جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: نظر اسلام در مورد آثار باستانی

  1. #1

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۱
    علاقه
    تدریس؛ تحقیق
    نوشته
    1,315
    حضور
    25 روز 21 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    109
    آپلود
    2
    گالری
    74
    صلوات
    3896

    اشاره نظر اسلام در مورد آثار باستانی




    همونطور که مطلعید گروه داعش آثار ارزشمند باستانی موزه موصل رو از میان برد

    بعضی از این آثار بیش از 3000 سال قدمت داشتند

    چند روز قبل هم 100000 (یکصد هزار) کتاب و نسخه خطی قدیمی رو به آتش کشید (مانند رفتار سربازان عمر در صدر اسلام در مناطق فتح شده)

    گروه طالبان هم در افغانستان این عمل رو انجام داده بودند و همینطور القاعده هم در لیبی

    سوال من این هست

    از نظر اسلام مجسمه ها و آثار باستانی، بت محسوب میشن و باید نابود بشن؟

    از نظر اسلام باید کتاب های پیش از اسلام سوزانده بشن؟

    ممنون میشم نظر اسلام به تفکیک مذهب ذکر بشه

    ممنون
    ویرایش توسط سیده راضیه : ۱۳۹۴/۰۱/۲۰ در ساعت ۱۸:۱۳
    وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُواْ أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُواْ اللّهَ فَاسْتَغْفَرُواْ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللّهُ
    دعام کنید
    للَّهِ مِنْ عِبادِهِ خِيَرَتانِ، فَخِيَرَتُهُ مِنَ الْعَرَبِ قُرَيْشٌ وَمِنَ الْعَجَمِ فارْسٌ.
    از بندگان خدا دو گروه برگزيده و نيكو هستند. بندگان نيكو و برگزيده عرب، قريش مى‏باشد و بندگان نيكو و برگزيده عجم فارس‏ها هستند.
    المناقب، ابن شهر آشوب: 4/ 167؛ بحار الأنوار: 46/ 4؛ ربيع الابرار: 1/ 402402

  2. صلوات ها 8


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    21,515
    حضور
    174 روز 16 ساعت 45 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    38
    صلوات
    58289



    با نام و یاد دوست





    نظر اسلام در مورد آثار باستانی








    کارشناس بحث: استاد صدیق

    ویرایش توسط مدیر ارجاع سوالات : ۱۳۹۳/۱۲/۱۷ در ساعت ۱۲:۲۶ دلیل: تغییر کارشناس پاسخگو

  5. صلوات ها 3


  6. #3

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,130
    حضور
    59 روز 21 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15170



    باسلام

    پیش ازپاسخ به سوال شما، خوب است به چند نکته توجه داشته باشیم.

    نکته اول: دین اسلام در مورد مطالعه آثار دیگران و علم آموزی تاکید زیادی دارد. در متون دینی بارها بر این موضوع تاکید شده است که علم بیاموزید ولو از چین باشد. فراز «اطلبوا العلم ولو بالصین»(1) آویزه گوش مسلمانان بوده است. شاهد این مسئله نیز اهتمام عجیب مسلمانان به آموختن علوم مختلف از طریق ترجمه کتابها و آثار دیگر ممالک از جمله در مباحث فلسفی، طب، ریاضیات و ... در همان قرون ابتدایی اسلام بوده است.

    نکته دوم: در دین اسلام، بر مسافرت و دیدن آثار پیشینیان تاکید زیادی دارد. قرآن کریم بارها به مسلمانان گوشزد کرده است که آیا نمی بینید که بر اقوام گذشته چه آمده است؟ آیه شریفه«قُلْ‏سيرُوافِي‏الْأَرْضفَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكينَ »(2) شاهد گویای این ادعاست.

    نکته سوم:آثار باستانی که در کشورها وجود دارد، شامل بناهای تاریخی، مجسمه های سنگی و گلی و .. .است. امروزه تقریبا هیچ یک از مجسمه های تاریخی به عنوان بت مورد پرستش قرار نمیگیرد. اسلام نیز هیچ گاه اجازه تخریب اثار باستانی یک منطقه را به هیچ کسی نداده است. مواردی از تخریب بتها که در تاریخ وجود دارد مربوط به حضرت ابراهیم و جریان تخریب بتهای خانه کعبه است. در این موارد، اولا پرستش آن بتها امری عمومی و واضح شده بود.

    نکته چهارم: کتابهایی که مربوط به پیش از اسلام است، در دانشها و رشته های مختلف علمی از نجوم و هیئت گرفته تا فیزیک و متافیزیک و اخلاق و پزشکی بوده است.

    نکته پنجم: در مورد آن بخش از کتابهایی که کتاب ضاله خوانده میشود:
    اولا باید ضاله بودن آن مشخص شود که خود نیاز به دانش کافی در اصول اعتقادات دارد.
    ثانیا حفظ و نگهداری از آنها تا زمانی که فایده عقلایی بر نگهداری آن مترتب است، گاه واجب است.
    بنابراین از آنجا که نگهداری از این کتابها، برای پاسخ دادن به سوالات و شبهاتش، واجب عینی است، و با توجه به شرایط امروز جهان و عصر ارتباطات، قطعا نگهداری در کتابخانه ها به تشخیص نسخه های اصلی و مقابله نه تنها کاری عقلایی بلکه واجب شرعی است.
    علاوه بر اینکه ملاک اصلی در حرمت این کتابها، گمراه کردن افراد ناآگاه است. اما با توجه به وضعیت ارتباطات و گسترش دسترسی افراد به منابع کتابخانه ای و وجود نسخه های چاپی از کتابهای قدیمی در کتابخانه های جهان، تقریبا این ملاک قابل دست یابی نیست و از بین بردن این کتابها، حتی در صورتی که هیچ فایده عقلایی بر نگهداری اش مترتب نباشد(که هست)، عملا بی فایده است.(3)

    نکته ششم: عملکرد برخی افراد را نباید به حساب اسلام و اموزه های آن گذاشت. معیار و ملاک در صحت عمل یک فرد، مطابقت آن با آموزه های برآمده و گرفته شده از دین است نه بزرگی و شهرت یک فرد. اینکه امروزه گروهی افراطی به نام داعش کارهایی را به اسم اسلام انجام میدهد، قبلا طالبان در افغانستان و قبل تر وهابیون در عربستان انجام داده اند. این افراد نه تنها مجسمه ها را تخریب کرده اند بلکه بناهای تاریخی ای را تخریب کردند که هیچ شائبه بت پرستی ولو برای افراد اندک هم در مورد آنها وجود نداشت.

    با توجه به این نکات، دیدگاه اسلام مشخص است. از دیدگاه اسلامی، وجود بناهای تاریخی و باستانی نه تنها اشکالی ندارد، بلکه با توجه به جنبه های فرهنگی، عبرت آموزی از پیشنیان(که مورد تاکید اسلام نیز هست)، نشان دادن پیشینیه کشورها و اقوام مختلف فواید زیادی بر آن مترتب است. علاوه بر اینکه هیچ دلیل خاصی بر تخریب این بناها نداریم و از آنجا که این بناها به عنوان بیت المال و اموال عمومی به شمار میرود کسی حق تخریب آنها را ندارد و تخریب آنها موجب ضمان میشود.

    از بین بردن کتابهای قدیمی نیز همانطور که بیان شد، نه تنها در شرایط امروز و مخلوط بودن محتوای آنها بین ضاله وغیر ضاله، مجاز نیست بلکه با توجه به وجود فواید عقلایی از نگهداری آنها نگهداری آنها جایز و حتی واجب است.

    موفق باشید.





    ـــــــــــــــــــــــ
    1. مصباح الشریعه، ص13(ن. ا. جامع الاحادیث)
    2. سوره روم، آیه42
    3. ر.ک: مقاله : حکم فهقی کتب ضاله در گذر زمان، مجله آئینه پژوهش. شماره 36، 1374



  7. صلوات ها 7


  8. #4

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۱
    علاقه
    تدریس؛ تحقیق
    نوشته
    1,315
    حضور
    25 روز 21 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    109
    آپلود
    2
    گالری
    74
    صلوات
    3896



    نقل قول نوشته اصلی توسط صدیق نمایش پست ها
    باسلام

    پیش ازپاسخ به سوال شما، خوب است به چند نکته توجه داشته باشیم.

    نکته اول: دین اسلام در مورد مطالعه آثار دیگران و علم آموزی تاکید زیادی دارد. در متون دینی بارها بر این موضوع تاکید شده است که علم بیاموزید ولو از چین باشد. فراز «اطلبوا العلم ولو بالصین»(1) آویزه گوش مسلمانان بوده است. شاهد این مسئله نیز اهتمام عجیب مسلمانان به آموختن علوم مختلف از طریق ترجمه کتابها و آثار دیگر ممالک از جمله در مباحث فلسفی، طب، ریاضیات و ... در همان قرون ابتدایی اسلام بوده است.

    نکته دوم: در دین اسلام، بر مسافرت و دیدن آثار پیشینیان تاکید زیادی دارد. قرآن کریم بارها به مسلمانان گوشزد کرده است که آیا نمی بینید که بر اقوام گذشته چه آمده است؟ آیه شریفه«قُلْ‏سيرُوافِي‏الْ أَرْضفَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكينَ »(2) شاهد گویای این ادعاست.

    نکته سوم:آثار باستانی که در کشورها وجود دارد، شامل بناهای تاریخی، مجسمه های سنگی و گلی و .. .است. امروزه تقریبا هیچ یک از مجسمه های تاریخی به عنوان بت مورد پرستش قرار نمیگیرد. اسلام نیز هیچ گاه اجازه تخریب اثار باستانی یک منطقه را به هیچ کسی نداده است. مواردی از تخریب بتها که در تاریخ وجود دارد مربوط به حضرت ابراهیم و جریان تخریب بتهای خانه کعبه است. در این موارد، اولا پرستش آن بتها امری عمومی و واضح شده بود.

    نکته چهارم: کتابهایی که مربوط به پیش از اسلام است، در دانشها و رشته های مختلف علمی از نجوم و هیئت گرفته تا فیزیک و متافیزیک و اخلاق و پزشکی بوده است.

    نکته پنجم: در مورد آن بخش از کتابهایی که کتاب ضاله خوانده میشود:
    اولا باید ضاله بودن آن مشخص شود که خود نیاز به دانش کافی در اصول اعتقادات دارد.
    ثانیا حفظ و نگهداری از آنها تا زمانی که فایده عقلایی بر نگهداری آن مترتب است، گاه واجب است.
    بنابراین از آنجا که نگهداری از این کتابها، برای پاسخ دادن به سوالات و شبهاتش، واجب عینی است، و با توجه به شرایط امروز جهان و عصر ارتباطات، قطعا نگهداری در کتابخانه ها به تشخیص نسخه های اصلی و مقابله نه تنها کاری عقلایی بلکه واجب شرعی است.
    علاوه بر اینکه ملاک اصلی در حرمت این کتابها، گمراه کردن افراد ناآگاه است. اما با توجه به وضعیت ارتباطات و گسترش دسترسی افراد به منابع کتابخانه ای و وجود نسخه های چاپی از کتابهای قدیمی در کتابخانه های جهان، تقریبا این ملاک قابل دست یابی نیست و از بین بردن این کتابها، حتی در صورتی که هیچ فایده عقلایی بر نگهداری اش مترتب نباشد(که هست)، عملا بی فایده است.(3)

    نکته ششم: عملکرد برخی افراد را نباید به حساب اسلام و اموزه های آن گذاشت. معیار و ملاک در صحت عمل یک فرد، مطابقت آن با آموزه های برآمده و گرفته شده از دین است نه بزرگی و شهرت یک فرد. اینکه امروزه گروهی افراطی به نام داعش کارهایی را به اسم اسلام انجام میدهد، قبلا طالبان در افغانستان و قبل تر وهابیون در عربستان انجام داده اند. این افراد نه تنها مجسمه ها را تخریب کرده اند بلکه بناهای تاریخی ای را تخریب کردند که هیچ شائبه بت پرستی ولو برای افراد اندک هم در مورد آنها وجود نداشت.

    با توجه به این نکات، دیدگاه اسلام مشخص است. از دیدگاه اسلامی، وجود بناهای تاریخی و باستانی نه تنها اشکالی ندارد، بلکه با توجه به جنبه های فرهنگی، عبرت آموزی از پیشنیان(که مورد تاکید اسلام نیز هست)، نشان دادن پیشینیه کشورها و اقوام مختلف فواید زیادی بر آن مترتب است. علاوه بر اینکه هیچ دلیل خاصی بر تخریب این بناها نداریم و از آنجا که این بناها به عنوان بیت المال و اموال عمومی به شمار میرود کسی حق تخریب آنها را ندارد و تخریب آنها موجب ضمان میشود.

    از بین بردن کتابهای قدیمی نیز همانطور که بیان شد، نه تنها در شرایط امروز و مخلوط بودن محتوای آنها بین ضاله وغیر ضاله، مجاز نیست بلکه با توجه به وجود فواید عقلایی از نگهداری آنها نگهداری آنها جایز و حتی واجب است.

    موفق باشید.





    ـــــــــــــــــــــــ
    1. مصباح الشریعه، ص13(ن. ا. جامع الاحادیث)
    2. سوره روم، آیه42
    3. ر.ک: مقاله : حکم فهقی کتب ضاله در گذر زمان، مجله آئینه پژوهش. شماره 36، 1374
    سلام و ممنون از شما

    ظاهرا مطلبی که ذکر فرمودید تنها نظر اهل تشیع هست

    آیا از نظر فقه اهل تسنن هم این موضوع وجود داره؟ چون کارهایی که این عزیزان در زمان ها و مکان های مختلف و به کرات انجام می دهند، خلاف گفته شما رو به ذهن متبادر می کنه
    وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُواْ أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُواْ اللّهَ فَاسْتَغْفَرُواْ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللّهُ
    دعام کنید
    للَّهِ مِنْ عِبادِهِ خِيَرَتانِ، فَخِيَرَتُهُ مِنَ الْعَرَبِ قُرَيْشٌ وَمِنَ الْعَجَمِ فارْسٌ.
    از بندگان خدا دو گروه برگزيده و نيكو هستند. بندگان نيكو و برگزيده عرب، قريش مى‏باشد و بندگان نيكو و برگزيده عجم فارس‏ها هستند.
    المناقب، ابن شهر آشوب: 4/ 167؛ بحار الأنوار: 46/ 4؛ ربيع الابرار: 1/ 402402

  9. صلوات ها 4


  10. #5

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,130
    حضور
    59 روز 21 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15170



    با سلام

    نقل قول نوشته اصلی توسط Anoushiravan نمایش پست ها
    آیا از نظر فقه اهل تسنن هم این موضوع وجود داره؟ چون کارهایی که این عزیزان در زمان ها و مکان های مختلف و به کرات انجام می دهند، خلاف گفته شما رو به ذهن متبادر می کنه
    اظهار نظر در مورد مباحث فقهی مربوط به بخش احکام است. از دوستان این بخش میخواهم که پاسخ سوال شما را بدهند.

    موفق باشید.

  11. صلوات ها 3


  12. #6

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    2,900
    حضور
    21 روز 10 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    8431




    سلام

    خدای متعال جسد فرعون را هم نابود نکرد چرا ؟

    چون نشانه عبرت برای دیگران باشد ....

    فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ آيَاتِنَا لَغَافِلُونَ {يونس/92}


    http://javdan.blogfa.com/



  13. صلوات ها 4


  14. #7

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    رجال و حدیث، فقه و کلام در حوزه اهل سنت
    نوشته
    2,857
    حضور
    47 روز 14 ساعت 13 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    10620



    نقل قول نوشته اصلی توسط Anoushiravan نمایش پست ها
    سلام و ممنون از شما

    ظاهرا مطلبی که ذکر فرمودید تنها نظر اهل تشیع هست

    آیا از نظر فقه اهل تسنن هم این موضوع وجود داره؟ چون کارهایی که این عزیزان در زمان ها و مکان های مختلف و به کرات انجام می دهند، خلاف گفته شما رو به ذهن متبادر می کنه
    با سلام و عرض ادب

    بیان کارشناس محترم صحیح می باشد و در این میان تفاوت چندانی میان فقه شیعه و سنی وجود ندارد. با نگاهی به کشور مصر که خود مهد آثار باستانی و حوزه غنی الازهر می باشد چنین امری آشکارتر می گردد.

    اگر وجود این آثار که خود قطعا از دوران شرک باقی مانده است؛ مجوزی برای تخریب آنها می بود، عالمان برجسته ی بلاد اسلام قطعا اقدام می نمودند و این آثار به آیندگان نمی رسید.

    موفق باشید.
    ویرایش توسط صدرا : ۱۳۹۳/۱۲/۲۸ در ساعت ۱۲:۳۱
    نظر اسلام در مورد آثار باستانی
    مناجات العارفین لمولانا علی بن الحسین (علیهما السلام)

    «إلهى! فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذينَ تَوَشَّحَتْ [تَرَسَّخَتْ‏] أشْجارُ الشَوْقِ إلَيْكَ فى حَدآئِقِ صُدُورِهِمْ، وَأخَذَتْ لَوْعَةُ مَحَبَّتِكَ بِمَجامِعِ قُلُوبِهِمْ»؛

    (معبودا! پس ما را از آنانى قرار دِهْ كه نهالهاى شوق به تو در باغ دلشان سبز و خرّم [يا: پايدار] گشته، و سوز محبّتت شراشر قلب آنها را فرا گرفته است).

    بحارالانوار، ج91، ص150.





  15. صلوات ها 6


  16. #8

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۱
    علاقه
    تدریس؛ تحقیق
    نوشته
    1,315
    حضور
    25 روز 21 ساعت 53 دقیقه
    دریافت
    109
    آپلود
    2
    گالری
    74
    صلوات
    3896



    نقل قول نوشته اصلی توسط صدرا نمایش پست ها
    بیان کارشناس محترم صحیح می باشد و در این میان تفاوت چندانی میان فقه شیعه و سنی وجود ندارد. با نگاهی به کشور مصر که خود مهد آثار باستانی و حوزه غنی الازهر می باشد چنین امری آشکارتر می گردد.

    اگر وجود این آثار که خود قطعا از دوران شرک باقی مانده است؛ مجوزی برای تخریب آنها می بود، عالمان برجسته ی بلاد اسلام قطعا اقدام می نمودند و این آثار به آیندگان نمی رسید.

    موفق باشید.
    ممنون از شما

    پس القاعده برای تخریب های خود در افغانستان و لیبی؛ داعش در عراق، سوریه و نیجریه؛ آل سعود در عربستان و بحرین به چه چیزی استناد می کنند؟ ظاهرا دلایل فقهی را برای کار خود ذکر می کنند

    در مورد الازهر هم تا آنجایی که به خاطر دارم سنگ بنای آن توسط شیعیان و در دوران خلفای فاطمی صورت گرفت و به دلیل وجود شمار بالای مسیحیان (حدود 25% جامعه مصر) همواره نوعی تسامح مذهبی در آن کشور وجود داشته و دارد. گذشته از این اکثر آثار باستانی که امروزه در موزه های قاهره و لندن وجود دارد مربوط به کشفیات قرن 19 و 20 میلادی و آنهم توسط امریکایی ها و فرانسوی ها و انگلیسی ها و ... است. وگر نه قبل از آن تنها اهرام مصر و خرابه های شهرهای قدیم مصر موجود بود که تخریب آنها توسط دست و با بیل و کلنگ به این راحتی ها امکان پذیر نبود و هنوز هم نیست
    وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُواْ فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُواْ أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُواْ اللّهَ فَاسْتَغْفَرُواْ لِذُنُوبِهِمْ وَمَن يَغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلاَّ اللّهُ
    دعام کنید
    للَّهِ مِنْ عِبادِهِ خِيَرَتانِ، فَخِيَرَتُهُ مِنَ الْعَرَبِ قُرَيْشٌ وَمِنَ الْعَجَمِ فارْسٌ.
    از بندگان خدا دو گروه برگزيده و نيكو هستند. بندگان نيكو و برگزيده عرب، قريش مى‏باشد و بندگان نيكو و برگزيده عجم فارس‏ها هستند.
    المناقب، ابن شهر آشوب: 4/ 167؛ بحار الأنوار: 46/ 4؛ ربيع الابرار: 1/ 402402

  17. صلوات ها 3


  18. #9

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    رجال و حدیث، فقه و کلام در حوزه اهل سنت
    نوشته
    2,857
    حضور
    47 روز 14 ساعت 13 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    10620



    نقل قول نوشته اصلی توسط Anoushiravan نمایش پست ها
    ممنون از شما

    پس القاعده برای تخریب های خود در افغانستان و لیبی؛ داعش در عراق، سوریه و نیجریه؛ آل سعود در عربستان و بحرین به چه چیزی استناد می کنند؟ ظاهرا دلایل فقهی را برای کار خود ذکر می کنند

    در مورد الازهر هم تا آنجایی که به خاطر دارم سنگ بنای آن توسط شیعیان و در دوران خلفای فاطمی صورت گرفت و به دلیل وجود شمار بالای مسیحیان (حدود 25% جامعه مصر) همواره نوعی تسامح مذهبی در آن کشور وجود داشته و دارد. گذشته از این اکثر آثار باستانی که امروزه در موزه های قاهره و لندن وجود دارد مربوط به کشفیات قرن 19 و 20 میلادی و آنهم توسط امریکایی ها و فرانسوی ها و انگلیسی ها و ... است. وگر نه قبل از آن تنها اهرام مصر و خرابه های شهرهای قدیم مصر موجود بود که تخریب آنها توسط دست و با بیل و کلنگ به این راحتی ها امکان پذیر نبود و هنوز هم نیست
    با سلام و عرض ادب

    عمده دلیلی که بر تخریب بناهای تاریخی و یا بناهای موجود بر روی قبور وجود دارد، روایتی است که «ابی الهیاج»، از امام علی علیه السلام روایت نموده است:

    «حَدَّثنا يَحيى‏ بنُ يَحيى‏ وابوبَكْر بْنُ أبي شَيْبَةَ وزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ (قال يَحيى أَخْبَرَنا. وَقَالَ الآخَرانِ، حَدَّثَنا: وَكِيعٌ) عَنْ سُفْيانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبي ثابتٍ، عَنْ ابي وائِلٍ، عَنْ أبي الهَيَّاجِ اْلأسَدِيِّ قَالَ قَالَ لِى عَلِىُّ بْنُ أَبِى طَالِبٍ أَلاَّ أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ -صلى الله عليه (وآله)وسلم- أَنْ لاَ تَدَعَ تِمْثَالاً إِلاَّ طَمَسْتَهُ وَلاَ قَبْرًا مُشْرِفًا إِلاَّ سَوَّيْتَهُ».[1] ابى الهَيّاج نقل مى‏ كند كه على بن ابيطالب علیه السلام به وی فرمود: تو را به سوى كارى بر می انگيزم كه پيامبر خدا صلی الله علیه وآله و سلم مرا بر آن برانگيخت، تصويرى را ترك مكن مگر آنکه آن را محو نمایی، و نه قبر بلندى را مگر آنکه آنرا مساوى و برابر سازى.

    تفکرات سلفی گری وهابی به واسطه ی تمسک به این روایت و یا روایات دیگری که به معنای کراهت از بنای بر قبور می باشند، بعد از تسلط بر حجاز به تخریب گسترده ی بناهای موجود بر قبور ائمه علیهم السلام و آثار مقدس و مورد احترام مکه و مدینه نمودند.

    بدیهی است بنابر این تفکر وقتی آثاری همچون قبور ائمه و یا آثار آنان و یا بناهای موجود از دوران صحابه و تابعین مورد تخریب واقع می گردد؛ به طریق اولی آثار دوران قبل از اسلام باید تخریب گردند.

    دلیل بر این امر هر کدام از دعوت به شرک و یا وسیله و سبب به شرک و یا بدعت بوده باشد؛ علاوه بر اینکه وحدت رویه ای از سوی وهابیان نسبت به آن دیده نمی شود؛ مورد اعراض علمای نیز واقع شده است و چنین رفتاری را در میان عالمان اهل سنت مشاهده نمی کنیم، که ما به نمونه ای از رفتار الازهر اشاره نمودیم.

    الازهر هر چند که توسط شیعیان اسماعیلی
    تاسیس گردید؛ ولی بدیهی است که استمرار حیات آن درچهارچوب فقه اهل سنت بوده و آنان نیز خود داعی رهبری علمی جهان اهل سنت را داشته و دارند.

    اما صرف نظر از مصر و دانشگاه الازهر، کشور سوریه نیز مهد تمدن و از سویی خواستگاه بسیاری از عالمان بزرگ جهان اهل سنت بوده است، با این حال قبل از تسلط نظامی گروه های تکفیری سلفی خبری از بی احترامی به اماکن تاریخی و یا اماکن مورد احترام وجود نداشته است واین خود بیانگر آن است که ظاهر این روایات به شکل عام آن مورد فتوای علمای بلاد اهل سنت نبوده است.

    موفق باشید.


    [1] . صحیح مسلم، باب الأَمْرِ بِتَسْوِيَةِ الْقَبْرِ، ح: 2287،‌ دارالجیل.
    ویرایش توسط صدرا : ۱۳۹۴/۰۱/۰۴ در ساعت ۱۹:۲۸
    نظر اسلام در مورد آثار باستانی
    مناجات العارفین لمولانا علی بن الحسین (علیهما السلام)

    «إلهى! فَاجْعَلْنا مِنَ الَّذينَ تَوَشَّحَتْ [تَرَسَّخَتْ‏] أشْجارُ الشَوْقِ إلَيْكَ فى حَدآئِقِ صُدُورِهِمْ، وَأخَذَتْ لَوْعَةُ مَحَبَّتِكَ بِمَجامِعِ قُلُوبِهِمْ»؛

    (معبودا! پس ما را از آنانى قرار دِهْ كه نهالهاى شوق به تو در باغ دلشان سبز و خرّم [يا: پايدار] گشته، و سوز محبّتت شراشر قلب آنها را فرا گرفته است).

    بحارالانوار، ج91، ص150.





  19. صلوات


  20. #10

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعه و تفکر
    نوشته
    5,130
    حضور
    59 روز 21 ساعت 18 دقیقه
    دریافت
    8
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    15170

    جمع بندی




    پرسش:
    با توجه به عملکرد داعش، طالبان، القاعده و سربازان عمر در صدر اسلام در تخریب آثار باستانی و کتاب های قدیمی، خواستم بدانم که دیدگاه اسلام در مورد مجسمه ها و آثار باستانی و کتاب های پیش از اسلام چیست.؟


    پاسخ:
    پیش از پاسخ به سوال شما، خوب است به چند نکته توجه داشته باشیم.

    نکته اول: دین اسلام در مورد مطالعه آثار دیگران و علم آموزی تاکید زیادی دارد. در متون دینی بارها بر این موضوع تاکید شده است که علم بیاموزید و لو از چین باشد. فراز «اطلبوا العلم و لو بالصین»(1) آویزه گوش مسلمانان بوده است. شاهد این مسئله نیز اهتمام عجیب مسلمانان به آموختن علوم مختلف از طریق ترجمه کتاب ها و آثار دیگر ممالک از جمله در مباحث فلسفی، طب، ریاضیات و ... در همان قرون ابتدایی اسلام بوده است.

    نکته دوم: در دین اسلام، بر مسافرت و دیدن آثار پیشینیان تاکید زیادی دارد. قرآن کریم بارها به مسلمانان گوشزد کرده است که آیا نمی بینید که بر اقوام گذشته چه آمده است؟ آیه شریفه «قُلْ‏ سيرُوا فِي‏ الْأَرْض فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذينَ مِنْ قَبْلُ كانَ أَكْثَرُهُمْ مُشْرِكينَ»(2) شاهد گویای این ادعاست.

    نکته سوم: آثار باستانی که در کشورها وجود دارد، شامل بناهای تاریخی، مجسمه های سنگی و گلی و .. .است. امروزه تقریبا هیچ یک از مجسمه های تاریخی به عنوان بت مورد پرستش قرار نمی گیرد. اسلام نیز هیچ گاه اجازه تخریب آثار باستانی یک منطقه را به هیچ کسی نداده است. مواردی از تخریب بت ها که در تاریخ وجود دارد مربوط به حضرت ابراهیم و جریان تخریب بت های خانه کعبه است. در این موارد، اولا پرستش آن بت ها امری عمومی و واضح شده بود.

    نکته چهارم: کتاب هایی که مربوط به پیش از اسلام است، در دانش ها و رشته های مختلف علمی از نجوم و هیئت گرفته تا فیزیک و متافیزیک و اخلاق و پزشکی بوده است.

    نکته پنجم: در مورد آن بخش از کتاب هایی که کتاب ضاله خوانده می شود:
    اولا باید ضاله بودن آن مشخص شود که خود نیاز به دانش کافی در اصول اعتقادات دارد.
    ثانیا حفظ و نگهداری از آن ها تا زمانی که فایده عقلایی بر نگهداری آن مترتب است، گاه واجب است.
    بنا بر این از آن جا که نگهداری از این کتاب ها، برای پاسخ دادن به سوالات و شبهاتش، واجب عینی است، و با توجه به شرایط امروز جهان و عصر ارتباطات، قطعا نگهداری در کتابخانه ها به تشخیص نسخه های اصلی و مقابله نه تنها کاری عقلایی بلکه واجب شرعی است.
    علاوه بر این که ملاک اصلی در حرمت این کتاب ها، گمراه کردن افراد ناآگاه است. اما با توجه به وضعیت ارتباطات و گسترش دسترسی افراد به منابع کتابخانه ای و وجود نسخه های چاپی از کتاب های قدیمی در کتابخانه های جهان، تقریبا این ملاک قابل دست یابی نیست و از بین بردن این کتاب ها، حتی در صورتی که هیچ فایده عقلایی بر نگهداری اش مترتب نباشد (که هست)، عملا بی فایده است.(3)

    نکته ششم: عملکرد برخی افراد را نباید به حساب اسلام و آموزه های آن گذاشت. معیار و ملاک در صحت عمل یک فرد، مطابقت آن با آموزه های برآمده و گرفته شده از دین است نه بزرگی و شهرت یک فرد. این که امروزه گروهی افراطی به نام داعش کارهایی را به اسم اسلام انجام می دهد، قبلا طالبان در افغانستان و قبل تر وهابیون در عربستان انجام داده اند. این افراد نه تنها مجسمه ها را تخریب کرده اند بلکه بناهای تاریخی ای را تخریب کردند که هیچ شائبه بت پرستی و لو برای افراد اندک هم در مورد آن ها وجود نداشت.

    با توجه به این نکات، دیدگاه اسلام مشخص است. از دیدگاه اسلامی، وجود بناهای تاریخی و باستانی نه تنها اشکالی ندارد، بلکه با توجه به جنبه های فرهنگی، عبرت آموزی از پیشنیان (که مورد تاکید اسلام نیز هست)، نشان دادن پیشینیه کشورها و اقوام مختلف فواید زیادی بر آن مترتب است. علاوه بر این که هیچ دلیل خاصی بر تخریب این بناها نداریم و از آن جا که این بناها به عنوان بیت المال و اموال عمومی به شمار می رود کسی حق تخریب آن ها را ندارد و تخریب آن ها موجب ضمان می شود.

    از بین بردن کتاب های قدیمی نیز همان طور که بیان شد، نه تنها در شرایط امروز و مخلوط بودن محتوای آن ها بین ضاله و غیر ضاله، مجاز نیست بلکه با توجه به وجود فواید عقلایی از نگهداری آن ها نگهداری آن ها جایز و حتی واجب است.

    در این میان تفاوت چندانی میان فقه شیعه و سنی وجود ندارد. با نگاهی به کشور مصر که خود مهد آثار باستانی و حوزه غنی الازهر می باشد چنین امری آشکارتر می گردد.
    تنها مستندی که وهابیون با استناد به آن به تخریب این آثار باستانی (چه دینی و چه ملی) می‌پردازند برخی روایات مانند روایت ابی الهیاج است که هم از جنبه سندی نیاز به بحث دارد و هم از جنبه دلالی.

    ـــــــــــــــــــــ
    (1) مصباح الشریعه، ص13(نرم افزار جامع الاحادیث، مرکز علوم کامپیوتری نور).
    (2) سوره روم، آیه42.
    (3) مقاله :
    حکم فهقی کتب ضاله در گذر زمان، مجله آئینه پژوهش. شماره 36، 1374.
    ویرایش توسط همکار تدوین : ۱۳۹۵/۰۱/۲۲ در ساعت ۲۳:۳۱ دلیل: همکار ویراستار تدوین

  21. صلوات


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود