صفحه 1 از 4 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: لغزش های اندیشه و فکر

  1. #1

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۵
    علاقه
    دانش- تفریح- معاشرت با دوست خوب
    نوشته
    53
    حضور
    9 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    171

    اشاره لغزش های اندیشه و فکر





    سلام
    لطفا لغزش هاي اخلاقي فکر و انديشه را بیان نموده و راهکارهای نجات از این لغزشها را بیان فرمایید؟

    ویرایش توسط همای رحمت : ۱۳۹۵/۰۷/۲۷ در ساعت ۱۰:۱۱

  2. صلوات ها 9


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    21,515
    حضور
    174 روز 17 ساعت 41 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    38
    صلوات
    58295



    با نام و یاد دوست







    لغزش های اندیشه و فکر








    کارشناس بحث: استاد اویس

  5. صلوات ها 7


  6. #3

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    دانش
    نوشته
    3,182
    حضور
    55 روز 22 ساعت 19 دقیقه
    دریافت
    6
    آپلود
    0
    گالری
    42
    صلوات
    30897



    با عرض سلام خدمت شما خواهر اندیشمند و گرامی و با تشکر از شما بخاطر سوال بسیار خوبی که مطرح نمودید.
    علل لغزش فکر و اندیشه را در چند امر می توان خلاصه کرد.
    1-
    اعتماد بر ظن و گمان بجای علم و یقین: قرآن می گوید: و ان تطع اکثر من فی الارض یضلوک عن سبیل الله ان یتبعون الا الظن. یعنی «اکثر مردم چنین اند که اگر بخواهی پیرو آنها باشی تو را از راه حق گمراه می کنند، برای اینکه تکیه شان بر ظن و گمان است(نه بر یقین)و تنها با حدس و تخمین کار می کنند.» (1)

    2-
    فرو رفتن در هواهای نفسانی: یکی از مهمترین عوامل لغزشهای فکری انسان مادیت و غلبه اوصاف بشری و هواهای نفسانی است به طور کلی هرجا پای تعلق به میان آید قدم تعقل سست می شود زیرا تعلق با تعقل سازگاری ندارد خداوند در قرآن کریم می فرماید: ان یتبعون الا الظن و ما تهوی الانفس (2). یعنی پیروی نمی کنند مگر از گمان و از آنچه نفسها خواهش می کنند. معلوم می شود بین تبعیت از ظن و گمان و تبعیت از هوای نفس برابری و مساوقت است همچنان که بین تبعیت از علم و قطع تعلقات مناسبت و سنخیت است.

    3-
    تعجیل و شتابزدگی: اساس عالم بر تثبت و تدریج است یعنی مداومت و تدریج دو اصل اساسی برای نیل به غایات است و در نقطه مقابل بی ثباتی و تعجیل نه تنها انسان را به غایت مطلوب نزدیک نمی سازد بلکه در بسیاری مواقع مبعد انسان نسبت به اهداف است.

    4-
    تعبد بدون تعقل: از جمله شایع ترین علل لغزش فکر و اندیشه تعبد بدون تعقل است. قرآن کریم که جامعترین کتاب انسان سازی است بارها به انسان متذکر می شود که باورهای گذشتگانتان را مادام که با معیار عقل نسنجیده اید نپذیرید، بلکه همه آنها را با میزان عقل و اندیشه مورد سنجش قرار دهید. و اذا قیل لهم اتبعوا ما انزل الله قالوا بل نتبع ما الفینا علیه آبائنا او لو کان آباؤهم لا یعقلون شیئا و لا یهتدون.(3) اگر به آنها گفته شود که از آنچه خدا به وسیله وحی فرود آورده پیروی کنید، می گویند: خیر، ما همان روشها و سنتها را پیروی می کنیم که پدران گذشته خود را بر آن یافته ایم.آیا اگر پدرانشان هیچ چیزی را فهم نمی کرده اند و راهی را نمی یافته اند باز هم از آنها پیروی می کنند؟!

    5-
    عادات: یکی دیگر از مهترین علل لغزش فکر و اندیشه ، خو کردن به عجایب و شگفتیهایی است که در پیرامونمان موجود است. لذا مهترین دستورالعمل حکمای الهی برای نگرش واقعی حقایق نفس خود و عالم پیرامونمان، نگاه دفعی بدون سابقه علم و اندیشه و خرق همه عادات و خواطر است.(فاغتنم)

    6- گرایش به شخصیتها: یکی دیگر از موجبات لغزش اندیشه، شخصیت گرایی بدون سابقه فکر و اندیشه است. خداوند در قرآن کریم مکررا ما را به استقلال فکری و عدم تبعیت کورکورانه از اکابر و پیشینیان دعوت می کند چنانچه از زبان مردمی که از این راه گمراه می شوند نقل می کند که در قیامت می گویند: ربنا انا اطعنا سادتنا و کبرائنا فاضلونا السبیلا (4) یعنی پروردگارا!ما بزرگان و اکابر خویش را پیروی و اطاعت کردیم و در نتیجه ما را گمراه ساختند.

    بدیهی است راه نجات از هرکدام اینها، در پیش گرفتن طریق مخالف آن است؛ مثلا راه نجات از عادات، خرق عادات و نگاه دفعی بدون سابقه خاطرات و معلومات ذهنی می باشد و هکذا.

    پینوشتها:
    1. انعام/116
    2. .نجم/23
    3. بقره/170
    4. احزاب/67


    ویرایش توسط اویس : ۱۳۹۵/۰۳/۰۳ در ساعت ۱۰:۱۹

  7. صلوات ها 14


  8. #4

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۹۴
    علاقه
    علاقمند به کتاب روانشناسی و تاریخی
    نوشته
    1,310
    حضور
    40 روز 12 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    10
    صلوات
    3698



    با سلام

    بدترين انحراف‌ها و لغزش‌ها، انحراف و لغزش فكر و انديشه است، كه سبب مي‌گردد انسان خوب و بد را به طور صحيح تشخيص ندهد بلكه بالاتر، باطل در نظرش حق و حق در ديدش باطل جلوه كند. لذا يكى از مشكلاتى كه افراد، همواره از آن رنج مي‌برند، لغزش انديشه و فكر است. لغزش و نابسامانى تفكّر، مخرجِ مشترك تمامى بيماري‌ها و اختلالات شخصيتى و رفتارى است. بى‏ترديد، افراد بسيارى فرصت‌هاى خود را به خاطر لغزش فكر از دست مي‌دهند. از اين‌رو، پالايش، اصلاح و تنظيم فكر و انديشه، بسيار حائز اهمّيت است.امام على (عليه السلام) در وصف كسانى كه در اثر بيمارى انديشه نمي‌توانند حقايق عقلى جهان هستى را ادراك كنند و در نتيجه آفريدگار و مدبر عالم را انكار مي‌نمايند، مي‌فرمايد: «اگر مردم در عظمت قدرت و بزرگى نعمت حق انديشه مي‌نمودند، به راه مستقيم باز گشته، و از عذاب سوزان مي‌ترسيدند، اما دل‌ها بيمار، و ديده‌ها عيبناك است».از اين‌رو؛ قدرت شناخت حقايق عقلى از ايشان سلب شده است.عوامل اخلاقي لغزش انديشه قرآن مجيد و احاديث اسلامي كه دعوت به تفكر و انديشه مي‌كنند و اصول عقايد را جز با تفكر منطقي، صحيح نمي‌دانند، به يك مطلب اصلي توجه داده‌اند و آن اين‌كه لغزش‌هاي فكري بشر از كجا سرچشمه مي‌گيرد و ريشه اصلي خطاها و گمراهي‌ها در كجاست؟ در قرآن كريم و سخنان معصومين(ع) يك سلسله امور به عنوان عوامل خطاها و لغزش‌هاي انديشه بيان شده است كه در اين‌جا به برخي از عوامل اخلاقي آن اشاره مي‌كنيم. تكيه بر ظنّ و گمان به‌جاي علم و يقين گمان، از خطرناك‌ترين عواملى است كه انديشه بسيارى را در جهان به سمت باورهاى باطل و نادرست مي‌كشاند. نخستين سفارش قرآن كريم براى پالايش عقيده كه با فكر و انديشه آدمي در ارتباط هست، پرهيز از اعتماد به گمان است. قرآن به پيروان خود تأكيد مي‌ورزد كه عقايد و آراى خويش را بر ستون گمان و شك بنا نكنند و در برابر آنچه درستي‌اش روشن نيست، تسليم نگردند. خداوند عزّ و جلّ مي‌فرمايد:«و چيزى را كه بدان علم ندارى، دنبال مكن‏».«و اگر از بيشتر كسانى كه در زمين مي‌باشند پيروى كنى، تو را از راه خدا گمراه مي‌كنند. آنان جز از گمانِ [خود] پيروى نمي‌كنند و جز به حدس و تخمين نمي‌پردازند». بنابراين، از منظر قرآن، شايسته نيست كه مسلمان، چيزى را كه به طور قطع برايش ثابت نشده است، دنبال كند، يا آن‌را محور رفتارش قرار دهد. مگر ظنّ و گماني كه مورد تأييد شارع مقدس است.امروز از نظر فلسفي مسلّم شده است كه يكي از عوامل عمده خطاها و اشتباهات فكري همين تكيه بر ظن و گمان بوده است.دكارت هزار سال پس از قرآن اولين اصل منطقي خود را اين قرار داد و گفت: «هيچ چيز را حقيقت ندانم مگر اين‌كه بر من بديهي باشد و در تصديقات خود از شتابزدگي و سبق ذهن و تمايل بپرهيزم و نپذيرم مگر آن‌را كه چنان روشن و متمايز باشد كه هيچ‌گونه شك و شبهه در آن نماند».

    تمايلات نفسانى‏
    اين مانع، دومين لغزشگاه انديشه است و خطرش اگر از «گمان» بيشتر نباشد، كمتر نيست. آن‌گاه كه آدمى چيزى را دوست مي‌دارد و بدان وابسته مي‌شود، بينايى عقلش را از دست مي‌دهد و گوش‌هاى انديشه‌اش كَر مي‌شود. در نتيجه نمي‌تواند كاستي‌هاى محبوبش را ببيند. همين حالت در نفرت و دشمنى آدمى نيز وجود دارد. از اين‌رو؛ آدمى اگر مي‌خواهد نقطه ضعف يا قوّت يك نظريّه را بشناسد و در آن درست بينديشد، مي‌بايد نخست، خود را از تمايلات نفسانى آزاد سازد؛ چرا كه اين تمايلات، خواه ناخواه در باورهاى او اثر مي‌گذارند. انسان اگر بخواهد صحيح قضاوت كند بايد در مورد مطلبي كه مي‌انديشد كاملاً بي‌طرفي خود را حفظ كند؛ يعني كوشش كند كه حقيقت خواه باشد و خويشتن را تسليم دليل‌ها و مدارك نمايد. انسان در تفكرات خود اگر بي‌طرفي خود را نسبت به نفي يا اثبات مطلبي حفظ نكند و ميل نفسانيش متمايل مي‌شود اين است كه قرآن هواي نفس را نيز مانند تكيه بر ظن و گمان يكي از عوامل لغزش مي‌شمارد: «پيروي نمي‌كنند مگر از گمان و از آنچه نفس‌ها خواهش مي‌كنند».امام على (عليه السلام) فرمود: «نزديك‌ترين رأي‌ها به عقلانيت، دورترينِ آنها از هوس‌هاست».و نيز فرمود: «بهترين آرا، دورترينِ آنها از هوس و نزديك‌ترينِ آنها به استوارى است».نيز گزارش شده است كه زيد بن صوحان عبدى، يكى از ياران امام على (عليه السلام)، از ايشان پرسيد: كدام‌يك از مردم، رأيش استوارتر است؟ و امام (عليه السلام) چنين پاسخ داد: «كسى كه نه فريب [وسوسه‌هاى‏] مردم را بخورد و نه فريب زيورهاى دنيا را».

    فعاليت داشتن در فضاي مجازي و پاک ماندن در آن ' تقواي دو چندان ميخواهد. يادمان نرود گاهي با گناه به اندازه ي يک لايک فاصله داريم... يادمان نرود فضاي مجازي هم "محضر خداست " نکند که شرمنده باشيم، امان از لحظه ي غفلت که فقط خدا شاهد است و بس...! گاهي روي مانيتور بچسبانيم "ورود شيطان ممنوع " مراقب دستي که کليک ميکند، چشمي که ميبيند و گوشي که ميشنود باشيم... و بدانيم و آگاه باشيم که خدا هم هميشه آنلاين "است. .وما فقط در مشگلات آنلاین میشیم

  9. صلوات ها 7


  10. #5

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۴
    علاقه
    اهل البيت عليهم السلام،فلسفه،عرفان،ادبيات،فيزيك،مطالعه
    نوشته
    4,988
    حضور
    133 روز 11 ساعت 35 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    3
    صلوات
    21816



    بسمه الحکیم

    عرض سلام و ادب و تشکر از پاسخ بسیار خوبی که عنایت فرمودید.

    همینطور تشکر از سؤال خوب و بجای سرکار فهیمه.

    استاد آیا اشتغال به بیهودگی و به کار گرفتن حواس ظاهری در امور بیهوده مثل عدم رعایت ادب چشم

    و یا استماع سخنان بیهوده و یا رفتن به جاهایی که ضرورت و الزامی برای حضور وجود ندارد و غیره.....

    (بالتبع اشتغال به معاصی به طریق اولی)،در لغزش فکری و خروج فکر از استقامت مؤثرند؟

    اگر هستند عنایت فرموده کمی هم راجع به این مبحث توضیح بفرمائید.

    با تشکر


    الهی هب لی کمال الانقطاع الیک

    و أنر ابصار قلوبنا بضیاء نظرها الیک




  11. صلوات ها 10


  12. #6

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    دانش
    نوشته
    3,182
    حضور
    55 روز 22 ساعت 19 دقیقه
    دریافت
    6
    آپلود
    0
    گالری
    42
    صلوات
    30897



    نقل قول نوشته اصلی توسط حبیبه نمایش پست ها
    بسمه الحکیم

    عرض سلام و ادب و تشکر از پاسخ بسیار خوبی که عنایت فرمودید.

    همینطور تشکر از سؤال خوب و بجای سرکار فهیمه.

    استاد آیا اشتغال به بیهودگی و به کار گرفتن حواس ظاهری در امور بیهوده مثل عدم رعایت ادب چشم

    و یا استماع سخنان بیهوده و یا رفتن به جاهایی که ضرورت و الزامی برای حضور وجود ندارد و غیره.....

    (بالتبع اشتغال به معاصی به طریق اولی)،در لغزش فکری و خروج فکر از استقامت مؤثرند؟

    اگر هستند عنایت فرموده کمی هم راجع به این مبحث توضیح بفرمائید.

    با تشکر
    با عرض سلام خدمت خواهر گرانقدر سرکار خانم حبیبه
    نکته خوبی بیان فرمودید.
    بله همین طور است. حس مشترک آدمی که حوض دریافتی ادراکات حواس پنجگانه است نقش بسیاری در شکل گیری صحیح تخیلات و تفکرات آدمی دارد در حقیقت مجموعه همین دیده ها و شنیده ها و گویشهاست که سرنوشت تخیلات و توهمات را رقم زده و چشم انداز افق اندیشه و افکار آدمی را هموار می کند.
    به طور کلی چون فکر و اندیشه انس گیری با عالم عقل و معقولات است مقتضی توحد و سکوت و دوری از مشاغل حسی است و این التزامی که در فکر و اندیشه هست موجب رهایی از تعلقات و اشتغالات از جمله کثرت ادراکات حسی است.
    در حکمت و فلسفه قاعده ای هست که گفته اند تخیل با کثرت و تعقل با توحد سازگاری دارد. یعنی اگر می خواهیم فکر و اندیشه باثبات‌تری داشته باشیم ناگزیر از خلوت و فراغت از ادراکات حسی هستیم. از این روی نه تنها انجام گناهان و عدم رعایت آداب چشم و گوش و زبان، بلکه حتی اشتغال بسیار به حسیات همانند زیاد دیدن و زیاد شنیدن و زیاد گفتن نیز رهزن فکر و اندیشه سالم به شمار می رود.


  13. صلوات ها 12


  14. #7

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۴
    علاقه
    اهل البيت عليهم السلام،فلسفه،عرفان،ادبيات،فيزيك،مطالعه
    نوشته
    4,988
    حضور
    133 روز 11 ساعت 35 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    3
    صلوات
    21816



    بسمه الحکیم

    عرض سلام و ادب

    با تشکر از توضیح بسیار خوب حضرتعالی

    استاد گرامی،آیا نوع تغذیه سوای حلیّت یا حرمت آن که قطعا مؤثر است،هم در استقامت فکر انسان مؤثر است؟

    یا محیط جغرافیایی؟ چون دیده شده است که مردم بعضی مناطق در دقت نظر و تفکرات عالی،از بعضی مناطق

    قوی تر هستند!

    با تشکر
    ویرایش توسط حبیبه : ۱۳۹۵/۰۳/۰۵ در ساعت ۱۷:۵۶


    الهی هب لی کمال الانقطاع الیک

    و أنر ابصار قلوبنا بضیاء نظرها الیک




  15. صلوات ها 10


  16. #8

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    دانش
    نوشته
    3,182
    حضور
    55 روز 22 ساعت 19 دقیقه
    دریافت
    6
    آپلود
    0
    گالری
    42
    صلوات
    30897



    نقل قول نوشته اصلی توسط حبیبه نمایش پست ها
    بسمه الحکیم

    عرض سلم و ادب

    با تشکر از توضیح بسیار خوب حضرتعالی

    استاد گرامی،آیا نوع تغذیه سوای حلیّت یا حرمت آن که قطعا مؤثر است،هم در استقامت فکر انسان مؤثر است؟

    یا محیط جغرافیایی؟ چون دیده شده است که مردم بعضی مناطق در دقت نظر و تفکرات عالی،از بعضی مناطق

    قوی تر هستند!

    با تشکر
    بسمه البصیر
    عرض سلام و احترام
    با تشکر از پیگیری و دقت نظر حضرتعالی

    بله یکی دیگر از مواردی که در تفکر تعمق عقلانی انسان نقش موثر دارد نوع تغذیه است.
    در حقیقت هدف اصلی تمامی دستورات شریعت مطهره که در امر تغذیه و آداب صحیح آن وارد شده است علاوه بر حفظ اعتدال مزاج و قوت جسمانی بدن مادی، تحکیم در فکر و اندیشه آدمی است.
    مثلا در شرع مقدس وارد شده که بهتر است نوشیدن آب در روز به حالت ایستاده و در شب به حالت نشسته باشد. وقتی علت این مساله را در روایات جستجو می کنیم می بینیم در روایتی از حضرت امام صادق علیه السلام آمده است: «آب نوشیدن به حالت ایستاده در شب، زرد آب را در بدن ایجاد می کند.» [1] و نیز فرموده اند: «نوشیدن آب در روز به حالت ایستاده موجب فزونی عرق و بیشتر شدن نیروی بدن می گردد.» [2]
    مراد از زرداب در روایت فوق همان صفراست که غلبه آن از نظر رفتاری باعث خشم ناگهانی و بیقراری و کم شدن حافظه می گردد. در حالیکه تمامی این مورد مزاحم فکر و اندیشه است. انسان متفکر نیاز به آرامش و قرار و حافظه بسیار دارد تا نتیجه حرس و کندوکاو فکری خود را ثبت و ضبط نماید.
    همچنین اقلیم‌ها و موقعیتهای جغرافیایی نیز نقش نسبی در فکر و اندیشه ما دارند. مثلا انسانهایی که در محیط مرطوب زندگی می‌کنند در یادگیری اولیه مطالب علمی و نیز انسانهایی که در مناطق خشک زندگی می کنند در حفظ و ثبات اندوخته های علمی موفق ترند.

    1. شیخ صدوق ، من لا یحضره الفقیه، ج 3 ، ص 353، دارالکتب الاسلامیه .
    2. همان مدرک




  17. صلوات ها 10


  18. #9

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۴
    علاقه
    اهل البيت عليهم السلام،فلسفه،عرفان،ادبيات،فيزيك،مطالعه
    نوشته
    4,988
    حضور
    133 روز 11 ساعت 35 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    3
    صلوات
    21816



    بسمه الحلیم

    با سلام و احترام مستمر

    اشتغال به مباحثات جدلی و پیگیری آن به طور مداوم،چنانچه به نوعی

    عادت و روش مباحثه گردد و انسان را از براهین عقلی و نقلی در مباحثات

    دور و غافل کند هم می تواند به تدریج باعث ضعف قدرت تعقل و تفقه و ادراکات

    عالی گردد؟

    با تشکر


    الهی هب لی کمال الانقطاع الیک

    و أنر ابصار قلوبنا بضیاء نظرها الیک




  19. صلوات ها 8


  20. #10

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    دانش
    نوشته
    3,182
    حضور
    55 روز 22 ساعت 19 دقیقه
    دریافت
    6
    آپلود
    0
    گالری
    42
    صلوات
    30897



    نقل قول نوشته اصلی توسط حبیبه نمایش پست ها
    بسمه الحلیم

    با سلام و احترام مستمر

    اشتغال به مباحثات جدلی و پیگیری آن به طور مداوم،چنانچه به نوعی

    عادت و روش مباحثه گردد و انسان را از براهین عقلی و نقلی در مباحثات

    دور و غافل کند هم می تواند به تدریج باعث ضعف قدرت تعقل و تفقه و ادراکات

    عالی گردد؟

    با تشکر
    بسمه المنیر
    با سلام و احترام مضاعف
    به نظر حقیر جدلیات نوعی دیگر از اشتغال به کثرات است
    زیرا همچنان که حسیات معین تعلقاتند جدلیات حتی در علوم و کلیات نیز زمینه ساز کدورات و انغمار در مادیاتند.
    لذا به برکت سوال شریفتان می توان یکی دیگر از لغزشگاه های فکر و اندیشه برهانی را
    زبان جدلی و اشتغال بسیار به مفاهیم انتزاعی دانست.
    خداوند را بخاطر همراهان فرهیخته و اندیشمندمان شاکرم...


  21. صلوات ها 8


صفحه 1 از 4 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 1

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود