صفحه 1 از 3 123 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: معناي صحيح «رحمن» و «رحيم»؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۲
    علاقه
    ثقلین
    نوشته
    990
    حضور
    22 روز 20 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2214

    اشاره معناي صحيح «رحمن» و «رحيم»؟




    با عرض سلام به دوستان و اساتيد.

    همانطور که مستحضريد معمولاً عبارت شريف «الرّحمن الرّحيم» در محافل قرآني چنين ترجمه مي‌شود: «در اين دنيا به مؤمن و کافر، مهربان است و در آخرت تنها به مؤمنين»

    ظاهراً اين معني از يک روايتي اقتباس شده که در آن حضرت امام صادق صلوات الله عليه فرموده‌اند: رحمن اسم خاص است به صفت عامّه و رحيم اسم عام است به صفت خاصّه.

    خيلي از مفسّرين هم اين روايت را تلقّي به قبول کرده و پيرامون سند و دلالتش بحث نکرده‌اند (از جمله مرحوم علاّمه در الميزان)

    ولي از طرفي اوّلاً سند اين روايت ضعيف است و ثانياً از لحاظ دلالت با آيات قرآني معارض است، زيرا خداي سبحان مي‌فرمايد:

    «إنّ الله بالنّاس لرؤوفٌ رحيم» (البته خداوند نسبت به مردم، رؤوف و مهربان است) (سوره حج، آيه 65)

    و از زبان حضرت ابراهيم(ع) : «فمن تبعني فإنّه منّي و من عصاني فإنّک غفور حيم» که مفادش اين است که رحمت الهي حتّي کافران را هم مي‌تواند در بر بگيرد. (سوره ابراهيم، آيه 36)

    و همچنين آياتي ديگر که «رحيم» را تنها به مؤمنين اختصاص نداده است.

    و از سوي ديگر در ادعيه معتبر همچون صحيفه سجّاديه چنين آمده که: «يا رحمن الدّنيا و الآخرة و رحيمهما» که مفادش اين است که خداوند هم در اين دنيا و هم در آخرت، رحيم است و رحيم بودنش به آخرت و به مؤمنين اختصاص ندارد.

    البته اين مطلب که خداوند يک رحمت عامّه‌اي دارد و يک رحمت خاصّه، انکار نميشه چون فرموده: «و رحمتي وسعت کلّ شيء فسأکتبها للّذين يتّقون و يؤتون الزکاة والّذين هم بآياتنا يؤمنون» (اعراف 156)

    منتها مسأله بر سر معناي «رحيم» است که اين کلمه اون معني را نمي‌رساند.

    از اين رو آية الله مکارم شيرازي در تفسير نمونه و علاّمه خويي در تفسير «البيان» اين ترجمه مشهور را رد کرده‌اند.

    حال نظر دوستان و اساتيد چيست؟

    با تشکّر.


  2. صلوات ها 2


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    4,062
    حضور
    21 روز 10 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    11166





    با نام الله




    معناي صحيح «رحمن» و «رحيم»؟








    کارشناس بحث: استاد یاسین



    دلی که نشد خانه یاس نرگس

    خراب است و و یران صفایی ندارد








  5. صلوات


  6. #3

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    1,066
    حضور
    36 روز 9 ساعت 50 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3947



    بسم الله الرحمن الرحیم
    با سلام و احترام

    از اینکه خداوند در آغاز 113 سوره از قرآن خودرا با دو وصف«رحمان» و «رحیم» توصیف میکند، معلوم است باید تفاوتی میان این دو صفت وجود داشته باشد و الا این تکرار بی فایده خواهد بود.

    قرآن مجید در مورادی لطف و رحیمیت خداوند رانسبت به بندگان ذکر میکند«وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُضيعَ إيمانَكُمْ إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحيمٌ»
    [1]( و خدا هرگزايمان [نماز] شما را ضايع نمى‏ گرداند زيرا خداوند، نسبت به مردم، رحيم و مهربان است).


    در این آیه شریفه اگرچه رحیم بودن خداوند نسبت به مردم ذکر شد که ظاهر آن شامل حال همه مردم می شود، اما صدر آیه در مورد انسانهای مومن و نماز گذار است بنابراین عمومیت کلمه «ناس» مقیدمی شود.


    علاوه بر اینکه مواردی درقرآن وجود دارد که خداوند«رحیم» بودن را به مومنین اختصاص میدهد:«إِنَّهُ بِهِمْ رَؤُفٌ رَحيم»
    [2]( که خداوند نسبت به آنان(مومنان) مهربان و رحیم است).


    «وَ كَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيمًا»[3]( او نسبت به مؤمنان همواره مهربان بوده است).

    در روایت هم آمده: رحيم معنيش اين كه خدا رحيم است بمؤمنان كه ايشان را در عاقبت امرشان برحمت خود مخصوص ميسازد.
    [4]



    [1]-سوره بقره،آیه143.

    [2]- سوره توبه، آیه117.

    [3]- سوره احزاب،آیه43.

    [4]- التوحيد للصدوق، ص: 203



    ویرایش توسط یاسین : ۱۳۹۳/۰۲/۰۸ در ساعت ۲۲:۲۹
    معناي صحيح «رحمن» و «رحيم»؟
    امام جواد(علیه السلام):خصلتهايى كه مؤمن‏ به آن نيازمند مى ‏باشد سه‏ چيز است: 1- توفيق از جانب خداى عزّ و جل 2- خود واعظ خويش بودن 3- پذيرفتن نصيحت‏.(تحف العقول / ترجمه حسن زاده‏،ص: 827)


  7. صلوات ها 5


  8. #4

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۹۲
    علاقه
    مطالعه،اینترنت
    نوشته
    142
    حضور
    3 روز 14 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    417



    ما اینطور از اساتید یاد گرفتیم :
    رحمان رحمت عامه ی خداوند که شامل عموم مردم از مسلمان و غیر مسلمان و نعماتی اعم از روزی رسانی خلق و ...
    رحیم رحمت خاصه خداوند که شامل مومنین می شود و همونطور که اساتید فرمودند در قرآن هم صفت "رحیمـ"یت خداوند خطاب به مومنین شده است...
    در مقامات "تحیّر" جای استدلال نیست ...

  9. صلوات ها 4


  10. #5

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    علاقه
    ثقلین : ذوالقرنین
    نوشته
    1,610
    حضور
    25 روز 16 ساعت 49 دقیقه
    دریافت
    21
    آپلود
    0
    گالری
    36
    صلوات
    3100



    إِنَّ الَّذِینَ یشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَیمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِیلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِی الْآخِرَةِ وَلَا یكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا ینْظُرُ إِلَیهِمْ یوْمَ الْقِیامَةِ وَلَا یزَكِّیهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ کسانی که پیمان خدا و سوگندهای خود را به بهای ناچیزی می‏فروشند آنان را در آخرت بهره‏ای نیست و خدا روز قیامت با آنان سخن نمی‏گوید و به ایشان نمی‏نگرد و پاکشان نمی‏گرداند و عذابی دردناک خواهند داشت «آل عمران/77»
    خدایا مرا آن ده که آن به

  11. صلوات


  12. #6

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    علاقه
    ثقلین : ذوالقرنین
    نوشته
    1,610
    حضور
    25 روز 16 ساعت 49 دقیقه
    دریافت
    21
    آپلود
    0
    گالری
    36
    صلوات
    3100



    وَلَمَّا وَقَعَ عَلَیهِمُ الرِّجْزُ قَالُوا یا مُوسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَ لَئِنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِی إِسْرَائِیلَ
    و هنگامی که عذاب بر آنان فرود آمد گفتند ای موسی پروردگارت را به عهدی که نزد تو دارد برای ما بخوان اگر این عذاب را از ما برطرف کنی حتما به تو ایمان خواهیم آورد و بنی‏اسرائیل را قطعا با تو روانه خواهیم ساخت «الأعراف/134»
    فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ إِلَى أَجَلٍ هُمْ بَالِغُوهُ إِذَا هُمْ ینْكُثُونَ
    و چون عذاب را تا سررسیدی که آنان بدان رسیدند از آنها برداشتیم باز هم پیمان‏شکنی کردند «الأعراف/135»
    خدایا مرا آن ده که آن به

  13. صلوات


  14. #7

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۲
    علاقه
    ثقلین
    نوشته
    990
    حضور
    22 روز 20 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2214



    از توجّه دوستان ممنونم.

    نقل قول نوشته اصلی توسط یاسین نمایش پست ها
    در این آیه شریفه اگرچهرحیم بودن خداوند نسبت به مردم ذکر شد که ظاهر آن شامل حال همه مردم می شود، اما صدر آیه در مورد انسانهای مومن و نماز گذار است بنابراین عمومیت کلمه «ناس» مقیدمی شود.
    متأسّفانه ظاهراً دوستان پست اوّل بنده را خيلي ناقص و به روش تند خواني مطالعه کرده‌اند!

    به هر حال، بنده منظورم اين آيه‌ي سوره بقره نبود بلکه آيه سوره حج است که در پست اوّل هم درج کرده‌ام.

    در سوره حج مي‌فرمايد که خداوند آسمان را از اينکه بر زمين فرو ريزد نگاه مي‌دارد چراکه خداوند نسبت به مردم، رؤوف و رحيم است: وَ يُمْسِكُ السَّمٰاءَ أَنْ تَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ إِلّٰا بِإِذْنِهِ إِنَّ اللّٰهَ بِالنّٰاسِ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ‌

    خب اين کجايش در مورد مؤمنان است؟

    نقل قول نوشته اصلی توسط یاسین نمایش پست ها
    «وَ كَانَ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيمًا»
    اينجا کلمه‌ي رحيم به قيد «بالمؤمنين» مقيّد شده است ولي مدّعاي شما اين است که رحيم هرجا به طور مطلق به کار برود به معني مهربان نسبت به مؤمنين آنهم در آخرت است.

    بنابراين، دليل اخصّ از مدّعا است. بعلاوه اثبات شيء نفي ماعدا نمي‌کند، اگر فرموده که خداوند به مؤمنان رحيم است دليل نمي‌شود که خداوند به ديگران رحيم نباشد.

    نقل قول نوشته اصلی توسط یاسین نمایش پست ها
    در روایت هم آمده: رحيم معنيش اين كه خدا رحيم است بمؤمنان كه ايشان را در عاقبت امرشان برحمت خود مخصوص ميسازد.
    روايت اوّلاً بايد سندش بررسي شود، ثانيا خبر واحد در امور اعتقادي حجّت نيست، وثالثاً روايتي که معارض با قرآن باشد به ديوار کوبيده مي‌شود.

    نقل قول نوشته اصلی توسط یاسین نمایش پست ها
    از اینکه خداوند در آغاز 113 سوره از قرآن خودرا با دو وصف«رحمان» و «رحیم» توصیف میکند، معلوم است باید تفاوتی میان این دو صفت وجود داشته باشد و الا این تکرار بی فایده خواهد بود
    نه اين تکرار نيست. چون صفت «رحمان» به منزله لقب براي خداوند است و از صفات مختصّ به اوست. نظير اينکه مي‌گوييم: «حسن مجتبي»، «فاطمه زهراء»

    لذا در بسياري موارد، منسلخ از مادّه‌ي رحمت و مهرباني است. به عنوان مثال در سوره ياسين فرموده:

    «إن يردن الرّحمن بضرّ لا تغن عنّي شفاعتهم شيئا» يعني اگر رحمان به من ضرري را اراده کند شفاعت معبودانِ ديگر، فايده‌اي نخواهد داشت.

    در حاليکه اگر رحمن به معني مهربان باشد آوردن آن هيچ تناسبي با ضرر و عذاب الهي نخواهد داشت.

    از سوي ديگر مي‌توان گفت: رحمن صيغه مبالغه است و لبريز بودن رحمت الهي را مي‌رساند، و رحيم صفت مشبهه که به دوام صفت رحمت براي باري تعالي اشاره دارد.

    بنابراين تکراري در کار نيست.

    نقل قول نوشته اصلی توسط "متحیر" نمایش پست ها
    ما اینطور از اساتید یاد گرفتیم :
    رحمان رحمت عامه ی خداوند که شامل عموم مردم از مسلمان و غیر مسلمان و نعماتی اعم از روزی رسانی خلق و ...
    رحیم رحمت خاصه خداوند که شامل مومنین می شود و همونطور که اساتید فرمودند در قرآن هم صفت "رحیمـ"یت خداوند خطاب به مومنین شده است...
    اوّلاً اساتيد در اين مورد موضوعيّت ندارند. اساتيد معصوم نيستند. اساتيد ممکن است دچار اشتباه شوند.

    ثانياً اساتيد کدام اساتيد هستند؟ هرکسي اساتيدي دارد ولي در مقام تحقيق و بحث که نمي‌توانند بگويند اساتيد من چنين گفته پس حتما چنين است.

    البته در يک فرض، ميشه چنين استدلال کرد و اون هم در فرضي است که ما مقلّد اساتيد باشيم، ولي تقليد فقط در فروع دين معتبر است نه در تشخيص مفهوم آيات و صفات الهي.

    ضمن اينکه بنده هم سخن اساتيد را عرض کردم، اساتيدي چون آية الله مکارم و آية الله خويي(ره). آيا اين مراجع بزرگوار از اساتيد شما کمتر فهميده‌اند؟

    آيا ادلّه و استدلالات اساتيد شما از استدلالات اين بزرگواران قوي‌تر بوده؟ قل هاتوا برهانکم إن کنتم صادقين.

    و اون هم که فرموديد: صفت رحيم در قرآن خطاب به مؤمنين شده اونم ما ردّش کرديم توسّط آيات قرآني، و مشاهده کرديم که اين صفت نسبت به همه مردم به کار رفته است.

    يک آيه ديگر هم که تا کنون اشاره نکرده بودم اين آيه 66 سوره إسراء است، خطاب به تمام انسان‌ها:

    رَبُّكُمُ الَّذِي يُزْجِي لَكُمُ الْفُلْكَ فِي الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً * و إِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلاَّ إِيَّاهُ فَلَمَّا نَجَّاكُمْ إِلَى الْبَرِّ أَعْرَضْتُمْ وَ كَانَ الْإِنْسَانُ كَفُوراً

    (خداي شما کسي است که کشتي را در دريا مي‌راند تا از فضلش طلب کنيد، چراکه او نسبت به شما رحيم است. و زماني که آسيبي به شما در دريا برسد، تمام معبوداني که مي‌خوانيدشان گم مي‌شوند غير از او، امّا زماني که به خشکي رهانيدتان، روگردان شديد، و انسان بسيار ناسپاس است.)


    نقل قول نوشته اصلی توسط فتا 1 نمایش پست ها
    إِنَّ الَّذِینَ یشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَیمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِیلًا أُولَئِكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِی الْآخِرَةِ وَلَا یكَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَلَا ینْظُرُ إِلَیهِمْ یوْمَ الْقِیامَةِ وَلَا یزَكِّیهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ
    دوست عزيز، شما اصلاً متوجّه موضوع بحث نشديد.

    بحث ما بر سر مفهوم صفت «رحيم» است، بحث سر اين نيست که خداوند هيچ کس را عذاب نخواهد کرد.

    اگر ما ادّعا مي‌کرديم که خداوند -به نحو سالبه‌ي کليّه- هيچ عذابي ندارد و هيچ کس را عذاب نخواهد کرد، در اين صورت شما با آوردن اين موجبات جزئيّه مي‌توانستيد ادّعاي ما را نقض کنيد، چون نقيض سالبه‌ي کلّيّه، موجبه‌ي جزئيّه است.

    ولي بحث بر سر اين نيست. بحث ما اين است که وصف «رحيم» در قرآن مجيد، اختصاص به گروه خاصّي ندارد.

    بنابراين مطالب شما به کلّي اجنبي از ما نحن فيه است.
    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
    دوستان بياييد در مورد مطالبي که مي‌شنويم يا قبلا‌ شنيده‌ايم فکر کنيم. اندوخته‌ها و آموخته‌هاي قبلي‌مان ممکن است اشتباه بوده باشند.

    از اساتيدمان بي‌چون و چرا تقليد نکنيم. قرار نيست که هر چه اساتيدمان گفته و ياد گرفته ايم صحيح باشند. خداي سبحان اينگونه تقليدها را مذمّت فرموده است.

    خداي متعالي مي‌فرمايد: فبشّر عباد الّذين يستمعون القول فيتّبعون أحسنه.

    موفّق باشيد و التماس دعاء.


  15. صلوات ها 2


  16. #8

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    علاقه
    ثقلین : ذوالقرنین
    نوشته
    1,610
    حضور
    25 روز 16 ساعت 49 دقیقه
    دریافت
    21
    آپلود
    0
    گالری
    36
    صلوات
    3100



    نقل قول نوشته اصلی توسط Hadi99g نمایش پست ها
    دوست عزيز، شما اصلاً متوجّه موضوع بحث نشديد.

    بحث ما بر سر مفهوم صفت «رحيم» است، بحث سر اين نيست که خداوند هيچ کس را عذاب نخواهد کرد.

    اگر ما ادّعا مي‌کرديم که خداوند -به نحو سالبه‌ي کليّه- هيچ عذابي ندارد و هيچ کس را عذاب نخواهد کرد، در اين صورت شما با آوردن اين موجبات جزئيّه مي‌توانستيد ادّعاي ما را نقض کنيد، چون نقيض سالبه‌ي کلّيّه، موجبه‌ي جزئيّه است.

    ولي بحث بر سر اين نيست. بحث ما اين است که وصف «رحيم» در قرآن مجيد، اختصاص به گروه خاصّي ندارد.

    بنابراين مطالب شما به کلّي اجنبي از ما نحن فيه است.
    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
    دوستان بياييد در مورد مطالبي که مي‌شنويم يا قبلا‌ شنيده‌ايم فکر کنيم. اندوخته‌ها و آموخته‌هاي قبلي‌مان ممکن است اشتباه بوده باشند.

    از اساتيدمان بي‌چون و چرا تقليد نکنيم. قرار نيست که هر چه اساتيدمان گفته و ياد گرفته ايم صحيح باشند. خداي سبحان اينگونه تقليدها را مذمّت فرموده است.

    خداي متعالي مي‌فرمايد: فبشّر عباد الّذين يستمعون القول فيتّبعون أحسنه.
    سلام

    اگر به ایات 134 و 135 سوره مبارکه الاغراف که در تاپیک بعد امده دقت کنید متوجه میشوید که ایه 134 مربوط به رحمانیت خداست که عذاب را از قوم فرعون برمیدارد و ایه 135 میفرماید که عذاب را تا مدتی از اان برداشتیم یعنی عذاب خدا سر انجام دامنشان را خواهد گرفت و مشمول رحم خدا نخواهند بود به امید دقت بیشتر در ایات قرآن کریم .
    خدایا مرا آن ده که آن به

  17. صلوات


  18. #9

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۲
    علاقه
    ثقلین
    نوشته
    990
    حضور
    22 روز 20 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2214



    نقل قول نوشته اصلی توسط فتا 1 نمایش پست ها
    سلام
    اگر به ایات 134 و 135 سوره مبارکه الاغراف که در تاپیک بعد امده دقت کنید متوجه میشوید که ایه 134 مربوط به رحمانیت خداست که عذاب را از قوم فرعون برمیدارد و ایه 135 میفرماید که عذاب را تا مدتی از اان برداشتیم یعنی عذاب خدا سر انجام دامنشان را خواهد گرفت و مشمول رحم خدا نخواهند بود به امید دقت بیشتر در ایات قرآن کریم .
    شما از کجا برداشت کرديد که برداشتن عذاب مربوط به رحمانيّت است و مربوط به رحيميّت نيست؟ با اينکه خودش فرموده که او به همه مردم رحيم است؟


  19. صلوات ها 2


  20. #10

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    علاقه
    ثقلین : ذوالقرنین
    نوشته
    1,610
    حضور
    25 روز 16 ساعت 49 دقیقه
    دریافت
    21
    آپلود
    0
    گالری
    36
    صلوات
    3100



    نقل قول نوشته اصلی توسط Hadi99g نمایش پست ها
    شما از کجا برداشت کرديد که برداشتن عذاب مربوط به رحمانيّت است و مربوط به رحيميّت نيست؟ با اينکه خودش فرموده که او به همه مردم رحيم است؟
    نقل قول نوشته اصلی توسط Hadi99g نمایش پست ها
    همانطور که مستحضريد معمولاً عبارت شريف «الرّحمن الرّحيم» در محافل قرآني چنين ترجمه مي‌شود: «در اين دنيا به مؤمن و کافر، مهربان است و در آخرت تنها به مؤمنين»
    سلام

    این مطلب برای اینکه ثابت کند خداوند در اخرت بر کافران رحم نمیکند کافی است . مگر اصل موضوع شما این نیست !

    وَقَالُوا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ إِلَّا أَیامًا مَعْدُودَةً قُلْ أَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللَّهِ عَهْدًا فَلَنْ یخْلِفَ اللَّهُ عَهْدَهُ أَمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ«البقرة/80»

    و گفتند جز روزهایی چند هرگز آتش به ما نخواهد رسید بگو مگر پیمانی از خدا گرفته‏ اید که خدا پیمان خود را هرگز خلاف نخواهد کرد یا آنچه را نمی‏دانید به دروغ به خدا نسبت می‏دهید
    خدایا مرا آن ده که آن به

  21. صلوات


صفحه 1 از 3 123 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 1

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود