صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: مذهب حسن بصری چه بوده است؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۳
    نوشته
    318
    حضور
    6 روز 14 ساعت 40 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    637

    اشاره مذهب حسن بصری چه بوده است؟




    سلام


    میخواستم بپرسم مذهب حسن بصری چه بوده است ؟


    با تشکر ...
    ویرایش توسط سیده راضیه : ۱۳۹۴/۰۲/۳۱ در ساعت ۲۰:۲۳

  2. صلوات ها 2


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    21,527
    حضور
    174 روز 20 ساعت 44 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    38
    صلوات
    58308



    با نام و یاد دوست





    مذهب حسن بصری چه بوده است؟








    کارشناس بحث: استاد ممسوس


  5. صلوات ها 2


  6. #3

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۹
    علاقه
    علم
    نوشته
    1,263
    حضور
    24 روز 18 ساعت 34 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2646



    با سلام
    در مورد مذهب حسن بصری اتفاق نظر وجود ندارد برخی او را از معتزله و برخی او را از سران متصوفه میدانند همچنین برخی حسن را از قدریه و جبریه هم میدانند. اکنون به تبیین موضوع میپردازیم.
    ابن ابی العوجاء که زمانی شاگرد حسن بصری بود و بعدها به زنادقه پیوست در مورد مذهب استاد سابقش میگوید او گاهی به جبریه و گاهی به قدریه متمایل میشد. ( کلینی اصول کافی ج 4 ص 197؛ ابن‌بابویه، التوحید، ج۱، ص۲۵۳، چاپ هاشم حسینی طهرانی، قم 1398)
    عبدالرحمن بدوی حسن بصری را از پایه گذاران مرجئه میداند.( عبدالرحمان بدوی، تاریخ‌التصوف الاسلامی من البدایة حتی نهایة القرن الثانی، ج۱، ص۱۸۲، کویت ۱۹۷۸.)
    برخی هم او را از سران سلسله صوفیه میدانند بسیارى از سلسله‌هاى تصوف، از جمله سهروردیان، طَیفوریان، مولویان و سلسله‌هاى صوفیه هند مثل چشتیان، به حسن بصرى منسوب‌اند و نام او در شجره‌نسب احمد غزالى، ابوبكر نسّاج، ابونجیب سهروردى، مجدالدین بغدادى و نجم‌الدین كبرى ذكر شده است. این سلسله‌ها شجره‌نسب طریقتى خود را به حسن و از طریق او به امام‌على علیه‌السلام می‌رسانند. (عطار، ص 31؛ افلاكى، ج 2، ص 998؛ عبدالرزاق كرمانى، ص 55؛ معصوم علیشاه، ج 2، ص59، 107،151،305)
    اما در میان اهل سنت و شیعه دیدگاههای متفاوتی نسبت به حسن بصری وجود دارد. رجال اهل سنت احادیث او را قبول داشته و به او استناد میکنند. اما در بین شیعیان دیدگاههای مختلفی است که به آن اشاره میشود.



  7. صلوات


  8. #4

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۹
    علاقه
    علم
    نوشته
    1,263
    حضور
    24 روز 18 ساعت 34 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2646



    از چهار منبع متقدم رجال شیعه، نام حسن فقط در اختیار معرفة الرجال (ص 97ـ98) آمده كه مهم‌ترین مستند رجالیان متأخر شیعه نیز همین مطلب كشّى است. متن مورد اشاره، حاوى سخنانى منسوب به فضل‌بن شاذان است، به مناسبت ذكر زهاد ثمانیه كه در آن حسن را نكوهش كرده است.
    در میان علماى شیعه از جمله كسانى كه حسن را مردود و مذموم شمرده‌اند، فیض‌كاشانى (ج1، ص87)، محمدباقر مجلسى (1382ش، ج 2، ص 459ـ460)، محمدطاهر قمى (ص 146ـ 150) و آقامحمدعلى كرمانشاهى (ج 1، ص 67) بوده‌اند. كه نقد آنان ناظر به شهرت حسن بصرى به منش صوفیانه و پرهیز دادن مخاطبان از پیروى از وى بوده است. آنان با استناد به برخى گزارشها، داوریهاى منفى درباره حسن عرضه كرده و گاهى او را با عناوینى همچون معلمِ بدعت و ضلالت، مروّج رهبانیت، رئیس قدریان، منافق و دشمن على علیه‌السلام، مذمت كرده‌اند.
    در رفتار ناپسند او با حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در روایات متعدد(سفینة البحار ج 1 ص 261-262) نقل شده به مضمونهای مختلف،
    ابن ابی الحدید می گوید حسن بصری (یبغض علیّاً) دشمن می داشت حضرت علی (علیه السلام) را (ویذمّه) و ذم و ناسزا به آن حضرت (علیه السلام) می گفت ـ در روایت است(همان) که حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) دیدند که (حسن) برای نماز وضوء می گیرد و وسواسی بود و آب بر اعضای وضوء زیاد می ریخت پس حضرت (علیه السلام) فرمودند آب زیاد ریخته ای حسن و اسراف کردی. او جواب داد به آن حضرت (علیه السلام) آن چه از خون این مسلمانان ریختی بیش از این آب بود ( تاآخر حدیث که خواهد آمد) و روایت شده که او از یاری حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) سر باز زد (من المخذلین عن نصرته) و در روایت دیگر روایت کرد حمامه بن سلمة(همان) اینکه (حسن بصری) گفت که اگر علی (علیه السلام) حشف میخورد (نوعی خرما در مدینه) و در آنجا می ماند هر آینه بهتر بود برای او به آنچه در آن داخل شد.



  9. صلوات


  10. #5

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۹
    علاقه
    علم
    نوشته
    1,263
    حضور
    24 روز 18 ساعت 34 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2646



    در کتب «معتبره رجالیه» که از حال زهاد ثمانیه گفته شده است چهار نفر از اصحاب خاص حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) شمرده اند و چهار نفر دیگر از دشمنان آن حضرت (علیه السلام) می شمارند که یکی از آنها حسن بصری است که به هر فرقه و طائفه ضاله ای که تابع هوای نفس و شیطان بودند تماس می گرفت با آنها هم مذهب و هم دین می شد و خود را برای ریاست می ساخت (که طریق ریاست طلبان دنیا به این است که بهر راه است خود را مهیا ریاست می نمایند) و رئیس قدریه بود.( معجم رجال خویی ج 4 ص 272)

    روایتی دیگر بی حرمتی حسن بصری به حضرت علی علیه السلام اشاره شده است. اینکه حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) بعد از فراغش از جنگ اهل بصره (جنگ جمل) مرور کرد به (حسن بصری) و او وضوء می گرفت. پس فرمود ای حسن وضوء را اسباغ کن و (مالیدن دست به اعضاء وضوء با دقت باشد) گفت حسن به حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) هر آینه تو کشتی دیروز اشخاصی را که شهادت می دادند به شهادتین و نماز پنجگانه هم انجام می دادند و وضوء را هم اسباغ می کردند پس حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود (قد کان ما رأیت فما منعک ان تعین علینا عدوّنا) اگر تو این طور تصور می کردی پس چه چیز تو را مانع شد که کمک دشمنان ما بر علیه ما نکنی و بشورانی بر ما. حسن بصری گفت به تحقیق خارج شدم در روز اول پس غسل کردم و حنوط کردم و انداختم بر خود سلاحم را و من شک نداشتم که تخلف از اُم المؤمنین کفر است پس چون که رسیدم به مکانی از بصره که (خریبه) نام دارد منادی ندا کرد ای (حسن) برگرد پس بدرستی که قاتل و مقتول در آتشند پس از برگشتم در حال دهشت و خوف و همینطور در روز دوّم حضرت علی (علیه السلام) فرمودند راست می گوئی آیا می دانی آن ندا کننده که بود گفت نه حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمودند آن ندا دهنده بردارت (شیطان) و (صدّقک) و راست گفت تو را اینکه قاتل و مقتول از آنان (اصحاب جمل) در آتش می باشند پس حسن گفت الآن شناختم که آن دسته مردم هلاک شدند.( سفینةالبحار ج 1 ص 262)


  11. صلوات


  12. #6

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۹
    علاقه
    علم
    نوشته
    1,263
    حضور
    24 روز 18 ساعت 34 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2646



    حتی در روایتی او مورد نفرین حضرت علی( علیه السلام) قرار گرفت که حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (علیه السلا م) آمد و حسن بصری وضوء می گرفت در (ساقیه) که نهر آب است حضرت فرمود وضوء را اسباغ کن ای جوان گفت هر آینه کشتی تو دیروز اشخاصی را که وضوء را اسباغ می کردند حضرت (علیه السلام) فرمودند تو بر آنها محزونی گفت بله حضرت (علیه السلام) فرمودند خداوند به طول انجامد حزن تو را بر آنها( همان) و در روایت دیگر حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود آیا تو به این جنگ ناراحت شدی گفت بله حضرت (علیه السلام) فرمودند تا ابد ناراحت باشد (راوی) گوید او مهموم و مغموم و در هم پیچیده و عبوس بود تا مرد. ( همان)
    در روایتی دیگر امده است زمانی که حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) بصره را فتح نمود جمع شدند مردم نزد آن حضرت (علیه السلام) و در میان آنان حسن بصری بود و با آنها کاغذها و الواح (پوست حیوان) بود و هر کلمه ای که حضرت امبرالمؤمنین (علیه السلام) تلفظ می نمود آن را می نوشتند پس فرمود مر حسن بصری را حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام)به صدای بلند تو چه کار می کنی گفت (حسن بصری) ما می نویسیم آثار شما را تا حدیث کنیم به آن به بعد از شما فرمود حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) هر آینه برای هر قومی (سامری) می باشد و حسن بصری سامری این امت است لکن نمی گوید (لامساس) تماس نگیر ولکن می گوید (لا قتال) جنگ نباشد.(همان)


  13. صلوات


  14. #7

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۹
    علاقه
    علم
    نوشته
    1,263
    حضور
    24 روز 18 ساعت 34 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2646



    مبغوض بودن حسن بصری نزد امامان شیعه
    اما نزد حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) که مقداری از روایات در این باره گذشت اما نزد امام دوم شیعیان حضرت امام حسن مجتبی (علیه السلام) در روایت مفصلی که نوشت حضرت امام حسن بن علی (علیهما السلام) در جواب سؤال حسن بصری از او از (قدر) حضرت امام حسن (علیه السلام) فرمود اما بعد پس ما اهل بیت (علیه السلام) همینطور است محبوبیم نزد خدا و نزد اولیاء خدا ـ اما نزد تو و اصحاب تو اگر همینطوریم که تو گفتی (از فضیلت و برتری) پس چگونه مقدم نداشتی ما را و چرا بدل و مقدم کردی غیر ما را بر ما و قسم به جانم در قرآن مثل زده است برای مثل تو که می گوید آیا بدل کردید آن کسی پائین است از آنکه خیر می بود برای شما ـ و اما در کربلای امام حسین (علیه السلام) هم حاضر نشد. و اما حضرت علی بن الحسین (علیهما السلام) دید (حسن بصری) را که موعظه می کرد در منی حضرت (علیه السلام) بر او احتجاج کرد پس دیده نشد (حسن) را بعد از آن که مردم را موعظه کندـ و احتجاج حضرت (علیه السلام) به او این بود که چرا مردم را از طواف باز می داری ـ و دیگر احتجاج حضرت (علیه السلام) به او در وقتی بود که نزد حجرالاسود قصه و حکایت می گفت. و کلام حضرت باقر (علیه السلام) به او که روایت مفصل است آیا برای تو در بصره کسی هست که از او علم یادگیری (حسن) گفت نه حضرت (علیه السلام) فرمودند پس جمیع اهل بصره از تو علم می آموزند حسن گفت آری پس حضرت باقر (علیه السلام) فرمودند سبحان الله امر عظیم و چیز بزرگی را گردن گرفتی ( و ادعا می نمائی) این هم گفتار حضرات ائمه معصومین (علیهم السلام) در قدح و ذمّ او و مخالفت (حسن) با آنها خصوصا حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) تا آخرحدیث.
    این روایات در مورد ذم و نکوهش حسن بصری بود.


  15. صلوات


  16. #8

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۹
    علاقه
    علم
    نوشته
    1,263
    حضور
    24 روز 18 ساعت 34 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2646



    در مقابل، برخى از علماى متقدم و متأخر شیعه در مقام دفاع از حسن برآمده و روایات و تفاسیر او را معتبر شمرده‌اند. ابن‌بابویه در امالى، علاوه بر نقل روایات حسن، سخنانى از او درباره امام علی‌علیه‌السلام نقل كرده كه حاكى از اهمیت فراوان آنها در نظر ابن‌بابویه است، بی‌آنكه كمترین تعریضى درباره حسن داشته باشد. شریفِ مرتضى علم‌الهدى (قسم 1، ص 153، 161ـ162) نیز از حسن به نیكى یاد كرده و او را كثیرالعلم، بلیغ‌المواعظ، اسوه، پیشوا و یكى از متقدمان دانسته كه از تصریح به عدل خدا پروا نمی‌نمود؛ وى از برخورد شجاعانه حسن با حجاج نیز، كه موجب شد حكم به قتل او بدهد، گزارشى آورده است. شیخ‌طوسى در مقدمه تفسیر تبیان (ج 1، ص 6) ابن‌عباس و حسن و قَتاده (شاگرد حسن) را به ترتیب از مفسرانى شمرده كه در تفسیر قرآن «طریقه‌اى ممدوح و مذهبى محمود» داشته‌اند. حسن در تفسیر او دومین نفر است كه از او بسیار نقل قول شده است. طبرسى نیز در تفسیر مجمع‌البیان، همین شیوه را در پیش گرفته است. به گفته قاضى نوراللّه شوشترى (ج 2، ص 7) به نقل از یكى از مشایخش، رضی‌الدین علی‌بن طاووس حسن را مقبول می‌دانسته است. فتح‌اللّه كاشانى نیز در تفسیر فارسى منهج الصادقین (ج 1، ص 339ـ340، 469، 499، 502ـ503) در بسیارى از موارد، قبل یا بعد از نقل روایت و قولى از حسن، تصریح كرده كه قول و روایت او با آنچه از ائمه علیهم‌السلام رسیده و مقبول شیعیان است یكى است. وى همچنین گزارش پاره‌اى از سخنان حسن در ستایش امام على علیه‌السلام در برابر حجاج را آورده است. محمدتقى مجلسى نیز معتقد است كه حسن به امر امام على علیه‌السلام در برخورد با زیاد و پسرش، عبیداللّه، و نیز حجاج تقیه كرده است ( مامقانى، ج 19، ص 10). همچنین محمدتقى شوشترى (ج 3، ص 197ـ202) از نامه حسن در رد جبریان یاد كرده و آن را ستوده و نوشته نیكوتر آن است كه وى را مردى نیك و پرهیزكار بدانیم و معتقد باشیم كه تقیه كرده است. محمدهادى معرفت (ج 1، ص 371ـ385) نیز شرح احوال حسن را به تفصیل و با لحنى پر از ستایش نوشته است و اتهاماتى را كه به وى وارد آورده‌اند مردود شمرده است.

    همچنین برخی از علماى شیعه كسانى همچون محمدباقر خوانسارى (ج 3، ص34) و على علیارى تبریزى (ج 3، ص 71) و عبداللّه مامقانى (ج 19، ص 13ـ16) نیز با استناد به روایت سلیم‌بن قیس هلالى (ج 2، ص 558ـ559) كه حاكى از ندامت حسن و توبه در آخر عمرش است اظهار كرده‌اند كه حسن نخست در راه هدایت نبود و بعدآ مستبصر شد و به پیروان مذهب حق پیوست.
    نتیجه
    اقوال مختلف را تبیین و تشریح نمودیم اما در اخر قول برخی از علمای شیعه را نقل کردیم که شیعه بودن و عدم تشیع او مورد بحث است و هر کدام از دو قول طرفدارانی دارد.


  17. صلوات ها 2


  18. #9

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,900
    حضور
    21 روز 10 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    8432




    سلام

    هر کس در طول زندگی تغییراتی دارد ، مهم آخر اوست .

    در شرایط وحشتناک قرن اول ودوم هجری به سختی میتوان بحکمی قطعی دست یافت .

    به سخنان حسن بصری در مورد امام علی ع دقت کنید :

    «یونس بن عبید، قال: سألت الحسن، قلت: یاأباسعید! إنک تقول: قال رسول الله (صلی الله علیه وآله) وإنک لم تدرکه؟ قال: یا ابن أخی! لقد سألتنی عن شیء، ما سألنی عنه أحد قبلک، ولولا منزلتک منی ما أخبرتک، إنی فی زمان کما تری (وکان فی عمل الحجاج) کل شئ سمعتنی أقول: قال رسول الله (صلی الله علیه وآله)، فهو عن علی بن أبی طالب، غیر أنی فی زمان لا أستطیع أن أذکر علیاً. [۲] یونس بن عبید از حسن بصری پرسید؟ چگونه می‌گویی: پیامبر اکرم فرمود، در حالی که او را درک نکردی؟ حسن به یونس می‌گوید: چیزی را سؤال کردی که کسی از من نپرسیده، هر کجا شنیدی گفتم: (قال رسول الله)، بدان حدیث از حضرت علی (علیه السلام) است، ولی چون در زمانی (دوران حکومت حجاج) به سر می‌برم که نمی‌توانم نام حضرت علی (علیه السلام) را ببرم، آن را از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) نقل می‌کنم.» مزی تهذیب الکمال


    به حسن بصری گفتند:« عده‌ای می گویند تو از مقام علی علیه السلام می‌کاهی و ارادتی به او نداری.»
    حسن بصری در جمع یارانش ایستاد و گفت:« تصمیم داشتم در را به روی خود ببندم تا مرگم فرا رسد، ولی به من خبر رسیده که برخی از شما گمان کرده اید که من از مقام بهترین شخص پس از پیامبر می کاهم. او همنشین پیامبر و زداینده غصه های او در سختی‌ها و مشکلات بود. او کشنده قهرمانان کفار در میدان نبرد و کسی بود که قرآن را با متانت و وقار می‌خواند و به آن عمل می‌کرد، از علم و دانش بهره فراوانی داشت و از توان و خشم خویش در مسیر اطاعت پروردگارش بهره می‌گرفت. بر سختی ها و تلخی های جنگ صبر می کرد و در گرفتاری‌ها و مشکلات شکرگزار خدا بود.
    علی پسر عمو و برادر دلسوز پیامبر بود. پیامبر فقط او را برادر خویش قرار داد و سر خویش را تنها نزد او امانت نهاد. او از کودکی تا بزرگی در حضور پیامبر جهاد می‌کرد، در کنار او می‌جنگید و دشمنان او را در راه دین خدا و دفاع از آن می‌کشت. او به پیمان پیامبرش وفادار بود. هیچ کس نمی‌توانست مانع او شود و هیچ نیرویی نمی توانست او را از مسیر مستقیم منحرف سازد.
    پیامبر با رضایت از او از دنیا رفت. او آگاهترین مسلمانان و پیشتاز آنها در اسلام بود. در افتخارات و فضایل نظیری نداشت و در جنگاوری و دلاوری بی نمونه بود. نفس خویش را از شهوات باز می‌داشت، در همه حال برای رضای خدا کار می‌کرد، خاشعانه به نماز می‌ایستاد، خود را از لذت‌ها بازمی‌داشت و دامن خود از تعلقات دنیایی برچیده بود. علی با اخلاقی پاک و خاندانی بزرگوار از سنت‌های پیامبر پیروی کرد.»بحار الانوار

    حدثنا خلف بن خليفة عن حجاج بن دينار عن معاوية بن قرة قال كنت أنا والحسن جالسين نتحدث إذ ذكر الحسن عليا فقال أراهم السبيل وأقام لهم الدين إذا اعوج .

    الكتاب: الكتاب المصنف في الأحاديث والآثار
    المؤلف: أبو بكر بن أبي شيبة، عبد الله بن محمد بن إبراهيم بن عثمان بن خواستي العبسي (المتوفى: 235هـ)
    المحقق: كمال يوسف الحوت
    الناشر: مكتبة الرشد - الرياض


    حسن بصری در پاسخ کسی که از او درباره امام سؤال کرده بود گفت: راه درست را به مردم نمایاند و زمانی که دین به کجی گراییده بود، آن را راست کرد.





  19. صلوات


  20. #10

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۹۱
    علاقه
    heyat
    نوشته
    64
    حضور
    5 ساعت 32 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    151



    بخش آخر ایراد داره معنای جمله مشخص نیست[emoji115]
    با خودم فکر میکنم اصلا چرا باید
    رباب، با آب هم قافیه باشد...

صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 1

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود