جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: منظور از «امرنا مترفیها ففسقوا» چیست؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۳
    علاقه
    שאלה
    نوشته
    514
    حضور
    6 روز 6 ساعت 40 دقیقه
    دریافت
    4
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    589

    اشاره منظور از «امرنا مترفیها ففسقوا» چیست؟




    سلام. قرآن در آیه 16 سورۀ اسراء، در مورد مقدمات عذاب اقوام می فرماید: «فأمرنا مترفیها ففسقوا فیها»

    منظور از اینکه "به پولدارانشان امر می کنیم پس در آن فساد می کنند" چیست؟ آیا منظور این است که العیاذ بالله خدا دستور به فسق می دهد؟
    ویرایش توسط یا عالی : ۱۳۹۴/۰۳/۱۰ در ساعت ۱۰:۴۲
    אני אוהב את מוחמד

  2. صلوات


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    21,515
    حضور
    174 روز 17 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    38
    صلوات
    58295



    با نام و یاد دوست





    منظور از «امرنا مترفیها ففسقوا» چیست؟








    کارشناس بحث: استاد محسن


  5. صلوات


  6. #3

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۹۲
    علاقه
    پژوهش هاي ديني قرآن، روايي و كلامي
    نوشته
    564
    حضور
    16 روز 1 ساعت 30 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1521



    نقل قول نوشته اصلی توسط חסר משמעות نمایش پست ها
    سلام. قرآن در آیه 16 سورۀ اسراء، در مورد مقدمات عذاب اقوام می فرماید: «فأمرنا مترفیها ففسقوا فیها»

    منظور از اینکه "به پولدارانشان امر می کنیم پس در آن فساد می کنند" چیست؟ آیا منظور این است که العیاذ بالله خدا دستور به فسق می دهد؟
    بسم الله الرحمن الرحیم
    با سلام خدمت شما پرسشگر محترم و طلب توفیق الهی
    ابتدا مناسب است آیه شریفه و ترجمه آن بیان و سپس توضیح کوتاهی ارائه شود.
    خدای متعال فرمود:
    "وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفيها فَفَسَقُوا فيها فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْناها تَدْميرا"(1)
    و هنگامى كه بخواهيم شهر و ديارى را هلاك كنيم، نخست اوامر خود را براى "مترفين" (و ثروت مندان مست شهوت) آن جا، بيان مى‏داريم، سپس هنگامى كه به مخالفت برخاستند و استحقاق مجازات يافتند،آن ها را به شدّت درهم مى‏كوبيم.
    این توضیح لازم است برابر با مفاد آیات الهی و نیز آن چه از شرع به ما رسیده، خدای متعال هیچ گاه امر نمی کند که انسان در مسیر خلاف و گناه گام بر دارد. یا بدون هشدار قبلی تهدید به مجازات نمی کند. تا سپس افراد معصیت کار را به دلیل گناهی که انجام دادند، مجازات کند.
    این نه از نظر امر شرعی جایز است و نه از نظر تکوینی به گونه ای که نتوان از الزامش خارج شد.
    در نتیجه خدای متعال هرگز فرد يا گروهى را بدون بعث رسولان و بيان دستورات خود مجازات نمى‏كند. بلکه مى‏گويد:
    هنگامى كه ما تصميم بر هلاكت قومى بگيريم، نخست اوامر خود را براى" مترفين" و سردمداران آن ها بيان مى‏كنيم، سپس هنگامى كه آن ها به مخالفت و خروج از اطاعت برخيزند و استحقاق مجازات پيدا كنند، ما آن ها را شديدا درهم مى‏كوبيم و هلاك مى‏كنيم.
    و اما برای تایید این ادعا به چند نمونه بیان از تفاسیر معتبر توجه می کنیم.
    الف-اگر چه بسيارى از مفسران احتمالات متعددى در تفسير اين آيه داده‏اند، ولى به اعتقاد ما آيه طبق ظاهر آن، يك تفسير روشن بيشتر ندارد، و آن اين كه:
    خداوند هرگز قبل از اتمام حجت و بيان دستورهایش كسى را مؤاخذه و مجازات نمى‏كند، بلكه نخست به بيان فرمان هايش مى‏پردازد، اگر مردم از در اطاعت وارد شدند و آنها را پذيرا گشتند چه بهتر كه سعادت دنيا و آخرت شان در آن است، و اگر به فسق و مخالفت برخاستند و همه را زير پا گذاشتند، اينجا است كه فرمان عذاب در باره آن ها تحقق مى‏پذيرد و به دنبال آن هلاكت است.
    اگر درست در آيه دقت كنيم، چهار مرحله مشخص براى اين برنامه بيان شده است:
    1-مرحله اوامر (و نواهى)
    2-مرحله فسق و مخالفت
    3-مرحله استحقاق مجازات
    4-مرحله هلاكت
    و همه اين مراحل با فاء تفريع به يكديگر عطف شده‏اند.
    در اين جا اين سؤال پيش مى‏آيد كه چرا امر شدگان تنها مترفين هستند؟
    مترفين از ماده" ترفه" به معنى نعمت فراوان يعنى متنعمين و ثروتمندان از خدا بى خبر)
    در پاسخ اين سؤال توجه به يك نكته راه ‏گشا است و آن اين كه در بسيارى از جوامع (منظور جامعه ‏هاى ناسالم است) مترفين، سردمداران اجتماع اند و ديگران تابع و پيرو آن ها.
    به علاوه در اين تعبير اشاره به نكته ديگرى نيز هست، و آن اينكه سرچشمه غالب مفاسد اجتماعى نيز ثروت مندان از خدا بى خبرى هستند كه در ناز و نعمت و عيش و هوس غرق اند، و هر نغمه اصلاحى و انسانى و اخلاقى در گوش آن ها ناهنجار است، به همين دليل هميشه در صف اول در مقابل پيامبران ايستاده بودند، و دعوت آن ها را كه به نفع عدل و داد و حمايت از مستضعفان بوده هميشه بر ضد خود مى‏ديدند.
    روى اين جهات از آن ها بالخصوص ياد شده است چرا كه ريشه اصلى فساد همين گروه اند.ضمنا" دمرنا" و" تدمير" از ماده" دمار" به معنى هلاكت است.
    به هر حال آيه فوق، هشدارى است به همه مردم با ايمان كه مراقب باشند، حكومت خويش را به دست مترفين و ثروت مندان مست شهوت ندهند و از آن ها دنباله روى نكنند كه جامعه آنان را سرانجام به هلاكت و نابودى مى ‏كشانند.(2)
    ب-از آن جا كه عقلا جايز نيست خداوند پيش از ارتكاب معصيت، اراده عذاب كند، زيرا عذاب عقوبت است و عقوبت، نتيجه گناه و هر گاه گناهى انجام نگرفته باشد، دادن كيفر روا نيست و هر گاه دادن كيفر روا نباشد، اراده آن هم روا نيست، از اين رو در تأويل و تقدير اين آيه، اختلاف كرده و وجوهى گفته‏ اند:
    1-يعنى: هر گاه پس از اتمام حجت و فرستادن پيامبران، بخواهيم اهل قريه‏ اى را هلاك كنيم، رؤساى قريه را به طاعت و پيروى پيامبران امر مى‏ كنيم و اين امر را همواره تكرار مى‏كنيم و دلايل بى‏شمارى براى آن ها آماده مى‏سازيم، تا بر معصيت- كاران اتمام حجت شود و ترسانيده شوند، ولى آن ها هم چنان در معصيت‏ ها غوطه ‏ور مى‏شوند و از فرمان بردارى ما امتناع مى‏كنند. در اين وقت، واجب مى‏شود كه به تهديد خود جامه عمل بپوشانيم و آنها را هلاك کنیم.
    علت اين كه: فقط "مترفين" يعنى طبقه متنعم و مرفه را ذكر مى‏كند، اين است كه: ديگران تابع آن ها هستند و هر امرى كه به آن طبقه شود، براى همه مردم است....
    از ابن عباس و سعيد بن جبير، روايت شده- كه مقصود اين است كه آن ها را امر به طاعت مى‏كنيم و آن ها معصيت مى ‏كنند...
    شاهد درستى اين معنى، آيه‏ هاى پيش است: "مَنِ اهْتَدى‏ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ ... وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا
    2-أَمَرْنا مُتْرَفِيها صفت "قريه" است. يعنى: هر گاه بخواهيم قريه ‏اى را- كه طبقه مرفه آن را امر كرده ‏ايم و آنها نافرمانى كرده ‏اند، هلاك كنيم- ... بنا بر اين جواب "اذا" محذوف است و نيازى هم به آن نيست، زيرا ظاهر است
    3-در اين آيه، تقديم و تأخير است. يعنى: هنگامى كه افراد متنعم قريه‏ اى را امر به طاعت كنيم و آن ها نا فرمانى كنند، اراده هلاك شان مى ‏كنيم. ممكن است شاهد اين وجه، اين آيه باشد.(3)
    ج-ترف: به معنى تنعّم به نعمت هاى دنيوى است و إتراف وسعت دادن در عيش و نعمت هاى دنيوى باشد كه از نعمت هاى معنوى غفلت شود.و تدمير: به معنى هلاك كردن باشد.
    مى‏فرمايد: ما چون بخواهيم كه مجتمعى را از ميان برداشته و هلاك كنيم: أمر مى‏كنيم كه افرادي كه در نعمت و خوشى و وسعت هستند، از حدود دينى و از وظايف إلهى بيرون رفته و مشغول فسق و عصيان گردند.
    پس دستور شديد خداوند متعال در حقّ آنان صادر شده، و آن ها را به هلاكت مى‏رسانيم.
    و أمّا أمر به فسق و تجاوز مترفين: منظور آشكار كردن و اظهار فسق و تنعّم مادّى و عيش دنيوى است كه از طرف آن ها عملى شده، و بدون رعايت عمل بوظايف دينى و إلهى، غرق در شهوات و هوس رانى گشته، و از عصيان و خلاف هيچ گونه خوددارى نكنند.
    و در اين صورت است كه: مورد قهر و غضب پروردگار متعال واقع شده، و دستور هلاكت آن ها صادر خواهد شد.
    پس أمر پروردگار متعال در مقابل مترفين است كه غرق تنعّم و شهوت رانى بوده‏ اند، نه آن كه امر به ترف و شهوت رانى باشد.
    و ادامه تنعّم و شهوت رانى در حقيقت ادامه مترف بودن خواهد بود.(4)
    علاوه بر این مطالب، علامه طباطبایی در تفسیر این آیه، نظرات مختلفی را بیان کردند که می توان به ترجمه تفسیر ایشان جلد 13،ص 81
    مراجعه کرد.

    پی نوشت ها:
    1-سوره اسراء، آیه 16
    2-آیت الله مکارم شیرازی ناصر، تفسير نمونه،تهران،انتشارات اسلامیه،سال 1374 خورشیدی،چاپ اول، ج‏12، ص 60
    3-شیخ طبرسی،ترجمه تفسیر مجمع البیان،گروه مترجمان،تهران،انتشارات فراهانی،سال 1360 خورشیدی، چاپ اول،ج‏14، ص 111
    4-مصطفوی حسن، تفسير روشن،تهران،انتشارات مرکز نشر کتاب،سال 1380 خورشیدی،چاپ اول، ج‏13، ص 169

    ویرایش توسط محسن : ۱۳۹۳/۱۰/۲۰ در ساعت ۱۸:۵۵

  7. صلوات


  8. #4

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۹۲
    علاقه
    پژوهش هاي ديني قرآن، روايي و كلامي
    نوشته
    564
    حضور
    16 روز 1 ساعت 30 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1521

    جمع‌بندی




    پرسش:
    منظور از «امرنا مترفیها ففسقوا» چیست؟ قرآن در آیه 16 سورۀ اسراء، در مورد مقدمات عذاب اقوام می‌فرماید: «فأمرنا مترفیها ففسقوا فیها» منظور از این که «به پولدارانشان امر می‌کنیم پس در آن فساد می‌کنند» چیست؟ آیا منظور این است که العیاذ بالله خدا دستور به فسق می‌دهد.؟


    پاسخ:
    ابتدا مناسب است آیه شریفه و ترجمه آن بیان و سپس توضیح کوتاهی ارائه شود.

    خدای متعال فرمود: «وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفيها فَفَسَقُوا فيها فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْناها تَدْميرا»؛ و هنگامى كه بخواهيم شهر و ديارى را هلاك كنيم، نخست اوامر خود را براى «مترفين» (و ثروت مندان مست شهوت) آن‌جا، بيان مى‏‌داريم، سپس هنگامى كه به مخالفت برخاستند و استحقاق مجازات يافتند،آن‌ها را به شدّت درهم مى‏‌كوبيم.(1)
    این توضیح لازم است که خدای متعال هیچ‌گاه امر نمی‌کند که انسان در مسیر خلاف و گناه گام بر دارد. او انسان را آفرید تا خلیفه خود قرار دهد. جانشینی که بتواند روی زمین رفتاری خدا گونه داشته باشد. «إِنِّي جاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَليفَة»؛ من در روى زمين، جانشينى (نماينده‌اى‏) قرار خواهم داد.(2)
    با این حساب تمامی اسباب هدایت را برای نماینده‌اش فراهم خواهد کرد تا به کمال شایسته‌اش نایل شود.
    هم چنین خدای متعال بدون هشدار قبلی کسی را مجازات نمی‌کند. که نه از نظر شرعی جایز است و نه از نظر عقلی و عرفی یا تکوینی به گونه‌ای که نتوان از الزامش خارج شد.
    بنا بر این، خدای متعال هرگز فرد يا گروهى را بدون بعث رسولان و ابلاغ تکالیف، مجازات نمى‏‌كند.بلکه مى‏‌گويد: "هنگامى كه ما تصميم برهلاكت قومى بگيريم، نخست اوامر خود را براى «مترفين» و سردمداران آن‌ها بيان مى‌كنيم، سپس هنگامى كه آن‌ها به مخالفت و خروج از اطاعت برخيزند و استحقاق مجازات پيدا كنند، آن‌ها را به شدت درهم مى‌كوبيم و هلاك مى‏‌كنيم."

    اما برای تایید این ادعا به چند نمونه بیان از تفاسیر معتبر توجه می‌کنیم.
    الف) اگر چه بسيارى از مفسران احتمالات متعددى در تفسير اين آيه داده‌‏اند، ولى به اعتقاد ما آيه طبق ظاهر آن، يك تفسير روشن بيشتر ندارد، و آن اين كه: خداوند هرگز قبل از اتمام حجت و بيان دستورهایش كسى را مؤاخذه و مجازات نمى‏‌كند. بلكه نخست به بيان فرمان‌هايش مى‌‏پردازد، اگر مردم از در اطاعت وارد و آن‌ها را پذيرا شدند، چه بهتر كه سعادت دنيا و آخرت‌شان در آن است. و اگر به فسق و مخالفت برخاستند و همه را زير پا گذاشتند، فرمان عذاب در‌باره آن‌ها تحقق مى‌‏پذيرد و به دنبال آن هلاكت است.

    اگر در آيه
    درست دقت كنيم، چهار مرحله مشخص براى اين برنامه بيان شده است:
    1. مرحله اوامر (و نواهى).
    2. مرحله فسق و مخالفت.
    3. مرحله استحقاق مجازات.
    4. مرحله هلاكت.
    همه اين مراحل با فاء تفريع به يكديگر عطف شده‏‌اند.

    _ معنای مترفین چیست؟ و
    چرا امر شدگان تنها مترفين هستند؟
    مترفين از ماده «ترفه» به معنى نعمت فراوان يعنى متنعمين و ثروتمندان از خدا بى‌خبر است؛ توجه به يك نكته راه‌گشا است و آن اين كه در بسيارى از جوامع (جامعه ‏هاى ناسالم) مترفين، سردمداران اجتماع هستند و ديگران تابع و پيرو آن‌ها.
    به علاوه در اين تعبير به نکته دیگری نیز اشاره شده است. زیرا سرچشمه غالب مفاسد اجتماعى ثروتمندان از خدا بى‌خبرى بودند كه در ناز و نعمت و عيش و هوس غرق بودند و هر نغمه اصلاحى و انسانى و اخلاقى در گوش آن‌ها ناهنجار می نمود. به همين دليل هميشه در صف اول در مقابل پيامبران می‌ایستادند و دعوت آن‌ها را كه به نفع عدل و داد و حمايت از مستضعفان بود، بر ضد خود مى‌ديدند. به همین دلیل نام آن‌ها بالخصوص بیان شده است چرا كه ريشه اصلى فساد همين گروه‌اند. ضمنا «دمرنا» و «تدمير» از ماده «دمار» به معنى هلاكت است.
    به هر حال آيه فوق، هشدارى است به همه مردم با ايمان كه مراقب باشند. حكومت خويش را به دست مترفين و ثروتمندان مست شهوت ندهند و پیرو آن‌ها نباشند كه سر‌انجام جامعه آنان را به هلاكت و نابودى مى‌كشاند.(3)

    ب) از آن جا كه عقلا جايز نيست خداوند پيش از ارتكاب معصيت اراده عذاب كند، زيرا عذاب عقوبت است و عقوبت نتيجه گناه و هر گاه گناهى انجام نگرفته باشد، مجازاتی در پی نخواهد داشت و هر‌گاه دادن كيفر روا نباشد، اراده آن هم روا نيست، از اين رو در تأويل و تقدير اين آيه اختلاف كرده و وجوهى گفته‌اند:
    1. هر گاه پس از اتمام حجت و فرستادن پيامبران، بخواهيم اهل قريه‏ اى را هلاك كنيم، رؤساى قريه را به طاعت و پيروى پيامبران امر و اين امر را همواره تكرار و دلايل بى‌شمارى براى آن‌ها آماده مى‌کنیم، تا بر معصيت‌كاران اتمام حجت شود و ترسانيده شوند، ولى آن‌ها هم چنان در معصيت‏ ها غوطه ‏ور مى‏‌شوند و از فرمان‌بردارى ما امتناع مى‏‌كنند. در اين وقت، واجب مى‏‌شود كه به تهديد خود عمل کرده آن‌ها را هلاك کنیم.
    علت اين كه فقط «مترفين» يعنى طبقه متنعم و مرفه را ذكر مى‏‌كند اين است كه ديگران تابع آن‌ها هستند و هر امرى كه به آن طبقه شود، براى همه مردم است ... .
    از ابن عباس و سعيد بن جبير روايت شده كه مقصود اين است كه آن ها را امر به طاعت مى‏‌كنيم ولی آن‌ها معصيت مى ‏كنند ...
    شاهد درستى اين معنى، آيه‏ هاى پيش است: «مَنِ اهْتَدى‏ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَ مَنْ ضَلَّ ... وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا»

    2. «أَمَرْنا مُتْرَفِيها» صفت «قريه» است. يعنى: هر گاه بخواهيم قريه‌‏اى را -كه طبقه مرفه آن را امر كرده‌‏ايم و آن ها نا فرمانى كرده ‏اند- هلاك كنيم ... بنا بر اين جواب «اذا» محذوف است و نيازى هم به آن نيست، زيرا ظاهر است.

    3. در اين آيه تقديم و تأخير است. يعنى: هنگامى كه افراد متنعم قريه‌اى را امر به طاعت كنيم و آن‌ها نا‌فرمانى كنند، اراده می‌کنیم تا هلاک شوند. ممكن است شاهد اين وجه اين آيه باشد.(4)

    ج) ترف: به معنى تنعّم به نعمت هاى دنيوى است و إتراف وسعت دادن در عيش و نعمت هاى دنيوى است كه از نعمت‌هاى معنوى غفلت شود.
    د) تدمير: به معنى هلاك كردن است. مى‏‌فرمايد: ما چون بخواهيم جمعیتی را از ميان برداشته و هلاك كنيم، أمر مى‏‌كنيم افرادي كه در نعمت و خوشى و وسعت هستند، از حدود دينى و از وظايف إلهى بيرون رفته و مشغول فسق و عصيان شوند. پس دستور شديد خدای متعال در حقّ آنان صادر شده و ایشان را هلاک می‌کنیم.
    هـ) معنای أمر به فسق و تجاوز مترفين: منظور آشكار كردن و اظهار فسق و تنعّم مادّى و عيش دنيوى است كه از طرف آن‌ها عملى شده بدون رعايت عمل به وظايف دينى و إلهى، غرق در شهوات و هوس‌رانى شدند و از عصيان و خلاف هيچ گونه خوددارى نکردند.
    در اين صورت گرفتار قهر و غضب پروردگار متعال می‌شدند و پس دستور هلاكت آن‌ها صادر شد.

    پس امر پروردگار متعال در مقابل مترفينی است كه غرق تنعّم و شهوت‌رانى بوده‏‌اند، نه آن كه امر به ترف و شهوت‌رانى باشد. و ادامه تنعّم و شهوت‌رانى در حقيقت ادامه مترف بودن خواهد بود.(5)
    علاوه بر این مطالب، علامه طباطبایی در تفسیر این آیه، نظرات مختلفی را بیان کردند که می‌توان به ترجمه تفسیر ایشان جلد 13، ص 81 مراجعه کرد.

    ________
    (1) اسراء/ 16.
    (2) بقره/ 30.
    (3) مکارم، ناصر و همکاران، تفسير نمونه، تهران، انتشارات اسلامیه، سال 1374 ش،چاپ اول، ج ‏12، ص 60 با ویرایش.
    (4) طبرسی، ترجمه تفسیر مجمع البیان، گروه مترجمان، تهران، انتشارات فراهانی، سال 1360 ش، چاپ اول، ج ‏14، ص 11 با ویرایش.
    (5) مصطفوی، حسن، تفسير روشن، تهران، انتشارات مرکز نشر کتاب، سال 1380 ش، چاپ اول، ج ‏13، ص 169 با ویرایش.


    ویرایش توسط همکار تدوین : ۱۳۹۵/۰۲/۱۴ در ساعت ۰۰:۱۲ دلیل: همکار ویراستار تدوین

  9. صلوات ها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 8

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود