صفحه 1 از 5 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری

  1. #1

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۹۲
    علاقه
    کتــــــــــاب
    نوشته
    400
    حضور
    10 روز 16 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    255

    اشاره بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری




    سلام
    در تفسیر آیه "قالَ بَصُرْتُ بِما لَمْ یَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها" اغلب مفسران به روایاتی استناد کرده اند که بر اساس آنها، سامری، اولا به دست جبرئیل بزرگ شده است، ثانیا جبرئیل را میدیده و ثالثا توانسته خاک زیر پای جبرئیل را برگیرد و با استفاده از آن گوساله خود را زنده کند.
    دو نمونه از این نظرات:

    سامری با استفاده از خاک سم اسب جبرییل توانست صدای گوساله را در اورد. مفسرين طبق اين روايات گفته اند: سامري حضرت جبرائيل را هنگامي كه به حضرت موسي ـ عليه السّلام ـ نازل شد تا به او وحي الهي را برساند ديد. و برخي ديگر از مفسران گفته اند: حضرت جبرائيل را هنگامي كه براي غرق كردن فرعون و لشكريانش نازل شده بود سوار بر اسبي بهشتي ديد. به هر حال سامري در اين هنگام از موقعيت استفاده كرده و قدري از خاك زير پاي خود حضرت جبرئيل يا خاك زير سم اسب او (بنابر تفسير دوم)، برداشته بود و نزد خود نگاه داشته بود. از خاصيتهاي اين خاك اين بوده كه به هر چيز ريخته مي شد جان مي گرفت و زنده مي شد.سامري هم چون از اين مطلب آگاه بود،‌ آن مقدار خاك را كه نزد خود داشت بعد از ساختن گوساله در آن ريخت و اين باعث جان گرفتن و صدا كردن گوساله شد. ( ترجمة الميزان، محمد حسين طباطبايي، ج 14، ص 273،‌ذيل آيات 80 تا 98 سورة طه


    صاحب قصص الانبیاء آورده است: گویند که جبرئیل (ع) او را پرورده بوده و آن آنچنان بود که در آن وقت که بنی اسرائیل از فرعونیان بگریختند این سامری طفل بود او را در سر راه گذاشته بودند. خدای ، جبرئیل علیه السلام را فرمود تا آن بچه را برداشت و هشتادماه او را در پر خویش میداشت روزی مادر و پدرش نشسته بودند از فرزند یاد آوردند و بگریستند حق تعالی جبرئیل را فرمان داد تا آن کودک را بر در خانه ٔ ایشان نهاد. سامری میگریست از فراق جبرئیل . پدر و مادر، سامری را دیدند و او را شناختند و شاد شدند پس بنی اسرائیل سامری را بزرگ میداشتند که وی را جبرئیل پرورده بود در آن وقت سامری گفت مرا با شما حاجتی است بر وی جمع آمدند و گفتند بگو چه سخن داری گفت بدانید که موسی با هفتاد تن از میان شما بیرون رفته است و همه هلاک شدند اکنون میخواهم خدای موسی بشما بنمایم گفتند روا باشد. سامری زرگر بود قالبی درست کرد از گل بر مثال گوساله در زیر زمین پنهان کرد و هیزم بالای آن بنهاد بنی اسرائیل را گفت هر یک دیناری زر بدین آتش اندازید چنان کردند آن میگداخت و بقالب فرومیشد آورده اند که ششهزار درهم در آن قالب انداختند و ندانستند که در زیر آن قالبی است قالب پرگشت آتش فرونشاندند. آنگاه سامری آمد و گوساله را بیرون آورد و روش گردانید وبروی زمین نهاد تا خلق را بدان دعوت کند. روز غرق فرعون ، سامری دانسته بود که جبرئیل کجا رود و از کجا میگذرد و خوانده بود که هر که از زیر سم اسب جبرئیل خاک بردارد و بر هر چیز که ریزد آن چیز بسخن درآید از آن خاک برداشته بود و بر دهان گوساله ریخت و بانگ بکرد خلق چون آن بدیدند، همه بیکباره سجده کردند و گوساله پرست شدند قوله تعالی : فقبضت قبضة من اثر الرسول فنبذتها و کذلک سولت لی نفسی .

    این موضوع به تفصیل در این تاپیک آمده است: "چگونه سامری از جبرئیل سوء استفاده کرد؟"

    تفاوت معجزه و کرامت، با دیگر خوارق عادات از جمله سحر، کهانت و اعمال مرتاضان، در این است که در معجزه و کرامات، نبی و اولیاء الله به اسباب غیر عادی و غیر مادی دسترسی دارند که فقط در اختیار ولی خدا می تواند قرار گیرد. کرامات نیز اگرچه تفاوت ماهوی با معجزات ندارد اما چون به دست شاگردان انبیا انجام میشود و نه منکرین، مشکلی در اثبات گر بودن معجزه برای ادعای نبوت، ایجاد نمی کند.
    اما در اینجا انجام کاری خارق عادت، از طریق سببی خاص را شاهدیم که به دست مدعی ارتباط با خدا انجام می شود و موجب گمراهی عده فراوانی میگردد.
    اگر هر مدعی دروغینی بتواند از ابزار اعجاز استفاده کند، اعجاز دیگر نمیتواند نشانه حقانیت ادعای نبی باشد. کار خارق عادتی که در این نقلیات به سامری نسبت داده شده است، چه تفاوتی با معجزه دارد؟
    پذیرش این تفسیر از آیه و کیفیتی که در این نقلیات وجود دارد، امکان دارد؟
    کسی جز انبیا می تواند از فیض ارتباط با جبرئیل و همجواری او بهره ببرد؟


    ویرایش توسط سیده راضیه : ۱۳۹۴/۱۰/۲۸ در ساعت ۲۰:۲۹

  2. صلوات ها 6


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۳
    نوشته
    684
    حضور
    48 روز 15 ساعت 27 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    1
    گالری
    18
    صلوات
    1995



    با نام و یاد دوست







    بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری








    کارشناس بحث: استاد میقات ورئوف
    ویرایش توسط معین : ۱۳۹۴/۰۹/۱۵ در ساعت ۰۷:۳۶

  5. صلوات ها 5


  6. #3

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۱
    نوشته
    2,247
    حضور
    53 روز 23 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    6125



    نقل قول نوشته اصلی توسط ذره بین نمایش پست ها
    سلام
    در تفسیر آیه "قالَ بَصُرْتُ بِما لَمْ یَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها" اغلب مفسران به روایاتی استناد کرده اند که بر اساس آنها، سامری، اولا به دست جبرئیل بزرگ شده است، ثانیا جبرئیل را میدیده و ثالثا توانسته خاک زیر پای جبرئیل را برگیرد و با استفاده از آن گوساله خود را زنده کند.


    «قالَ بَصُرْتُ بِما لَمْ يَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها وَ كَذلِكَ سَوَّلَتْ لي‏ نَفْسي‏»
    گفت: من چيزى ديدم كه آنها نديدند من قسمتى از آثار رسول (و فرستاده خدا) را گرفتم، سپس آن را افكندم، و اينچنين (هواى) نفس من اين كار را در نظرم جلوه داد.(طه: 20/ 96)


    با سلام و درود

    اقوال مفسران در تفسیر آیه شریفه، مختلف است و البته هر کدام برای اثبات نظر خود، به ادله و قرائنی استناد نموده و اقوال دیگر را نیز با ادله ای رد کرده و به آن ها اشکال وارد کرده اند.

    این را گفتم تا از ابتدا روشن شود همه مفسران این نظری که بیان کرده اید را ندارند، در ثانی همین نظر هم آن گونه که شما آن را واضح البطلان می دانید، چنین نیست.


    نکته ادبی:

    جمله «بَصَرتُ بِهِ» معمولًا در «بصيرت» به معناى فهميدن كه جمع آن «بصائر» است بكار مى‏ رود، نه در «بصر» به معناى چشم كه جمع آن «ابصار» است. (ر.ک: المفردات في غريب القرآن، ص 127)

    لذا اگر «بَصَرتُ بِهِ» را از مصدر بصیرت بگیریم معنایش آگاهی یافتن و بصیرت داشتن است. (التبيان في تفسير القرآن، ج ‏7، ص 203؛ تفسير جوامع الجامع، ج ‏2، ص 434)

    قابل توجه این که هرگز به عضو بينايى، بصيرت نمى ‏گويند.

    بنابر این، مراد از این آیه می تواند اصلا دیدن با چشم نباشد بلکه بصیرت و آگاهی، مراد باشد.

    بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری

    عَنِ النَّبِيِّ(ص)، عَنْ جَبْرَئِيلَ، عَنْ مِيكَائِيلَ، عَنْ إِسْرَافِيلَ، عَنِ اللَّوْحِ، عَنِ الْقَلَمِ، قَالَ: يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى:


    «وَلَايَةُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حِصْنِي، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ نَارِي»

    (أمالي الصدوق، ص 235‏)

  7. صلوات ها 3


  8. #4

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۱
    نوشته
    2,247
    حضور
    53 روز 23 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    6125



    بیان تفسیری:


    مراد از «الرسول» کیست؟

    دو قول عمده در این جا مطرح است:

    قول اول:
    برخی مراد از «الرسول» را جبرائیل (علیه السلام) و مراد از «اثر» را خاک جا پای جبرائیل و یا خاک جا پای مرکب ایشان دانسته اند.(مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‏7، ص 44)

    بدین بیان که سامری دید آن خاک حالت حرکت و جنبش دارد لذا مقداری از آن را برداشت و سپس در ماجرای گوساله، آن خاک را در مجسمه ریخت که در اثر حرکت و جنبش، سر و صدا در آن تولید شد و مردم گمان کردند او زنده شده است.

    قول دوم:
    برخی نیز مراد از «الرسول» را موسی (علیه السلام) دانسته اند؛ زیرا در قرآن کریم، آن چه از لفظ رسول، متداول و معمول است، رسول و فرستاده انسانی است، نه مَلَک و فرشته.(الفرقان في تفسير القرآن بالقرآن، ج ‏19، ص 179)

    اما بنابر این قول دوم، مراد از «اثر» چیست؟

    برخی مراد از «اثر الرسول» را تعلیماتی می دانند که سامری از حضرت موسی آموخته بود، و مراد از «فنبذتُها» یعنی رها کردن آن تعلیمات.(تفسير نمونه، ج ‏13، ص 286)

    اما علامه می گوید: مراد از آثار، طلاها و زیور آلاتی بوده که موسی (علیه السلام) دستور داده بود آن ها جمع آوری و حمل کنند. سامری قسمتی از این طلاها را برداشته بود و چون این طلاها منسوب به موسی و به دستور او بوده، مراد از «اثر الرسول» نیز همان ها است.(ترجمه الميزان، ج ‏14، ص 275)

    پس سامرى مى‏ خواهد بگويد من در كار ريخته ‏گرى و مجسمه‏ سازى ماهرم، مقدارى از اموال رسول را گرفته ريخته ‏گرى كردم و اطلاعاتى دارم كه مردم ندارند، پس وسوسه شدم که با طلاهاى رسول مجسمه‏ اى بسازم، پس مقداری از آن ها را گرفتم و در آتش انداختم، و براى مردم گوساله ‏اى در آوردم كه صدا مى ‏كرد، طورى ساختم كه هر وقت هوا در جوف (درون و داخل) آن وارد مى ‏شد و با فشار از دهانش بيرون مى ‏آمد، صداى گوساله در مى ‏آورد.(همان)

    بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری

    عَنِ النَّبِيِّ(ص)، عَنْ جَبْرَئِيلَ، عَنْ مِيكَائِيلَ، عَنْ إِسْرَافِيلَ، عَنِ اللَّوْحِ، عَنِ الْقَلَمِ، قَالَ: يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى:


    «وَلَايَةُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حِصْنِي، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ نَارِي»

    (أمالي الصدوق، ص 235‏)

  9. صلوات ها 5


  10. #5

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۱
    نوشته
    2,247
    حضور
    53 روز 23 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    6125





    نقدی بر قول اول:

    این قول مؤید روایی هم دارد؛ و آمده: از خاصيت‏ هاى اين خاک اين بوده كه به هر چيز مى ‏ريختند جان مى ‏گرفت و زنده مى ‏شد، سامرى خاک را هم چنان داشت، تا روزى كه آن گوساله را ساخت و خاک را در آن ريخت و در دم جان گرفت و حركت كرد و به صدا در آمد.

    علامه طباطبایی می گوید: بزرگترين اشكالى كه به اين روايات وارد مى ‏شود اين است كه مخالف با ظاهر كتاب (قرآن) است، زیرا كلام خداى تعالى تصريح دارد بر اين كه گوساله مذكور، جسدى بوده كه صداى گوساله داشته و كلمه جسد به معناى جثه ‏اى است كه روح نداشته باشد. و بر جسم جاندار و زنده اطلاق نمى ‏شود.(ترجمه الميزان، ج ‏14، ص 273)

    علامه، هم چنین روایات مورد استناد قول اول را اشاره کرده و آن ها را از نظر سندی و دلالی نپذیرفته و رد می کند.(ترجمه الميزان، ج ‏14، ص 283)


    نکته:

    اعم از این که منظور سامرى از «الرسول» جبرئيل بوده و يا خود موسى، در هر صورت او مى ‏خواسته با اين سخن، كار خود را اعجاز گونه جلوه دهد و به صدا در آمدن مجسمه طلايى گوساله را تأثير خاک زير پاى جبرئيل يا موسى قلمداد كند؛ ولى اين يک ادعا بود و گرنه خاک زير پاى رسول اگر هم تأثيرى در كائنات داشته باشد در جهت هدايت مردم تأثير مى ‏گذارد.
    سامرى با استفاده از حيله مكانيكى و فيزيكى و حركت دادن باد در آن مجسمه، آن را به صدا در آورد.
    (كوثر، ج ‏6، ص 599)


    بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری

    عَنِ النَّبِيِّ(ص)، عَنْ جَبْرَئِيلَ، عَنْ مِيكَائِيلَ، عَنْ إِسْرَافِيلَ، عَنِ اللَّوْحِ، عَنِ الْقَلَمِ، قَالَ: يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى:


    «وَلَايَةُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حِصْنِي، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ نَارِي»

    (أمالي الصدوق، ص 235‏)

  11. صلوات ها 5


  12. #6

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۱
    نوشته
    2,247
    حضور
    53 روز 23 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    6125



    مطلبی دیگر؛

    دیده شدن ملائکه الهی حتی حضرت جبرائیل (علیه السلام) برای مردم عادی نیز ممکن است، بدین بیان که آن ها در قالب انسان، تمثل پیدا نموده و البته انسان ها هم ایشان را نمی شناسند.

    لذا متصور است که سامری، جبرئیل (علیه السلام) را به تصویر یک انسان دیده باشد بدون این که شناخته باشد که او جبرئیل وحی است.

    یکی از آن موارد این است که جبرئیل وحی (علیه السلام) به شکل و شمائل «دحیة بن خلیفة الکلبی» بر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) نازل می شد. او زیباترین فرد مدینه بوده و فرشته الهی به صورت و شکل او ظاهر می شد و پیامبر نیز فرموده بودند که وقتی دحیه نزد من است، کسی وارد نشود.(التمهيد في علوم القرآن، ج ‏1، ص 62)

    یکی از موارد دیگر، ملائکه الهی بودند که به شکل افرادی جوان بر حضرت لوط (علیه السلام) وارد شدند و قوم گنهگار لوط نیز آنان را دیده بودند.

    بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری

    عَنِ النَّبِيِّ(ص)، عَنْ جَبْرَئِيلَ، عَنْ مِيكَائِيلَ، عَنْ إِسْرَافِيلَ، عَنِ اللَّوْحِ، عَنِ الْقَلَمِ، قَالَ: يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى:


    «وَلَايَةُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حِصْنِي، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ نَارِي»

    (أمالي الصدوق، ص 235‏)

  13. صلوات ها 6


  14. #7

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۱
    علاقه
    مطالعه
    نوشته
    1,333
    حضور
    28 روز 20 ساعت 11 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3973



    با سلام خدمت شما دوست گرامی
    و سلام خدمت کارشناس محترم، استاد میقات و تشکر از پاسخ های ارزشمند شما

    بنده نیز دو نکته را به مطالب جناب میقات اضافه می کنم:

    - نخست آنکه بنابر نظراتی که جناب میقات از تفاسیر نقل کردند، چنین نبوده است که سامری، اعجاز انجام داده باشد زیرا تعریف اعجاز این است که امری که فراتر از توان بشری است به همراه ادعای رسالت انجام شود. از همین رو اموری که بر اساس ریاضت یا از طریق آموزش قابل تحصیل هستند، اساسا اعجاز نامیده نمی شوند. کاری که سامری انجام داد نیز، در واقع استفاده از تکنیکی بود که در آن گوساله به نحوی ساخته شده بود که با وزش باد، از خود صدا تولید می کرد.
    بنابراین، اساسا عملکرد سامری اعجاز محسوب نمی شود تا اشکال شما مطرح شود. مانند اینکه فردی که با تکنولوژی روز آشنا نیست، برای اولین بار امکان مکالمه تصویری فردی را که در سوی دیگر کره زمین است را مشاهده کند و گمان کند که ارائه کننده این تکنولوژی اعجاز کرده است. در حالی که همان طور که گفته شد، این مسئله در تعریف اعجاز نمی گنجد و مسئله ای است که از طریق آموزش و کسب علم، قابل تکرار شدن توسط دیگران است.

    - نکته دوم هم اینکه، حتی این عمل خاص هم بدون پاسخ نماند و هنگامی که حضرت موسی (ع) به میان قومش بازگشت، نه تنها آن را رد کرد بلکه به شدت هارون را مورد مواخذه قرار داد. و از این رو، بطلان آن (که البته از ابتدا هم اعجاز نبوده است) توسط آن حضرت آشکار شد.

    موفق باشید

    بررسی صحت مضمون روایات درباره سرگذشت سامری

  15. صلوات ها 8


  16. #8

    عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۹
    نوشته
    10,905
    حضور
    84 روز 15 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    18
    صلوات
    40521



    نقل قول نوشته اصلی توسط ذره بین نمایش پست ها
    سلام
    در تفسیر آیه "قالَ بَصُرْتُ بِما لَمْ یَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها" اغلب مفسران به روایاتی استناد کرده اند که بر اساس آنها، سامری، اولا به دست جبرئیل بزرگ شده است، ثانیا جبرئیل را میدیده و ثالثا توانسته خاک زیر پای جبرئیل را برگیرد و با استفاده از آن گوساله خود را زنده کند.



    تفاوت معجزه و کرامت، با دیگر خوارق عادات از جمله سحر، کهانت و اعمال مرتاضان، در این است که در معجزه و کرامات، نبی و اولیاء الله به اسباب غیر عادی و غیر مادی دسترسی دارند که فقط در اختیار ولی خدا می تواند قرار گیرد. کرامات نیز اگرچه تفاوت ماهوی با معجزات ندارد اما چون به دست شاگردان انبیا انجام میشود و نه منکرین، مشکلی در اثبات گر بودن معجزه برای ادعای نبوت، ایجاد نمی کند.
    اما در اینجا انجام کاری خارق عادت، از طریق سببی خاص را شاهدیم که به دست مدعی ارتباط با خدا انجام می شود و موجب گمراهی عده فراوانی میگردد.
    اگر هر مدعی دروغینی بتواند از ابزار اعجاز استفاده کند، اعجاز دیگر نمیتواند نشانه حقانیت ادعای نبی باشد. کار خارق عادتی که در این نقلیات به سامری نسبت داده شده است، چه تفاوتی با معجزه دارد؟
    پذیرش این تفسیر از آیه و کیفیتی که در این نقلیات وجود دارد، امکان دارد؟
    کسی جز انبیا می تواند از فیض ارتباط با جبرئیل و همجواری او بهره ببرد؟



    با سلام
    و تشکر از اساتید گرامی
    بنده هم مطلبی را خدمتتان ارائه میدهم
    اصلا معجزا ی در کار نبوده
    کلمه خوار به معنی صدای مخصوصی است که از گاو یا گوساله برمی خیزد، جمعی از مفسران معتقدند که سامری با اطلاعاتی که داشت، لوله های مخصوصی در درون سینه گوساله طلایی کار گذاشته بود که هوای فشرده از آن خارج می شد و از دهان گوساله، صدایی شبیه صدای گاو بیرون می آمد!
    بعضی دیگر می گویند: گوساله را آن چنان در مسیر باد گذارده بود که بر اثر وزش باد به دهان او که به شکل مخصوصی ساخته شده بود، صدایی به گوش می رسید.

    اما اینکه جمعی از مفسران گفته اند گوساله سامری به خاطر مقداری خاک که از زیر پای جبرئیل برداشت و در آن ریخته بود، به صورت گوساله زنده ای درآمد و صدای طبیعی سرداد، شاهدی در آیات قرآن ندارد، چنان که به خواست خدا در تفسیر آیات سوره طه خواهد آمد، و کلمه "جسدا" گواه بر این است که حیوان زنده ای نبود، زیرا در تمام مواردی که این کلمه در قرآن به کار رفته است به معنی جسم بی جان آمده است.

    از همه اینها گذشته، بعید به نظر می رسد که خداوند چنین قدرتی به مرد منافقی همچون سامری بدهد که بتواند کاری همانند معجزه موسی (ع) انجام دهد و جسم بی جانی را جاندار سازد، کاری که برای توده مردم مسلما گمراه کننده است و دلائل بطلان آن در نظرشان روشن نیست، ولی اگر گوساله به شکل یک مجسمه طلایی بوده باشد دلائل بطلان آن روشن است و تنها می تواند وسیله ای برای آزمایش افراد بوده باشد، نه چیز دیگر.


    ناصر مکارم شیرازی- تفسیر نمونه- جلد ‏6 ص 370- 375، جلد 1 ص 351- 353، 254- 256، جلد ‏13 ص 268- 288

    ابوعلی فضل بن الحسن الطبرسی- مجمع البیان- جلد 4 ص 480، جلد 1 ص 113 و 128، جلد 7 ص 23-29

    محمد بن احمد قرطبی- تفسیر قرطبى- جلد 7 صفحه 285

    سید محمدحسین طباطبایی- ترجمه المیزان- جلد ‏8 ص 320 - 321، جلد 5 ص 214، جلد 14 ص 266- 277

    امام فخر رازى- تفسیر فخر رازى- جلد 22 صفحه 111

    ملا فتح الله کاشانی- تفسیر منهج الصادقین- جلد 6 صفحه 22

    رسول محلاتی- تاریخ انبیاء

    جعفر سبحانی- منشور جاوید- جلد 12 صفحه 162 به بعد
    ویرایش توسط رضا : ۱۳۹۴/۰۹/۱۶ در ساعت ۲۰:۰۳
    حسن خزّاز گفت:از امام رضا ( عليه السّلام ) شنيدم كه فرمود:
    بعضى از كسانى كه ادّعاى محبّت و دوستى ما را دارند،ضررشان براى شيعيان ما از دجّال بيشتر است.
    حسن گفت: عرض كردم اى پسر رسول خدا( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) به چه علّت؟فرمود: به خاطر دوستى‏شان با دشمنان ما و دشمنى‏شان با دوستان ما. و هر گاه چنين شود، حقّ و باطل به هم در آميزد و امر مشتبه گردد و مؤمن از منافق باز شناخته نشود.
    ( صفات الشيعه ص 8 )

  17. صلوات ها 4


  18. #9

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۹۴
    نوشته
    745
    حضور
    20 روز 6 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    7
    صلوات
    1777



    نقل قول نوشته اصلی توسط ذره بین نمایش پست ها
    سلام
    در تفسیر آیه "قالَ بَصُرْتُ بِما لَمْ یَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُها" اغلب مفسران به روایاتی استناد کرده اند که بر اساس آنها، سامری، اولا به دست جبرئیل بزرگ شده است، ثانیا جبرئیل را میدیده و ثالثا توانسته خاک زیر پای جبرئیل را برگیرد و با استفاده از آن گوساله خود را زنده کند.
    دو نمونه از این نظرات:
    سامری با استفاده از خاک سم اسب جبرییل توانست صدای گوساله را در اورد. مفسرين طبق اين روايات گفته اند: سامري حضرت جبرائيل را هنگامي كه به حضرت موسي ـ عليه السّلام ـ نازل شد تا به او وحي الهي را برساند ديد. و برخي ديگر از مفسران گفته اند: حضرت جبرائيل را هنگامي كه براي غرق كردن فرعون و لشكريانش نازل شده بود سوار بر اسبي بهشتي ديد. به هر حال سامري در اين هنگام از موقعيت استفاده كرده و قدري از خاك زير پاي خود حضرت جبرئيل يا خاك زير سم اسب او (بنابر تفسير دوم)، برداشته بود و نزد خود نگاه داشته بود. از خاصيتهاي اين خاك اين بوده كه به هر چيز ريخته مي شد جان مي گرفت و زنده مي شد.سامري هم چون از اين مطلب آگاه بود،‌ آن مقدار خاك را كه نزد خود داشت بعد از ساختن گوساله در آن ريخت و اين باعث جان گرفتن و صدا كردن گوساله شد. ( ترجمة الميزان، محمد حسين طباطبايي، ج 14، ص 273،‌ذيل آيات 80 تا 98 سورة طه

    صاحب قصص الانبیاء آورده است: گویند که جبرئیل (ع) او را پرورده بوده و آن آنچنان بود که در آن وقت که بنی اسرائیل از فرعونیان بگریختند این سامری طفل بود او را در سر راه گذاشته بودند. خدای ، جبرئیل علیه السلام را فرمود تا آن بچه را برداشت و هشتادماه او را در پر خویش میداشت روزی مادر و پدرش نشسته بودند از فرزند یاد آوردند و بگریستند حق تعالی جبرئیل را فرمان داد تا آن کودک را بر در خانه ٔ ایشان نهاد. سامری میگریست از فراق جبرئیل . پدر و مادر، سامری را دیدند و او را شناختند و شاد شدند پس بنی اسرائیل سامری را بزرگ میداشتند که وی را جبرئیل پرورده بود در آن وقت سامری گفت مرا با شما حاجتی است بر وی جمع آمدند و گفتند بگو چه سخن داری گفت بدانید که موسی با هفتاد تن از میان شما بیرون رفته است و همه هلاک شدند اکنون میخواهم خدای موسی بشما بنمایم گفتند روا باشد. سامری زرگر بود قالبی درست کرد از گل بر مثال گوساله در زیر زمین پنهان کرد و هیزم بالای آن بنهاد بنی اسرائیل را گفت هر یک دیناری زر بدین آتش اندازید چنان کردند آن میگداخت و بقالب فرومیشد آورده اند که ششهزار درهم در آن قالب انداختند و ندانستند که در زیر آن قالبی است قالب پرگشت آتش فرونشاندند. آنگاه سامری آمد و گوساله را بیرون آورد و روش گردانید وبروی زمین نهاد تا خلق را بدان دعوت کند. روز غرق فرعون ، سامری دانسته بود که جبرئیل کجا رود و از کجا میگذرد و خوانده بود که هر که از زیر سم اسب جبرئیل خاک بردارد و بر هر چیز که ریزد آن چیز بسخن درآید از آن خاک برداشته بود و بر دهان گوساله ریخت و بانگ بکرد خلق چون آن بدیدند، همه بیکباره سجده کردند و گوساله پرست شدند قوله تعالی : فقبضت قبضة من اثر الرسول فنبذتها و کذلک سولت لی نفسی .

    این موضوع به تفصیل در این تاپیک آمده است: "چگونه سامری از جبرئیل سوء استفاده کرد؟"

    تفاوت معجزه و کرامت، با دیگر خوارق عادات از جمله سحر، کهانت و اعمال مرتاضان، در این است که در معجزه و کرامات، نبی و اولیاء الله به اسباب غیر عادی و غیر مادی دسترسی دارند که فقط در اختیار ولی خدا می تواند قرار گیرد. کرامات نیز اگرچه تفاوت ماهوی با معجزات ندارد اما چون به دست شاگردان انبیا انجام میشود و نه منکرین، مشکلی در اثبات گر بودن معجزه برای ادعای نبوت، ایجاد نمی کند.
    اما در اینجا انجام کاری خارق عادت، از طریق سببی خاص را شاهدیم که به دست مدعی ارتباط با خدا انجام می شود و موجب گمراهی عده فراوانی میگردد.
    اگر هر مدعی دروغینی بتواند از ابزار اعجاز استفاده کند، اعجاز دیگر نمیتواند نشانه حقانیت ادعای نبی باشد. کار خارق عادتی که در این نقلیات به سامری نسبت داده شده است، چه تفاوتی با معجزه دارد؟
    پذیرش این تفسیر از آیه و کیفیتی که در این نقلیات وجود دارد، امکان دارد؟
    کسی جز انبیا می تواند از فیض ارتباط با جبرئیل و همجواری او بهره ببرد؟
    بسم الله الرحمن الرحیم
    سلام علیکم و رحمة الله
    جوابی که حقیر می‌دهم جواب معتبری نیست و اگر می‌گویم برای این است فرصت فکر کردن بر ابعاد دیگر مسأله را هم داشته باشید:

    1. معجزه خاص انبیاء علیهم‌السلام نیست و از اهل بیت علیهم‌السلام و هر کسی که بخواهد دعوتش از طرف خدا را اثبات کند به اذن الهی صادر می‌شود کما اینکه در کتب روایی ما از ائمه علیهم‌السلام هم معجزه برای اثبات امامت ایشان نقل شده است ...
    2. کرامت هم خاصّ اولیاء خدا نیست کما اینکه می‌توان جادوگری کرد و آن را کرامت معرفی کرد و عوام از مردم هم که فرق این دو را ندانند گمراه خواهند شد، تنها جادوگری هم نیست، از کمک گرفتن از جنیان گرفته تا مرتاض شدن و کسب کرامت از ریاضت‌های شیطانی هم راه را برای انجام کارهایی که برای مردم دیگر خرق عادت محسوب شود ممکن است ... درخت صنوبر اصحاب رسّ را ابلیس می‌جنباند و از قول درخت صدا می‌داد که آگاه باشید که من از شما راضی هستم و باز بر عبادات خود بیفزایید، اگر حرف زدن گوساله‌ی سامری هم درست نباشد گوساله‌ی سامرّی در این زمینه تنها مثال از خرق عادت‌های غیر الهی نیست ... حتی جادوگری سحره‌ی فرعون هم برای کسی که بخواهد فقط عجیب بودن یک پدیده را وسیله‌ی ایمان آوردن خود بگرداند به اندازه‌ی کافی عجیب بوده است و از طرف دیگر با دیدن ایشان مردم می‌توانستند بفهمند که حضرت موسی علیه‌السلام بر ایشان غلبه کرده است ولی چه راهی داشتند که بفهمند کار ایشان جادوگری قوی‌تری نبوده است و از طرف خدا بوده است اگر تنها ملاک مردم برای تشخیص معجزه بودن یک کار دیدن تنها ظاهر خرق عادت مانند آن می‌باشد؟
    3. آنچه که در یک اعجاز مهم است اصلاً اعجاز بودن آن نیست بلکه آیت و نشانه بودن آن است، یعنی باید الهی بودن آن فهمیده شود، چه مجهز به خرق عادتی باشد و چه نباشد ... در قرآن هم همه جا صحبت از آیت است و صحبتی از اعجاز و معجزه نیست ... خداوند رسولان را با آیات‌البینات فرستاده است و نه با معجزه ... اما هر آیت الهی از همین نظر که فقط خدا قادر به فرستادن چنان آیتی است معجزه هم است ... معجزه است چون دیگران قادر به فرستادن آیتی که مردم را به سوی ایشان دلالت قطعی گردانده و بر ایشان حجت را تمام کند نیستند ... حتی اگر همگان اقدام به چنین کاری کنند تنها خداست که می‌تواند در قلوب انسان‌ها تصرف نماید ... «وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ ۚ لَوْ أَنفَقْتَ مَا فِي الْأَرْ‌ضِ جَمِيعًا مَّا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَـٰكِنَّ اللَّـهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ ...» ... هر اثرگذاری قلبی تنها به دست خداست و یا به اذن خدا، مطابق توحید افعالی همه چیز همینطور است ولی در مورد مسائل قلبی و باطنی این مسأله انحصاری است ... شیطان با تمام علمش نمی‌تواند در قلب مؤمن تصرف کند تا کافر شود، تا چه رسد به نوچه‌هایش که سامریّ یکی از آنها باشد ...
    4. سامری فتنه‌گری کرد ... یعنی امر بر مردم واقعاً مشتبه شد ... مطابق فرمایش امام علیه‌السلام مردم دو گروه شدند، عده‌ای گفتند سامری را موسی علیه‌السلام برای اینکه از او تبعیت کنیم بر ما نصب نکرده است و ما تا برگشتن موسی علیه‌السلام صبر می‌کنیم، عده‌ای دیگر اما گفتند ما خدای سامری را می‌پرستیم تا موسی علیه‌السلام بازگردد ... ما در فتنه‌ها دستور داریم که تا مطمئن نیستیم دست به کاری نزنیم، قدم از قدم برداشتن در تاریکی بازخواست دارد ... بعد از فتنه‌ی ۸۸ الآن دیگر نسل سوم انقلاب هم طعم فتنه را چشیده است و قاعدتاً همه‌ی کسانی که امروز در این سایت فعالیت دارند می‌توانند درک کنند که فتنه چگونه است ... سامری ایشان را به شک انداخت و نتوانست نسبت به خدای ادعاییش اتمام حجت کند که همه بفهمند باید او را بپرستند، اما عده‌ای در فتنه اشتباه کردند و از ظن خود تبعیت کردند و ظن و گمان انسان را از دانستن حقیقت بی‌نیاز نمی‌کند ... صحبت اصلاً بر سر خرق عادت نیست و اتفاقاً خطرناک است که بزرگان ما گاهی معجزه را بر اساس خرق عادت تعریف می‌کنند ... بر اساس این تعریف خدای ناکرده هر کسی که کار عجیبی بکند که شخص متحیر شود خود را شرعاً موظف به اطاعت خواهد یافت ... خدای ناکرده چه بسا در آخرالزمان هم دچار فتنه‌ی دجال شوند ... خدای ناکرده ... ای کاش تجدید نظری در موضع خود بکنند ... کلّکم راع و کلکم مسؤول عن رعیتکم
    5. سامری آدم کمی نبوده است ... برای اثبات این مسأله کافی است از خود بپرسید چرا کسانی که مبتلا به فتنه‌ی سامری شدند مرتد شناخته شده و به ایشان گفته شد که خود را بکشید «وَإِذْ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنفُسَكُم بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَىٰ بَارِ‌ئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ‌ لَّكُمْ عِندَ بَارِ‌ئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۚ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّ‌حِيمُ» ولی مسبّب اصلی این فتنه که سامری بود کشته نشد و به او تنها گفته شد که «فَاذْهَبْ فَإِنَّ لَكَ فِي الْحَيَاةِ أَن تَقُولَ لَا مِسَاسَ ۖ وَإِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَّن تُخْلَفَهُ» ... چه کسی می‌تواند این معما را برای ما حل کند بغیر از راسخون در علم؟ ... اهل بیت علیهم‌السلام اما توضیح داده‌اند که این تخفیف در مجازات بخاطر جایگاهی بوده است که سامری داشته است، بخاطر کرامت خلقیاتی بوده که در او بوده است ... فتنه‌ی بزرگان یک امت همیشه بزرگتر از هر فتنه‌ی دیگری است ... اینجا باز به کلام امیر مؤمنان علی علیه‌السلام می‌رسیم در روز جنگ جمل که حق را بشناسید و اهل حق را به آن بشناسید و نه اینکه اول گروهی را به عنوان اهل حق بشناسید و سپس بخواهید ببینید آنها چه می‌گویند و هر چه گفتند لابد حق است ... فتنه‌ی سامری فقط کار خرق عادت گونه‌اش نبود، بلکه جایگاه اجتماعی‌اش هم بود ... نباید چون مؤمنان می‌گویند خدا هست به خدا ایمان آورد، ایمان به خدا باید بر اساس شناخت حق باشد و نه ظن و گمان بردن به حق، گرچه راه رسیدن به آن حق متعدد است و شهادت مؤمنان هم می‌تواند راهی برای آن باشد، بستگی دارد که در پس سخن ایشان خداوند چنان اثری را در قلب ایشان بگذارد و حق را به ایشان بشناساند یا نه ... این مورد که گفتم نامرتبط با سؤال اصلی شما نیست ولی امیدوارم ارتباطش به اندازه‌ی کافی مبهم و نامعلوم باشد ...

    در پناه خدا باشید
    یا علی علیه‌السلام

    ویرایش توسط سین : ۱۳۹۴/۰۹/۱۶ در ساعت ۲۰:۱۹
    «سین» نماینده‌ی مورد تأیید هیچ جریان اعتقادی یا فکری نیست و مشارکتش در بحث‌ها صرفاً جنبه‌ی هم‌فکری دارد

    اللهم أرزقنی معرفتک و حبک و عبادتک خالصاً ... و معرفة خلفائک و حبّهم و طاعتهم ... و معرفة أعدائک و عداوتهم و مخالفتهم
    ظَلَمْتُ نَفْسِي وَ تَجَرَّأْتُ بِجَهْلِي ... دعا کنید خدا هدایتم کند و عاقبت‌بخیر بشوم ... همه حلال کنید

  19. صلوات


  20. #10

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۹۲
    علاقه
    کتــــــــــاب
    نوشته
    400
    حضور
    10 روز 16 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    255



    سلام
    با سپاس از استاد میقات بزرگوار. پاسخ موجز و پرنکته ای بود.
    البته سوال بنده از تفسیر صحیح آیه و اختلاف نظری که درباره آیه وجود دارد نبود. (هرچند نکات شما به سیر بحث کمک میکند)
    سوال بنده بررسی مضمون همین نقل خاص تفسیری و روایی بود؛ به عبارت دیگر بنده به دنبال این بودم که:
    آیا با بررسی مضمون این دیدگاه های تاریخی، میتوان به صورت قطع به عدم صحت آنها پی برد؟

    یعنی مشکل، تردید در تفسیر آیه نیست؛ بلکه دنبال مسیری برای رد قطعی این نقلیات تفسیری خاص در ذیل آیه کریمه هستم.
    یکی از دلایلی هم که باعث شد این سوال را طرح کنم، تکیه بیش از حد بر این تفسیر خاص از آیه، در تاپیکی دیگر بود که آدرسش پیشتر ذکر شد.

    نقل قول نوشته اصلی توسط میقات نمایش پست ها
    نقدی بر قول اول:

    این قول مؤید روایی هم دارد؛ و آمده: از خاصيت‏ هاى اين خاک اين بوده كه به هر چيز مى ‏ريختند جان مى ‏گرفت و زنده مى ‏شد، سامرى خاک را هم چنان داشت، تا روزى كه آن گوساله را ساخت و خاک را در آن ريخت و در دم جان گرفت و حركت كرد و به صدا در آمد.

    علامه طباطبایی می گوید: بزرگترين اشكالى كه به اين روايات وارد مى ‏شود اين است كه مخالف با ظاهر كتاب (قرآن) است، زیرا كلام خداى تعالى تصريح دارد بر اين كه گوساله مذكور، جسدى بوده كه صداى گوساله داشته و كلمه جسد به معناى جثه ‏اى است كه روح نداشته باشد. و بر جسم جاندار و زنده اطلاق نمى ‏شود.(ترجمه الميزان، ج ‏14، ص 273)
    خوب این یک نکته مهم در نقد این تفسیر. "مخالفت با ظاهر قرآن کریم"

    نقل قول نوشته اصلی توسط میقات نمایش پست ها

    اعم از این که منظور سامرى از «الرسول» جبرئيل بوده و يا خود موسى، در هر صورت او مى ‏خواسته با اين سخن، كار خود را اعجاز گونه جلوه دهد و به صدا در آمدن مجسمه طلايى گوساله را تأثير خاک زير پاى جبرئيل يا موسى قلمداد كند؛ ولى اين يک ادعا بود و گرنه خاک زير پاى رسول اگر هم تأثيرى در كائنات داشته باشد در جهت هدايت مردم تأثير مى ‏گذارد.


    به نظرم این عبارتی که در نقل قول شما رنگی شده است، اشاره به قاعده عقلی مورد اشاره بنده درباره معجزات دارد:


    • معجزات، تنها توسط انبیای صادق ارائه میشوند و گرنه موجب اضلال بندگان خواهد بود و با حکمت الهی ناسازگار است.
    • از سوی دیگر، بهره گرفتن از خاک زیر پای جبرییل و زنده کردن یک گوساله، واقعا از جنس خوارق عادات دیگر نیست که بگوییم، سحر یا نوعی دیگری از خوارق عادات هم با این نوع از اسباب ایجاد می شوند!

    کدام انسان معمولی، با استفاده از چه نوع تعلیم یا تمرینی می تواند از این سبب خاص یعنی خاک زیر پای جبرییل استفاده کند و جسم بی جانی را زنده سازد؟!

    • نتیجه اینکه، این عمل مورد ادعا (و یا ساخته نقلیات دروغین)، در صورت پذیرش، عملی خارق عادت، آن هم از جنس معجزه خواهد بود؛ زیرا سبب آن در اختیار هیچ بشری نیست.

    بنابر این، از آنجا که وقوع معجزه توسط غیر انبیا محال است، این نقلیات باطل و دروغ است.
    این نکته ای بود که از ابتدا در ذهن من بود و به نظر می آید در این نقل شما نیز، اشاره به همین موضوع شده است.


    نقل قول نوشته اصلی توسط میقات نمایش پست ها
    دیده شدن ملائکه الهی حتی حضرت جبرائیل (علیه السلام) برای مردم عادی نیز ممکن است، بدین بیان که آن ها در قالب انسان، تمثل پیدا نموده و البته انسان ها هم ایشان را نمی شناسند.

    لذا متصور است که سامری، جبرئیل (علیه السلام) را به تصویر یک انسان دیده باشد بدون این که شناخته باشد که او جبرئیل وحی است.


    دیدن فرشته وحی شاید برای غیر نبی ممکن باشد، اما برگرفتن اثر او و بعد استفاده کردن از آن برای زنده ساختن جسمی بی جان هم از مردم ساخته است؟
    اگر ساخته است، با حکمت الهی سازگار است؟
    شما اگر به جای مردم عصر موسی ع بودید و این عمل را می دیدید، تکلیفتان چه بود؟
    شاید بفرمایید وقتی به حقانیت نبوت موسی ع ایمان اورده اند، ایشان که منکر حقانیت سامری شوند، برای مردم کفایت می کند؛ اما این در صورتی است که واقعا کار سامری در حد معجزات موسی ع نبوده باشد؛ چراکه در غیر این صورت میان هر دو نوع خارق عادت تزاحم ایجاد می شود و مردم در تشخیص خود سرگردان می شوند و حکمت وجود معجزه زیر سوال می رود.
    با سپاس

    ویرایش توسط ذره بین : ۱۳۹۴/۰۹/۱۹ در ساعت ۱۱:۱۹

  21. صلوات


صفحه 1 از 5 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع رو مطالعه کرده اند از ۱۳۹۵/۱۲/۲۶, ۰۳:۵۶ : 1

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود