5، 6 و 7 و سوره ی معارج آیه ی 29، 30 و 31 می خوانیم: وَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلَّا عَلى‌ أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ فَمَنِ ابْتَغى‌ وَراءَ ذلِكَ فَأُولئِكَ هُمُ العادُون»؛ که ‌تعبیر به حفظ فروج اطلاق داشته و هر گونه مناسبت جنسی را شامل می شود و از این اطلاق و عموم تنها ازواج و ملک یمین استثناء شده است.
    [3] . وسائل الشیعه، ج20، ص349، باب: بَابُ تَحْرِيمِ نِكَاحِ الْبَهِيمَةِ وَ إِنْ كَانَتْ مِلْكَ الْفَاعِل؛ وص352، بَابُ تَحْرِيمِ الِاسْتِمْنَاء.

    [4] . الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏5، ص541: «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام)‏ فِي الرَّجُلِ يَنْكِحُ بَهِيمَةً أَوْ يَدْلُكُ فَقَالَ كُلُ‏ مَا أَنْزَلَ‏ بِهِ‏ الرَّجُلُ مَاءَهُ فِي هَذَا وَ شِبْهِهِ فَهُوَ زِنًى»؛ الكافي (ط - الإسلامية)؛ ج‏5 ؛ ص540: «عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِينٍ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ‏ عَنِ‏ الْخَضْخَضَةِ- فَقَالَ هِيَ مِنَ الْفَوَاحِشِ وَ نِكَاحُ الْأَمَةِ خَيْرٌ مِنْهُ»؛ وسائل الشيعة، ج‏28، ص364: «أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى فِي نَوَادِرِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: سُئِلَ الصَّادِقُ (علیه السلام) عَنِ الْخَضْخَضَةِ فَقَالَ إِثْمٌ عَظِيمٌ قَدْ نَهَى اللَّهُ عَنْهُ فِي كِتَابِهِ- وَ فَاعِلُهُ‏ كَنَاكِحِ‏ نَفْس».

    [5] . چند عامل موجب حجیت می شود که عبارتند از: وثاقت راویان خبر؛ تضافر روایات؛ عمل مشهور؛ قوت متن، یعنی متن آن به گونه ای است که بعید است از غیر امام(علیه السلام) صادر شده باشد مانند خطب نهج البلاغه و ادعیه ی صحیفه ی سجادیه.
    [6] . وسائل الشيعة ؛ ج‏28 ؛ ص363: «وَ عَنْهُ عَنِ الْبَرْقِيِّ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَيْمُونٍ وَ حُسَيْنِ بْنِ زُرَارَةَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ‏ رَجُلٍ‏ يَعْبَثُ‏ بِيَدَيْهِ‏ حَتَّى يُنْزِلَ قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ وَ لَمْ يَبْلُغْ بِهِ ذَاكَ شَيْئاً».

    [7] . وسائل الشیعه، الحرالعاملی، ج28، ص364.

    [8] . برگرفته از درس خارج فقه آیت الله مکارم شیرازی؛ ‌فقه الصادق، الروحانی، ج25، ص554.

    ویرایش توسط صدرا : ۱۳۹۶/۰۶/۲۳ در ساعت ۱۸:۳۹
    مناجات العارفین لمولانا علی بن الحسین (علیهما السلام)

    «إلهى! فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذينَ تَوَشَّحَتْ [تَرَسَّخَتْ‏] أشْجارُ الشَوْقِ إلَيْكَ فى حَدآئِقِ صُدُورِهِمْ، وَأخَذَتْ لَوْعَةُ مَحَبَّتِكَ بِمَجامِعِ قُلُوبِهِمْ»؛

    (معبودا! پس ما را از آنانى قرار دِهْ كه نهالهاى شوق به تو در باغ دلشان سبز و خرّم [يا: پايدار] گشته، و سوز محبّتت شراشر قلب آنها را فرا گرفته است).
    بحارالانوار، ج91، ص150.

  3. صلوات


صفحه 2 از 2 نخست 12

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 1

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود