جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: پشیمانی از گناه ؛ امری فطری یا اکتسابی؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۳
    علاقه
    متافيزيك
    نوشته
    2,144
    حضور
    59 روز 9 ساعت 57 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2752

    اشاره پشیمانی از گناه ؛ امری فطری یا اکتسابی؟




    سلام

    آیا پشیمانی از گناه یک مسئله فطری است یا ناشی از تلقین و باورهای تربیتی میباشد؟
    ویرایش توسط سیده راضیه : ۱۳۹۴/۰۸/۲۸ در ساعت ۱۲:۳۷

  2.  

  3. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    21,556
    حضور
    175 روز 12 ساعت 56 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    38
    صلوات
    58346



    با نام و یاد دوست







    پشیمانی از گناه ؛ امری فطری یا اکتسابی؟








    کارشناس بحث: استاد صدیق

  4. صلوات


  5. #3

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,135
    حضور
    59 روز 23 ساعت 23 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15170



    باسلام
    پیش از پرداختن به سوال شما، لازم است چندین نکته روشن شود.

    نکته اول: معنای فطرت و فطری بودن:امور فطری به شناختهایی که لازمه وجود انسان و نیز گرایشها و امیالی که مقتضای آفرینش انسان است گفته میشود.(۱)
    این شناخت، بسته به موردش، یا از قبیل علوم حضوری است که انسان به صورت ناخودآگاه از آن اطلاع دارد و نسبت به محتوای آن آگاهی دارد. یا از قبیل علوم حصولی است.

    نکته دوم: گناهان و خطاهای مختلف در این مسئله فرق دارد.
    برخی از گناهان، برخلاف باورهای فطری دیگر یا قضایای اخلاقی مسلمی است که هر عاقلی به آن اذعان دارد. مانند حس خداجویی و پرستش، حس شکرگذار بودن در برابر نعمت دهنده و یا ظلم نکردن به افراد بی گناه و بی سرپناه.
    برخی از گناهان از این قبیل نیست و آگاهی یافتن از آن، نیازمند اطلاع از قوانین و دستورات است. خیلی از قضایای اخلاقی جزیی و نیز خیلی از دستورات شرعی ادیان از این قبیل است و انسان به خودی خود توان رسیدن به آن و درک آنرا ندارد و تنها پس از اطلاع از مفاد دستور شارع و قانون گذار نسبت به آن آگاهی می یابد.

    نکته سوم: این حس، ناشی از کارکرد نفس لوامه است.
    «نفس لوّامه» به حالتى از نفس اطلاق مى‌شود كه در اثر توجه به انحراف و گناه و اشتباهى كه كرده، پشيمان مى‌گردد و به ملامت خود مى‌پردازد.اين حالت تحت تأثير عقل انسان، به وجود مى‌آيد؛ يعنى وقتى انسان به مدد عقل خويش مى‌فهمد كه در پيمودن مسير كمال دچار خطا و انحراف شده، حالت پشيمانى و افسوس بر فرصت از دست رفته برايش پيش مى‌آيد.(۲) البته سرزنش نفس لوامه در انسان ها متفاوت است، در بعضی شدید و دربعضی ضعیف است. گاهی افرادی برای نجات از عذاب وجدان دست به خودکشی زده اند.

    نکته چهارم:فطری بودن یک مسئله به معنای آن نیست که همیشه به صورت بالفعل در دسترس انسان است، بلکه گاهی اوقات، این امور فطری نیز به خاطر عواملی پوشانده میشود و انسان از آن آگاه نیست. گناهان انسان و نیز توجیه اشتباهات و خطاها از جمله عواملی هستند که باعث پوشانده شدن مقتضای فطرت میشود. انسانی که به تشخيص عقل خود توجه نکرد و على رغم تشخيص عقل عمل کرد، اینجا آن نیروی درونی را پوشانده است و آن حس درونی اش عمل موثر انجام نخواهد داد.(۳)


    با توجه به این مقدمات، پاسخ سوال شما روشن میشود.
    پشیمانی نسبت به خطا و گناه و ملامتهای نفس، فارغ از موارد و مصادیقش، به صورت کلی از احساسات فطری است که در نهاد هر انسانی قرار گرفته است. هر انسانی نسبت به کار و خطایی که صورت میدهد، ناراحت میشود و خود را سرزنش میکند. تا این حد، این حس، حسی است که نیازی به آموزش ندارد و در اثر آموزش نیز به وجود نیامده است.

    اما به صورت موردی وجزیی‌تر:
    برخی از گناهان، به این جهت که انسان به خودی خود از آن آگاه است، در صورتی که این حس را به واسطه تکرار آن گناه و توجیه کردنش نپوشانده باشد. در این صورت، انسان از انجامش پشیمان است و نفس لوامه، انسان را به خاطر انجام دادنش سرزنش میکند.

    اما گناهان و خطاهایی که یا به خودی خود قابل کشف برای انسان نباشند یا انسان به واسطه تکرار یا توجیه آن گناه، تاثیر گذاری وجدان خود و حس نفس لوامه خود را از بین میبرد یا در زیر زنگارهای غلیظ و شدید مخفی میکند.

    موفق باشید.
    ــــــــــــــــــ
    ۱.مصباح یزدی، آموزش فلسفه، ج۲، ص۳۵۸(امیر کبیر، تهران، ۱۳۸۲)
    ۲. مصباح یزدی، به سوی او، ص۲۹(چاپ سوم سال 1383، تحقیق:محمدمهدى نادرى قمي)
    ۳. همان



    ویرایش توسط صدیق : ۱۳۹۵/۰۶/۱۶ در ساعت ۱۹:۱۷

  6. صلوات


  7. #4

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۳
    علاقه
    متافيزيك
    نوشته
    2,144
    حضور
    59 روز 9 ساعت 57 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2752



    نقل قول نوشته اصلی توسط صدیق نمایش پست ها
    «نفس لوّامه» به حالتى از نفس اطلاق مى‌شود كه در اثر توجه به انحراف و گناه و اشتباهى كه كرده، پشيمان مى‌گردد و به ملامت خود مى‌پردازد.اين حالت تحت تأثير عقل انسان، به وجود مى‌آيد؛ يعنى وقتى انسان به مدد عقل خويش مى‌فهمد كه در پيمودن مسير كمال دچار خطا و انحراف شده، حالت پشيمانى و افسوس بر فرصت از دست رفته برايش پيش مى‌آيد.
    باسلام و تشکر
    میخواستم بدونم بعنوان مثال پشیمانی از گناهی مثل خودارضایی و یا زنا واقعا فطری است یا نتیجه روانی هنجار شکنی است؟
    یعنی اگر فردی در جامعه ای زندگی کند که این امور منع نشده اند باز با انجام آن احساس پشیمانی بوجود می آید؟

  8. #5

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,135
    حضور
    59 روز 23 ساعت 23 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15170



    نقل قول نوشته اصلی توسط ملاali نمایش پست ها
    میخواستم بدونم بعنوان مثال پشیمانی از گناهی مثل خودارضایی و یا زنا واقعا فطری است یا نتیجه روانی هنجار شکنی است؟
    یعنی اگر فردی در جامعه ای زندگی کند که این امور منع نشده اند باز با انجام آن احساس پشیمانی بوجود می آید؟
    سلام
    راستش به اين راحتي نميتوان در مورد فطری بودن یا نبودن یک امر درونی نظر داد و تشخیص فطری بودن یا نبودن یک احساس درونی کاری است سخت.
    البته ملاکهایی برای تشخیص بیان شده است ولی در موارد زیادی یا جامع افراد نیست و یا مانع اغیار نیست.
    خصوصا در مورد احساس پشیمانی از گناه، همانطور که عرض شد، به صورت کلی میتوان حکم کرد که احساس ناراحتی و پشیمانی امری فطری است ولی تشخیص فطری بودن یا نبودن این احساس در مورد هر گناه، کاری است سخت و گاه نشدنی.


  9. صلوات


  10. #6

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,135
    حضور
    59 روز 23 ساعت 23 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15170

    جمع بندی




    پرسش: آیا پشیمانی از گناه یک مسئله فطری است یا ناشی از تلقین و باورهای تربیتی میباشد؟

    پاسخ:
    باسلام
    پیش از پرداختن به سوال شما، لازم است چند نکته روشن شود.

    نکته اول: معنای فطرت و فطری بودن:امور فطری به شناختهایی که لازمه وجود انسان و نیز گرایشها و امیالی که مقتضای آفرینش انسان است گفته میشود.(۱)
    این شناخت، بسته به موردش، یا از قبیل علوم حضوری است که انسان به صورت ناخودآگاه از آن اطلاع دارد و نسبت به محتوای آن آگاهی دارد. یا از قبیل علوم حصولی است.

    نکته دوم: گناهان و خطاهای مختلف در این مسئله فرق دارد.
    برخی از گناهان، برخلاف باورهای فطری دیگر یا قضایای اخلاقی مسلمی است که هر عاقلی به آن اذعان دارد. مانند حس خداجویی و پرستش، حس شکرگذار بودن در برابر نعمت دهنده و یا ظلم نکردن به افراد بی گناه و بی سرپناه.
    برخی از گناهان از این قبیل نیست و آگاهی یافتن از آن، نیازمند اطلاع از قوانین و دستورات است. خیلی از قضایای اخلاقی جزیی و نیز خیلی از دستورات شرعی ادیان از این قبیل است و انسان به خودی خود توان رسیدن به آن و درک آنرا ندارد و تنها پس از اطلاع از مفاد دستور شارع و قانون گذار نسبت به آن آگاهی می یابد.

    نکته سوم: این حس، ناشی از کارکرد نفس لوامه است.
    «نفس لوّامه» به حالتى از نفس اطلاق مى‌شود كه در اثر توجه به انحراف و گناه و اشتباهى كه كرده، پشيمان مى‌گردد و به ملامت خود مى‌پردازد.اين حالت تحت تأثير عقل انسان، به وجود مى‌آيد؛ يعنى وقتى انسان به مدد عقل خويش مى‌فهمد كه در پيمودن مسير كمال دچار خطا و انحراف شده، حالت پشيمانى و افسوس بر فرصت از دست رفته برايش پيش مى‌آيد.(۲) البته سرزنش نفس لوامه در انسان ها متفاوت است، در بعضی شدید و دربعضی ضعیف است. گاهی افرادی برای نجات از عذاب وجدان دست به خودکشی زده اند.

    نکته چهارم:فطری بودن یک مسئله به معنای آن نیست که همیشه به صورت بالفعل در دسترس انسان است، بلکه گاهی اوقات، این امور فطری نیز به خاطر عواملی پوشانده میشود و انسان از آن آگاه نیست. گناهان انسان و نیز توجیه اشتباهات و خطاها از جمله عواملی هستند که باعث پوشانده شدن مقتضای فطرت میشود. انسانی که به تشخيص عقل خود توجه نکرد و على رغم تشخيص عقل عمل کرد، اینجا آن نیروی درونی را پوشانده است و آن حس درونی اش عمل موثر انجام نخواهد داد.(۳)


    با توجه به این مقدمات، پاسخ سوال شما روشن میشود.
    پشیمانی نسبت به خطا و گناه و ملامتهای نفس، فارغ از موارد و مصادیقش، به صورت کلی از احساسات فطری است که در نهاد هر انسانی قرار گرفته است. هر انسانی نسبت به کار و خطایی که صورت میدهد، ناراحت میشود و خود را سرزنش میکند. تا این حد، این حس، حسی است که نیازی به آموزش ندارد و در اثر آموزش نیز به وجود نیامده است.

    اما به صورت موردی وجزیی‌تر:
    برخی از گناهان، به این جهت که انسان به خودی خود از آن آگاه است، در صورتی که این حس را به واسطه تکرار آن گناه و توجیه کردنش نپوشانده باشد. در این صورت، انسان از انجامش پشیمان است و نفس لوامه، انسان را به خاطر انجام دادنش سرزنش میکند.

    اما گناهان و خطاهایی که یا به خودی خود قابل کشف برای انسان نباشند یا انسان به واسطه تکرار یا توجیه آن گناه، تاثیر گذاری وجدان خود و حس نفس لوامه خود را از بین میبرد یا در زیر زنگارهای غلیظ و شدید مخفی میکند.

    موفق باشید.
    ــــــــــــــــــ
    ۱.مصباح یزدی، آموزش فلسفه، ج۲، ص۳۵۸(امیر کبیر، تهران، ۱۳۸۲)
    ۲. مصباح یزدی، به سوی او، ص۲۹(چاپ سوم سال 1383، تحقیق:محمدمهدى نادرى قمي)
    ۳. همان
    پشیمانی از گناه ؛ امری فطری یا اکتسابی؟

  11. صلوات ها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

موضوعات مشابه

  1. جمع بندی هویت اسلامی؟ایرانی؟ غربی؟ نسبت این ها با هم چه می تواند باشد؟
    توسط شهید علی اصغر پازوکی در انجمن حیات دنیوی انسان
    پاسخ: 60
    آخرين نوشته: ۱۳۹۴/۰۲/۱۲, ۰۷:۱۵
  2. جمع بندی شیعه یا سنی؟!
    توسط yekdoost در انجمن امام شناسی
    پاسخ: 30
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۰۵/۱۲, ۱۱:۳۴
  3. پاسخ: 1
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۰۴/۰۹, ۰۴:۴۱
  4. تو در آخر الزمان،می دانی می توانی كه باشی؟
    توسط ابوالفضل در انجمن مهدویت و آخرالزمان
    پاسخ: 5
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۰۱/۱۶, ۰۷:۲۶
  5. جمع بندی حکم دریافت سود زیاد از شرکت های خارجی؟
    توسط نیما س در انجمن مسائل متفرقه
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۰۱/۰۷, ۱۸:۴۲

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود