جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: مفوضه چه کسانی هستند؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۲
    علاقه
    کالباس،سوسیس،خیار
    نوشته
    315
    حضور
    28 روز 2 ساعت 5 دقیقه
    دریافت
    41
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    497

    اشاره مفوضه چه کسانی هستند؟




    سلام در مورد اعتقادات مفوضه توضیح دهید
    ویرایش توسط bina88 : ۱۳۹۳/۱۱/۰۱ در ساعت ۰۴:۲۷

  2. صلوات ها 3


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۳
    نوشته
    684
    حضور
    48 روز 12 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    1
    گالری
    18
    صلوات
    1995



    با نام و یاد دوست





    مفوضه چه کسانی هستند؟








    کارشناس بحث: استاد صادق


  5. صلوات ها 2


  6. #3

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۲
    نوشته
    8,035
    حضور
    192 روز 13 ساعت 58 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    28777



    نقل قول نوشته اصلی توسط vivaziba نمایش پست ها
    سلام در مورد اعتقادات مفوضه توضیح دهید
    باسلام وتشکر .
    کلمه تفویض ومفوضه کار برد های مختلف دارد .
    گاهی مراد از تفویض مقابل جبر است .
    کاهی مراد گروهی از غلات است

    به طور کلی باید گفت :
    «مفوّضه» به کساني اطلاق مي شد که خلق، رزق، زنده کردن و ميراندن را به پيامبر (ص) و ائمه (ع) نسبت داده، معتقدبودند: خداوند همه امور عالم را به آنان واگذار کرده است. اين که «مفوّضه» گروهي از «غلات»اند يا جداي از آن ها؛ چند ديدگاه مطرح است.
    شيخ مفيد (ره)، مفوضه را جزء غاليان مي داند؛ اما فرقي بين آنان وغلات ديگر قائل مي شود؛ به اين که مفوضه، اعتراف دارند که ائمه (ع) حادث و مخلوق اند نه قديم، اما با اين حال آنان را خالق موجودات و رازق آنان مي دانند و مدعي اند که خداوند، فقط آنان را خلق کرد. سپس کار خلقت جهان و همه کارهاي آن را، به آنان واگذار کرد. [1] .
    نويسندگان فرق و مذاهب هم آورده اند:
    «مفوضه، اعتقاد دارند که خداوند واحد ازلي، شخص کاملي که بدون کم و زياد بود، به جاي خود گذاشت و تدبير و خلقت عالم را به او واگذار کرد. آنان گمان مي کنند که معرفت خداي قديم ازلي، لازم نيست و بايد محمد (ص) را شناخت که خالقي است که امر خلق به او واگذار شده است و او خالق آسمان ها و زمين، و کوه ها، انسان ها، جن و هر آن چه در عالم هست، مي باشد». [2] .
    يادآوري اين نکته نيز لازم است که مفوضه، مخالفان عقايد خود را به نام «مقصّره»؛ يعني، کوتاهي کنندگان در معرفت پيامبر (ص) و ائمه (ع) مي شناختند و مي گفتند:
    «چون آنان به اين نکته نرسيدند که محمد خالق است و امر به او واگذار شده است، بايد مراقب حلال و حرام باشند و اعمال مقرّر در فقه اسلامي را انجام دهند که درحقيقت اين اعمال، غُل هايي است براي آنان، به منظور عقوبت آن ها در کوتاهي در معرفت». [3]

    گفتنی است که از دید شیعه هم نظریه تفویض معتزلی یعنی واگذاری امور به اختیار بندگان و عدم دخالت خداوند در کم و کیف اعمال بندگان و هم عقیده به جبر اشعری یعنی مجبور بودن بندگان در اعمالشان و عدم اختیار داشتن آن ها هر دو باطل است.
    به عقیده شیعه نظریه صحیح در این باب همان مسله امر بین الامرین است که ، نظریه سومی است و شیعیان و پیروان مکتب اهل‏بیت(ع) به آن معتقدند. این باور برگرفته از سخنان ائمه معصومین(ع) در روایاتشان می‏باشد . در تمام این روایات، ائمه(ع) از یک سو، جبر و تفویض را رد کرده و از سوی دیگر اختیار و امر بین الامرین را اثبات کرده‏اند و جمله «لا جبر و لا تفویض بل امر بین الامرین» مضمون احادیث متعددی است(4) که از امامان در نقد دو نظریه نادرست جبر و تفویض بیان شده، آموزه‏ای مستقل و دقیقی است که افعال اختیاری انسانها را در کار خود بیان می کند .
    شیعه به پیروی ائمه اطهار (علیهم السلام) بر این است که نه جبر امکان تحلیل دقیق افعال انسانی را دارد و نه تفویض؛ زیرا در عین حال که انسان حقیقتاً موجود است و هستی حقیقتاً به او نسبت داده می‏شود، در عین حال هستی او به خدا منسوب است، و او هستی را از ذات پاک هستی بخش گرفته است؛ بدین ترتیب فعل و عمل انسان، حقیقتاً و واقعاً فعل و عمل و کار اوست و به این دلیل به خداوند نسبت داده می‏شود، زیرا چنانچه تمام هستی او از خداوند است، تمام حالات و آثار وجودی او - همچون افعال اختیاریش - وابسته به خداوند است، زیرا هستی انسان و تمام آثار وجودی او، از جمله افعالش معلول خداوند و وابسته به اوست.(5)
    بنا بر این آموزه امر بین الامرین به این معناست که در عین اینکه فعل مستند به انسان است، مستند به ارادة خدا نیز می‌باشد، اما اراده و اختیار او در عرض اراده الهی نیست تا شریک در ارادة الهی شود، بلکه به بیانی که عرض شد در طول ارادة الهی است؛ یعنی اراده و اختیار و قدرت انسان، یکی از اجزای علت تامه افعال اختیاری اوست.
    پس انسان مجبور نیست، زیرا ملاک اختیار یعنی قدرت و اراده در او موجود است و در عین حال او مختار مطلق نیز نیست، زیرا مقدمات کار در اختیار او نیست. و این همان معنای امر بین امرین است که بر تمام افعال صادره از انسان حاکم است.
    پس آموزه امر بین امرین که بیان گر اعتقاد شیعه در این مسله است اثبات اختیار انسان با حفظ ارتباط علّی و معلولی آن به اراده الهی است و در برابر ناتوانی تحلیلی دو نظریه جبر و تفویض به خوبی افعال اختیاری انسان را تبین می‏کند. وثابت می کند که
    افعال آدمی میان جبر و تفویض است و به هر دو طرف (خدا و انسان) ربط و بستگی دارد؛ به این بیان که انسان با عزم و اراده خود اقدام به کار نیک یا بد خود می‏کند و انتخاب نوع فعل و انجام آن به دست خودش است. اما از آن جا که بدون اذن و اجازه و اراده مطلق الهی هیچ برگی از درخت پایین نمی‏افتد و همه کارهای جهان آفرینش به اذن و اراده ازلی خداوند می‏باشد، درباره انسان هم به عنوان جزئی از مجموعه کل آفرینش، همین امر جاری است، یعنی بدون اراده و قدرت الهی انسان‏ها قادر به هیچ کاری نیستند.
    تفصیل این بحث را در منبع ذیل مطالعه فرماید (6)


    پی‌نوشت‌ها:
    1. مصفنات الشيخ المفيد، تصحيح الاعتقاد، ج 5، صص 133 - 134.
    2. ر.ک: المقالات و الفرق، سعد بن عبدالله اشعري قمي، صص 60 - 61؛ مقالات الاسلاميين، ابوالحسن علي بن اسماعيل اشعري، ص 14.
    3. ر.ک: المقالات و الفرق، همان، ص 92؛ فرق الشيعه، نوبختي، ص 93؛ و نيز کاربرد «مقصّر» و «تقصير» نسبت به عده اي از محدثان، ر.ک: بحارالانوار، ج 25، صص 345 - 346.

    4. مجلسی بحار الانوار، نشر دار الاحیا التراث العربی بیروت 1403 ق باب اول و دوم از ابواب العدل ج 5، ص 2 ـ 84.
    5. سید محمد حسین تهرانی، توحید علمی و عینی، نشر حکمت، قم، 1373 ش، ص 271 و 272.
    6. مرتضی مطهری مجموعه آثار نشر صدرا 1370 ش، ج 1، ص372.

  7. صلوات ها 5


  8. #4

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۲
    علاقه
    کالباس،سوسیس،خیار
    نوشته
    315
    حضور
    28 روز 2 ساعت 5 دقیقه
    دریافت
    41
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    497



    ظاهرا ایشان این تفویض امور را ازجانب خدا و به اذن خدا می دانند و مستقل از خدا نمی دانند،این مطلب درست است؟
    توضیح دهید


  9. صلوات


  10. #5

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۲
    نوشته
    8,035
    حضور
    192 روز 13 ساعت 58 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    28777



    نقل قول نوشته اصلی توسط vivaziba نمایش پست ها
    ظاهرا ایشان این تفویض امور را ازجانب خدا و به اذن خدا می دانند و مستقل از خدا نمی دانند،این مطلب درست است؟
    توضیح دهید
    باسلام .
    باور آنها چنان که قبلا اشاره شد این است تفویض نوعی وار گذاری کار به مخلوق است و نوعی استقلا ل .
    واین باطل است .
    در تحلیل مسله باید گفت :
    1- به نظر می رسد اگر مفهوم تفویض به خوبی روشن گردد، درک این گونه آموزه‌ها آسان خواهد شد.حکیم و اسلام شناس بزرگ معاصر امام خمینی در باب تفویض باطل و تفاوت آن با آنچه در آموزه‌های دینی در باب توسل به اولیا بیان ژرف و شنیدنی دارد؛ ایشان تصریح کرده:
    « در تفویض باطل که محال است تحقق داشته باشد، تصور بر آن است که العیاذ بالله دست خداوند از امور کوتاه و تاثیر قدرت و اراده بنده به طور مستقل است. این گونه تفویض باطل و محال است و کسی نه تنها کارهای مهم و بزرگی را نمی‌تواند با قدرت مستقل خود انجام دهد. بلکه حتی پر کاهی را نیز نمی‌تواند حرکت دهد ، گر چه فرشته مقرب و یا پیامبر مرسل و از عقول مجرده و ساکنان جبروت اعلی باشد، زیرا تمام ذرات کائنات مسخر در تحت اراده کامله حق تعالی هستند و به هیچ وجه و در هیچ کاری استقلال راه ندارد و تمام امور در وجود و کمالات و حرکات و سکنات و اراده و قدرت و سایر شون محتاج و فقیر بلکه فقر محض و محض فقرند.
    از این رو آنچه را ملائکه مجرده قدرت دارند انجام دهند، از باب تفویض امور به آنان و استقلال آنان در کارشان نیست، چه این که اگر ولی کامل و نفس ذکیه از قبیل نفوس انبیا و اولیا قادرند که کاری انجام دهند که دیگران از انجام آن عاجزند ، این امور از باب تفویض باطل نیست، بلکه خواست و اراده آن ها فانی درمشیت الهی است و اراده آن ها ظل اراده حق است و آنان چیزی از نزد خود اراده نمی‌کنند ، مگر این که مشیت الهی بر انجام آن تعلق گرفته باشد و هیچ حرکتی از آن ها سر نزند، مگر این که خواست و اراده الهی در آن باشد ؛ این گونه امور را نباید تفویض باطل و مستحیل تصور کرد، این ها حقایقی غیر قابل تردید است.» (1)
    با توجه بدین بیان معلوم می‌شود چون اولیا اراده و خواست شان فانی در مشیت خداوند است ، تفویض کار خود بر آنان در واقع واگذاری کار به حضرت حق تعالی است چون آن ها از خود اراده مستقل ندارند . هر چه هست، ظهور مشیت الهی در کارهای آنان است.
    2- اولیا واسط فیض خداوند هستند امور به آنان واگذار شده و انسان کارش را به آن ها واگذار می‌کند. چون واسطه فیض خداوند‌ند . این کار از باب توسل به آنان است. توسل و واگذاری امور خود به اولیا هرگز به مفهوم غلو نیست. زیرا در غلو ، به اولیا مقام الوهیت و خداوندگاری داده می‌شود، در حالی که توسل و واگذاری امور خود به اولیا، عمل به آن آموزه قرآنی است که فرمود: «وابتغو الیه الوسیله» (2) وسیله‌ای برای نزدیکی به خدا جستجو نمایید.
    بنابراین همان طور که بر اساس آیات قرآن کریم (3) فرشتگان مامور و مسئول تدبیر عالم به اذن الهی هستند، اولیا نیز به اذن الهی واسطه و وسیله فیض الهی‌اند. تفویض امر خود به آنان از باب توسل و تمسک به وسیله الهی برای دریافت فیض خداوند است، به خصوص آن که فاعلیت و تاثیر همه فاعل‌ها و موثرها در نظام هستی در طول فاعلیت و موثر بودن خداوند است . در جای خود ثابت شده که همه علل و عوامل موثر در عالم اثر گذاری و تاثیرشان در طول فاعلیت و اثر حق تعالی است. (4)
    3- این که در آیه مبارکه آمده: «و افوض امری الی الله ان الله بصیر بالعباد» (5) تفویض امربه خدا معنی واگذار نمودن کار خویش به او است . این کار همان طور که با تلاش و کوشش خود انسان منافات ندارد و انسان در عین حال که خود در کارهایش بیش ترین تلاش و کوشش را باید انجام دهد و بکوشد که از هر وسیله مشروع و عقلایی در راه رسیدن به هدف و موفقیت در کار بیش ترین استفاده را ببرد، در عین حال باید امورش را به حق تعالی واگذار نماید. (6)
    آیه مبارکه با تلاش انسان منافات ندارد، تفویض امور خود به اولیا و توسل به آنان نیز تعارض با پیام آیه مبارکه ندارد. بلکه به نوبه خود
    تفوض و توسل به اولیا از مصادیق واگذاری امر به خدا و در راستای پیام آن آیه است، چون در بند اول و دوم پاسخ به خوبی روشن گردید که اولیا واسطه فیض خداوند و ماموران الهی در انجام امور عالم و آدم اند .کار اولیا از باب تدبیر امور عالم توسط فرشتگان است که در قرآن به آن تصریح شده و قبلا اشاره گردید.
    از این گذشته در بیان محسوس و ملموس‌تری در این باره می توان گفت: انسان در امور زندگی از مواهب الهی نظیر آب، آفتاب، غذا و هزاران نعمت الهی دیگر استفاده می‌کند . این کار هرگز منافات با آیه یاد شده و تفویض امر به خداوند ندارد. استفاده از مواهب معنوی نظیر توسل به اولیا نیز هرگز منافاتی با تفویض امر به خدا نخواهد داشت.


    پی‌نوشت‌ها:
    1.امامت و انسان کامل (تبیان دفتر 42) ص 173- 174، نشر موسسه آثار امام خمینی، 1381 ش .
    2.مائده (5) آیه 35.
    3.یونس (10) آیه 3، نازعات (79) آیه 5.
    4. آموزش کلام اسلامی، ج 1، ص 102 نشر طه، قم، 1383 ش .
    5.غافر (40) آیه 44.
    6. تفسیر نمونه، ج 20، ص 118، نشر دار الکتب الاسلامیه، تهران، 1364 ش.

  11. صلوات ها 2


  12. #6

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۲
    علاقه
    کالباس،سوسیس،خیار
    نوشته
    315
    حضور
    28 روز 2 ساعت 5 دقیقه
    دریافت
    41
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    497



    نقل قول نوشته اصلی توسط صادق نمایش پست ها
    در تفویض باطل که محال است تحقق داشته باشد، تصور بر آن است که العیاذ بالله دست خداوند از امور کوتاه و تاثیر قدرت و اراده بنده به طور مستقل است. این گونه تفویض باطل و محال است

    خب،در مطلب بالا "االله" ضعیف و بدون قدرت است چراکه بر پایین دستی ها تسلط ندارد و دستش از امور کوتاه است پس این تفویض بوضوح باطل است، اما اگر مفوضه اعتقادی شبیه به مشرکینی داشته باشند که قرآن به آن اشاره می کند چطور؟


    در اینجا فرض کنید تصور می کنند که از جانب خدا این اذن تفویض به مفوض علیه (شاید کلمه ش درست نباشه)داده شده و در هر حال خدا برتر و صاحب اختیار است اما چون رسیدن به موفض علیه ساده تر است به آن ها رجوع می کنند

    وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ما نَعْبُدُهُمْ إِلاّ لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللهِ زُلْفى
    زمر (39)، 3.

    وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللهِ ما لا يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللهِ‌...
    يونس (10)، 18

    چنانچه در آیات بالا مشخص است اعتقاد مشرکان این نیست که "الله" در مرتبه ای پایین تر یا حتی هم سطح با آنچیزی که که گمان می کنند قرار دارد بلکه در آیه اول مشرک مقام رفیعی برای" الله "در نظر گرفته که برای نزدیک شدن به او به غیر متوسل شده، و در آیه بعدی هم از اعتقاد به شفاعت شان می گوید که در شفاعت هم اگر معبودان خود را بر تر از الله می دانستند دیگر لازم به شفاعت نبود .


  13. صلوات


  14. #7

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۲
    نوشته
    8,035
    حضور
    192 روز 13 ساعت 58 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    28777



    نقل قول نوشته اصلی توسط vivaziba نمایش پست ها



    خب،در مطلب بالا "االله" ضعیف و بدون قدرت است چراکه بر پایین دستی ها تسلط ندارد و دستش از امور کوتاه است پس این تفویض بوضوح باطل است، اما اگر مفوضه اعتقادی شبیه به مشرکینی داشته باشند که قرآن به آن اشاره می کند چطور؟


    در اینجا فرض کنید تصور می کنند که از جانب خدا این اذن تفویض به مفوض علیه (شاید کلمه ش درست نباشه)داده شده و در هر حال خدا برتر و صاحب اختیار است اما چون رسیدن به موفض علیه ساده تر است به آن ها رجوع می کنند

    وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ أَوْلِياءَ ما نَعْبُدُهُمْ إِلاّ لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللهِ زُلْفى
    زمر (39)، 3.

    وَيَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللهِ ما لا يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللهِ‌...
    يونس (10)، 18

    چنانچه در آیات بالا مشخص است اعتقاد مشرکان این نیست که "الله" در مرتبه ای پایین تر یا حتی هم سطح با آنچیزی که که گمان می کنند قرار دارد بلکه در آیه اول مشرک مقام رفیعی برای" الله "در نظر گرفته که برای نزدیک شدن به او به غیر متوسل شده، و در آیه بعدی هم از اعتقاد به شفاعت شان می گوید که در شفاعت هم اگر معبودان خود را بر تر از الله می دانستند دیگر لازم به شفاعت نبود .
    باسلام .
    چون تفویض نوعی شرک است لذا مردود است .
    همان طور که شرک خلاف عقل ونقل است تفویض نیز خلاف است .


  15. صلوات ها 2


  16. #8

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۹۳
    نوشته
    127
    حضور
    10 روز 16 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    183



    حاضر: کاربرد مشهور مفوضه عمدتاً ناظر به كسانى است كه گفته مى‏شود عقيده دارند خداوند، امور عالم را به حضرت محمد(ص) و يا حضرت على(ع) واگذار و قدرت و اختيار آفرينش و تدبير عالم را به آنان تفويض كرده است. علاوه بر اين ادعا شده است كه ديگر اعتقادات اين گروه عبارت است از:
    1. ائمه، شريعت‏ها را نسخ مى‏كنند ؛
    2. ملائكه بر ائمه فرود مى‏آيند و به آنها وحى مى‏رسانند ؛
    3. حضرت رسول(ص) و ائمه(ع) خالق موجودات و رازق آنهايند ؛
    4. حقيقت صفاتى كه در قرآن به عنوان صفات خداوند ذكر شده (مانند واحد، صمد، قادر، خالق، بارى و حىّ ) از خداوند قديم ساقط شده و به كسانى منتقل شده كه امر به آنها واگذار گشته است مانند حضرت رسول(ص)، ائمه(ع) و... نام رهبر اين فرقه ذكر نشده است؛ از اين رو اثبات وجود اين فرقه از نظر تاريخى مشكل است. در عين حال روايات زيادى از ائمه(ع) وارد شده است كه در آنها «مفوضه» به عنوان گروهى مستقل مورد . بحث قرار گرفته‏اندبحارالانوار، ج‏25، ص 345. از اين گروه به خصوص در زمان امام رضا(ع)، فراوان نام برده شده است؛ بدون اينكه نامى از پيروان و يا رهبر اين گروه ذكر شده باشد. ‏نگا: همان، ج 25، ص 328 و 329. به عنوان مثال امام اعتقادات مشرك خوانده شده‏اند. امام رضا(ع) در اين باره فرمودند: «من زعم ان اللَّه عزوجل فوّض امر الخلق والرزق الى حججه فقد قال بالتفويض والقائل بالتفويض مشرك». ؛ (عيون اخبار الرضا، ص 124 ؛ نيز بنگريد : بحارالانوار، ج 25، ص 647 - 350) ؛ «كسى كه گمان كند خداوند عزوجل امر آفرينش و روزى دادن بندگان را به حجت‏هاى خود واگذارده قائل به تفويض است و چنين كسى مشرك مى‏باشد».

  17. صلوات ها 2


  18. #9

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۲
    نوشته
    8,035
    حضور
    192 روز 13 ساعت 58 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    28777

    جمع بندی





    سوال :
    سلام در مورد اعتقادات مفوضه توضیح دهید ؟



    پاسخ :
    کلمه تفویض ومفوضه کار برد های مختلف دارد .
    گاهی مراد از تفویض مقابل جبر است .
    کاهی مراد گروهی از غلات است

    به طور کلی باید گفت :
    «مفوّضه» به کساني اطلاق مي شد که خلق، رزق، زنده کردن و ميراندن را به پيامبر (ص) و ائمه (ع) نسبت داده، معتقدبودند: خداوند همه امور عالم را به آنان واگذار کرده است. اين که «مفوّضه» گروهي از «غلات»اند يا جداي از آن ها؛ چند ديدگاه مطرح است.
    شيخ مفيد (ره)، مفوضه را جزء غاليان مي داند؛ اما فرقي بين آنان وغلات ديگر قائل مي شود؛ به اين که مفوضه، اعتراف دارند که ائمه (ع) حادث و مخلوق اند نه قديم، اما با اين حال آنان را خالق موجودات و رازق آنان مي دانند و مدعي اند که خداوند، فقط آنان را خلق کرد. سپس کار خلقت جهان و همه کارهاي آن را، به آنان واگذار کرد. [1] .
    نويسندگان فرق و مذاهب هم آورده اند:
    «مفوضه، اعتقاد دارند که خداوند واحد ازلي، شخص کاملي که بدون کم و زياد بود، به جاي خود گذاشت و تدبير و خلقت عالم را به او واگذار کرد. آنان گمان مي کنند که معرفت خداي قديم ازلي، لازم نيست و بايد محمد (ص) را شناخت که خالقي است که امر خلق به او واگذار شده است و او خالق آسمان ها و زمين، و کوه ها، انسان ها، جن و هر آن چه در عالم هست، مي باشد». [2] .
    يادآوري اين نکته نيز لازم است که مفوضه، مخالفان عقايد خود را به نام «مقصّره»؛ يعني، کوتاهي کنندگان در معرفت پيامبر (ص) و ائمه (ع) مي شناختند و مي گفتند:
    «چون آنان به اين نکته نرسيدند که محمد خالق است و امر به او واگذار شده است، بايد مراقب حلال و حرام باشند و اعمال مقرّر در فقه اسلامي را انجام دهند که درحقيقت اين اعمال، غُل هايي است براي آنان، به منظور عقوبت آن ها در کوتاهي در معرفت». [3]

    گفتنی است که از دید شیعه هم نظریه تفویض معتزلی یعنی واگذاری امور به اختیار بندگان و عدم دخالت خداوند در کم و کیف اعمال بندگان و هم عقیده به جبر اشعری یعنی مجبور بودن بندگان در اعمالشان و عدم اختیار داشتن آن ها هر دو باطل است.
    به عقیده شیعه نظریه صحیح در این باب همان مسله امر بین الامرین است که ، نظریه سومی است و شیعیان و پیروان مکتب اهل‏بیت(ع) به آن معتقدند. این باور برگرفته از سخنان ائمه معصومین(ع) در روایاتشان می‏باشد . در تمام این روایات، ائمه(ع) از یک سو، جبر و تفویض را رد کرده و از سوی دیگر اختیار و امر بین الامرین را اثبات کرده‏اند و جمله «لا جبر و لا تفویض بل امر بین الامرین» مضمون احادیث متعددی است(4) که از امامان در نقد دو نظریه نادرست جبر و تفویض بیان شده، آموزه‏ای مستقل و دقیقی است که افعال اختیاری انسانها را در کار خود بیان می کند .
    شیعه به پیروی ائمه اطهار (علیهم السلام) بر این است که نه جبر امکان تحلیل دقیق افعال انسانی را دارد و نه تفویض؛ زیرا در عین حال که انسان حقیقتاً موجود است و هستی حقیقتاً به او نسبت داده می‏شود، در عین حال هستی او به خدا منسوب است، و او هستی را از ذات پاک هستی بخش گرفته است؛ بدین ترتیب فعل و عمل انسان، حقیقتاً و واقعاً فعل و عمل و کار اوست و به این دلیل به خداوند نسبت داده می‏شود، زیرا چنانچه تمام هستی او از خداوند است، تمام حالات و آثار وجودی او - همچون افعال اختیاریش - وابسته به خداوند است، زیرا هستی انسان و تمام آثار وجودی او، از جمله افعالش معلول خداوند و وابسته به اوست.(5)
    بنا بر این آموزه امر بین الامرین به این معناست که در عین اینکه فعل مستند به انسان است، مستند به ارادة خدا نیز می‌باشد، اما اراده و اختیار او در عرض اراده الهی نیست تا شریک در ارادة الهی شود، بلکه به بیانی که عرض شد در طول ارادة الهی است؛ یعنی اراده و اختیار و قدرت انسان، یکی از اجزای علت تامه افعال اختیاری اوست.
    پس انسان مجبور نیست، زیرا ملاک اختیار یعنی قدرت و اراده در او موجود است و در عین حال او مختار مطلق نیز نیست، زیرا مقدمات کار در اختیار او نیست. و این همان معنای امر بین امرین است که بر تمام افعال صادره از انسان حاکم است.
    پس آموزه امر بین امرین که بیان گر اعتقاد شیعه در این مسله است اثبات اختیار انسان با حفظ ارتباط علّی و معلولی آن به اراده الهی است و در برابر ناتوانی تحلیلی دو نظریه جبر و تفویض به خوبی افعال اختیاری انسان را تبین می‏کند. وثابت می کند که
    افعال آدمی میان جبر و تفویض است و به هر دو طرف (خدا و انسان) ربط و بستگی دارد؛ به این بیان که انسان با عزم و اراده خود اقدام به کار نیک یا بد خود می‏کند و انتخاب نوع فعل و انجام آن به دست خودش است. اما از آن جا که بدون اذن و اجازه و اراده مطلق الهی هیچ برگی از درخت پایین نمی‏افتد و همه کارهای جهان آفرینش به اذن و اراده ازلی خداوند می‏باشد، درباره انسان هم به عنوان جزئی از مجموعه کل آفرینش، همین امر جاری است، یعنی بدون اراده و قدرت الهی انسان‏ها قادر به هیچ کاری نیستند.
    تفصیل این بحث را در منبع ذیل مطالعه فرماید (6)


    پی‌نوشت‌ها:
    1. مصفنات الشيخ المفيد، تصحيح الاعتقاد، ج 5، صص 133 - 134.
    2. ر.ک: المقالات و الفرق، سعد بن عبدالله اشعري قمي، صص 60 - 61؛ مقالات الاسلاميين، ابوالحسن علي بن اسماعيل اشعري، ص 14.
    3. ر.ک: المقالات و الفرق، همان، ص 92؛ فرق الشيعه، نوبختي، ص 93؛ و نيز کاربرد «مقصّر» و «تقصير» نسبت به عده اي از محدثان، ر.ک: بحارالانوار، ج 25، صص 345 - 346.

    4. مجلسی بحار الانوار، نشر دار الاحیا التراث العربی بیروت 1403 ق باب اول و دوم از ابواب العدل ج 5، ص 2 ـ 84.
    5. سید محمد حسین تهرانی، توحید علمی و عینی، نشر حکمت، قم، 1373 ش، ص 271 و 272.
    6. مرتضی مطهری مجموعه آثار نشر صدرا 1370 ش، ج 1، ص372.
    مفوضه چه کسانی هستند؟

  19. صلوات ها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع رو مطالعه کرده اند از ۱۳۹۶/۰۵/۳۱, ۱۱:۰۷ : 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود