جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: عدالت در قرآن و روایات

  1. #1

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    علاقه
    شارژ ایرانسل-نت-چایی-فلافل
    نوشته
    532
    حضور
    48 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    4042

    عدالت در قرآن و روایات




    عدالت در اسلام، رکنی مهم به شمار می‌‌آید.

    در قرآن کریم شرط دست یافتن به تقوا عدالت در رفتار است: «اعدلوا هواقرب للتقوی»: عدالت بورزید که به تقوا نزدیک‌تر است. عدل از دیدگاه امامیه چندان مهم است که جزو اصول مذهب به شمار آمده است و معنای آن اقرار است به آنکه «خداوند هرچه فرموده و هر حق که برای هر کس نهاده براساس عدالت» است.

    پیامبر(ص) که خود نمونه فردی بود که در طول حیاتش به عدالت رفتار می‌‌کرد و دیگران را نیز به آن ترغیب می‌‌کرد، در جایی فرموده است: «بالعدل قامت السماوات و الارض»: همه اجزای جهان به عدل نهاده شده است.

    در رفتار عادلانه پیامبر(ص) همین بس که در واپسین روزهای حیات خویش در مسجد مدینه فرمود:« هرکس نزد من حقی دارد، برخیزد و درخواست کند.» و شد آنچه که همه از آن آگاهیم.

    در قرآن کریم، بیش از 10 بار در باب عدالت‌ورزی سفارش شده است؛ اما این به عدالت رفتار کردن از نظر قرآن جنبه‌های متعددی دارد: عدالت میان خود و مردم، عدالت میان خود و خدا: «آمنت بما انزل الله من کتاب و امرت لا عدل بینکم» (شوری، 15) یا «اذ حکمتم بین الناس ان تحکموا بالعدل» (نساء، 58). حضرت علی(ع) نیز در سراسر زندگی خود همواره خود و دیگران را بر عدالت‌ورزی تشویق می‌‌کرد.

    به گونه‌ای که در سخنان و نامه‌های کوتاه حضرت بیشترین تاکید بر عدالت است. امام علی(ع) پیوسته مردم را در به کار بستن عدالت سفارش می‌‌فرمودند و به والیان و ماموران فرمان می‌‌دادند که کار به عدالت کنند و از راه عدالت منحرف نشوند. چنانکه حضرت در جایی می‌‌فرمایند: «العدل یضع الامور مواضعها». عدالت کارها را بدانجا که باید، می‌‌نهد.

    به هر روی، با بررسی آیات قرآن و سیره و سخنان پیامبر(ص) و امامان معصوم(ع) در می‌‌یابیم که عدالت از مهم‌ترین بنیان‌های یک جامعه است. قرآن نیز هدف برانگیختگی پیامبران و به طور کلی حکومت نبوی را عدالت می‌‌داند: «ما پیامبران خود را با دلایل روشن فرستادیم و به آنها کتاب و میزان نازل کردیم تا مردم به عدالت قیام کنند.» (حدید، 25)

    بنابراین در اسلام برپا کردن جامعه‌ای ایده‌آل و مطابق با فرمان‌های الهی جز از راه عدالت میسر نیست. اما چرا اسلام این اندازه به عدالت تاکید دارد؟ در حدیثی از امام صادق روایت شده است: «اگر در میان مردمان به عدالت رفتار شود، همه احساس بی‌نیازی می‌‌کنند.»
    بی‌تردید، این سخن بدین معناست که اگر فرصت‌ها و امکانات میان آدمیان به گونه‌ای توزیع شود که برای همه امکان دسترسی به آنها فراهم باشد، افراد قادر خواهند بود استعدادها و توان‌های نهفته خود را آشکار کنند و از این طریق هرکسی احساس رضایتمندی نسبی از وضعیت خود در اجتماع دارد. البته این بیان، بدین معنا نیست که از این طریق رضایت‌مندی کاملی در اجتماع وجود خواهد داشت؛ بلکه افراد حداقل از احساس نیاز و وابستگی به دیگران رها خواهند شد و بر پایه استعداد خود به کشف و بروز ظرفیت‌های خود نایل می‌‌شوند.
    اما عدالت چیست و معیار آن کدام است؟ بوعلی سینا در این باره در کتاب «شفا» می‌‌آورد: «انسان دارای زندگی اجتماعی است و از وضع قوانینی که بتواند زندگی اجتماعی و بلکه فردی‌اش را براساس عدالت سامان دهد و او را به سعادت شایسته خود برساند، ناتوان است. پس بر خداوند لازم است که به مقتضای حکمتش، انسان را در این زمینه هدایت کند» پس، چنان‌که مشاهده می‌‌شود، عدالت از ضروریات دین است و باید معیار آنرا از وحی استخراج کرد.

    بنابراین، سیاست اقتصادی و اجتماعی اسلام براساس نفی انحصار و گسترش عدالت در میان همگان بنا شده است.
    چنانکه قرآن کریم می‌‌فرماید: «کی لایکون دوله بین الاغنیاء منکم»(حشر، 7) امام علی(ع) نیز در این باره به فرماندار خود می‌‌فرمایند:«‌در چیزهایی که مردم در آنها برابرند از ویژه‌سازی و انحصار‌طلبی پرهیز کن» آنگاه حضرت در مورد اطرافیان فرصت‌طلب زمامداران می‌‌نویسند:« بدان برای زمامدار، خاصان و صاحبان اسراری است که انحصارطلب و دست‌‌درازند، در داد و ستد با مردم عدالت و انصاف را رعایت نمی‌کنند، ریشه ستم آنان را با قطع وسایل آن از بیخ برکن، به هیچ یک از اطرافیان و بستگان خود زمینی از اراضی مسلمانان واگذار مکن، باید طمع نکنند تا قراردادی به سود آنان منعقدسازی که مایه‌ ضرر بسیار مردم باشد، خواه در آبرسانی یا هر عمل مشترک دیگر. به طوری که هزینه‌های آن را بر دوش دیگران تحمیل کنند.»
    از این رو چنانکه می‌‌بینیم، در اسلام ملاک عدالت‌ورزی، گماشتن فردی عادل به عنوان حاکم جامعه است که بین خود و مردم به عدالت رفتار کند. چنانکه در آیه قرآن می‌‌فرماید:« ولا ترکنوا الی الذین ظلموا فتمسکم النار و مالکم من دون الله من اولیاو ثم لا تنصرون» به کسانی که ستم کرده‌اند، متمایل نشوید که آتش (دوزخ) به شما می‌‌رسد و در برابر خداوند برای شما دوستانی نخواهد بود و سرانجام یاری نخواهید شد.»
    هم بر این اساس علی(ع) در جایی می‌‌فرمایند:« عدل سبب حیات است، عدالت مایه استحکام زندگی مردم و زینت حاکمان است، برترین بندگان خدا در نزد خدا، امام عادل است که هم خود هدایت شده است و هم دیگران را هدایت می‌‌کند.»بنابراین، برطبق آیات و روایات‌، عدالت بنیادی‌ترین رکن جامعه است و حاکم اسلامی و از دیدگاه شیعه امام عادل باید مجری آن باشد.


    منابع:
    1 - پیامبر اعظم و عدالت اجتماعی - محمد رضا باقر زاده، ماهنامه پاسدار اسلام، شماره 296
    2 - نهج البلاغه، ترجمه: فیض الاسلام
    3 - رمز تکرار عدالت در فرموده علی(ع)، سید جعفر شهیدی به نقل از باشگاه اندیشه
    أوْشَكُ دَعْوَةً‌ وَ أسْرَعُ إجابَةُ دُعاءُ الْمَرْءِ لاِخیهِ‌ بِظَهْرِ الْغَیبِ.
    دعایی كه بیشتر امید اجابت آن می رود و زودتر به اجابت می رسد،‌ دعا برای برادر دینی است در پشت سر او.


    التماس دعا

  2. صلوات ها 3


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    1,067
    حضور
    36 روز 11 ساعت 36 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3948



    به نام یگانه هستی بخش
    قبل از ورود به بحث باید دید معنی کلمه «عدل» چیست.
    در کتب لغت به این معانی در مورد عدل و مشتقات آن اشاره شده است.
    عدل یعنی به حق حکم کردن.( لسان العرب، ج11،ص431.)
    فلانی عادل است یعنی به حق حکم می کند.( کتاب العین ج2 ص38.)
    عدالت لفظی است که اقتضاء مساوات دارد. (المفردات في غريب القرآن، ص551.)
    قرآن مجید در موارد متعددی به مساله عدالت اشاره می کند:« يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ وَ لْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كاتِبٌ بِالْعَدْل» (اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! هنگامى كه بدهى مدّت‏دارى (به خاطر وام يا داد و ستد) به يكديگر پيدا كنيد، آن را بنويسيد! و بايد نويسنده‏اى از روى عدالت، (سند را) در ميان شما بنويسد).سوره بقره ، آیه 282.
    وَ إِذا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ سَميعاً بَصيراً» (و هنگامى كه ميان مردم داورى مى‏كنيد، به عدالت داورى كنيد! خداوند، اندرزهاى خوبى به شما مى‏دهد! خداوند، شنوا و بيناست.) سوره نساء، آیه58.
    «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‏ أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‏ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُونَ » (اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! همواره براى خدا قيام كنيد، و از روى عدالت، گواهى دهيد! دشمنى با جمعيّتى، شما را به گناه و ترك عدالت نكشاند! عدالت كنيد، كه به پرهيزگارى نزديكتر است! و از (معصيت) خدا بپرهيزيد، كه از آنچه انجام مى‏دهيد، با خبر است). سوره مائده ، آیه 8.
    در این آیه به يكى از عوامل مهم انحراف از عدالت اشاره نموده، به مسلمانان هشدار مى‏دهد كه:" نبايد كينه‏ها و عداوتهاى قومى و تصفيه حسابهاى شخصى مانع از اجراى عدالت و موجب تجاوز به حقوق ديگران گردد، زيرا عدالت از همه اينها بالاتر است".
    یکی دیگر از آیاتی که به مساله عدالت اشاره دارد در مورد وصیت است:« يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حينَ الْوَصِيَّةِ اثْنانِ ذَوا عَدْلٍ مِنْكُم» (اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! هنگامى كه مرگ يكى از شما فرا رسد، در موقع وصيت بايد از ميان شما، دو نفر عادل را به شهادت بطلبید). سوره مائده، آیه 106.
    یکی از مسائل مهمی که قرآن نسبت به آن تاکید و سفارش زیادی دارد، حفظ حقوق مردم و عدالت اجتماعی است. از جمله مواردی که افراد فرصت طلب در آن سوء استفاده می کنند، زمانی است که فردی فوت می کند و اموالی از او به جا می ماند و برخی از بازماندگان تلاش می کنند اموال و منافع میت را به نفع خود جلب و جذب کنند به خصوص اگر ورثه افراد کم سن و سال یا ضعیفی باشند که نتوانند حق خود را بدست گیرند.
    یکی از بهترین اقدامات در چنین مواقعی این است که فردی که به هر دلیلی متوجه می شود که به پایان عمر خود نزدیک شده است، شاهدانی را حاضر کنند و وصیت های لازم را در حضور آنان انجام دهد و قرآن سفارش می کند این شاهدان باید عادل باشند تا بعدا برای کسب منافع شخصی خلاف وصیت میت چیزی نگویند.



  5. صلوات


  6. #3

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    1,508
    حضور
    23 روز 22 ساعت 42 دقیقه
    دریافت
    16
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    6204



    با سلام و عرض ادب
    ارزش و عظمت عدالت در سطح اجتماع از منظر قرآن به حدی است كه خداوند به طور قاطع به آن فرمان می دهد:
    «إنَّ اللَّهَ یأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ...»؛ (
    نحل/90. ) «خداوند به دادگری و... فرمان می دهد.»
    قرآن كریم در همین راستا به جامعه اسلامی متذكر می شود كه بدیها و دشمنیهای مخالفان، نباید شما را از راه عدالت منحرف سازد؛ بلكه باید نسبت به دشمنانتان نیز با عدالت رفتار كنید:
    «... وَ لا یجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلی أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوی...»؛ (
    مائده/ 8. ) «دشمنی با جمعیتی، شما را به [گناه و ترك عدالت نكشاند. عدالت كنید كه به پرهیزكاری نزدیك تر است.»

    بر همین اساس یكی از اهداف عمده پیامبران را اقامه عدل و قسط می شمارد و می فرماید:
    «لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِیزانَ لِیقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»؛ (
    حدید/ 25. ) «به راستی پیامبران خود را با دلایل روشن فرستادیم و با آنها كتاب و میزان [شناسایی حق از باطل و قوانین عادلانه] را فرود آوردیم تا مردم قیام به عدالت كنند.»
    این اصل قرآنی یعنی اجرای عدالت كامل در جامعه بشری در سیره عملی رسول خداصلی الله علیه وآله آشكار بود. امام باقرعلیه السلام در این باره می فرماید:
    «اَبْطَلَ ما كانَ فِی الْجاهِلِیةِ وَاسْتَقْبَلَ النَّاسَ بِالْعَدْلِ؛ (
    الحیاة، ج 6، ص 359. ) [پیامبرصلی الله علیه وآله] آنچه را در جاهلیت بود از میان برد و با عدالت به سوی مردم روی آورد.»

    از نظر امام علی علیه السلام آن اصلی كه می تواند تعادل اجتماعی را حفظ كند و همه را راضی نگهدارد و به پیكر اجتماع، سلامت و به روح اجتماع آرامش ببخشد، عدالت است. (
    سیری در نهج البلاغه، شهید مطهری، ص 80. )
    در جامعه متعادلی كه همه افراد از مهم ترین ارزشهای اجتماعی، مانند: قدرت، ثروت و موقعیت به طور یكسان برخوردار شوند و موقعیتها و ثروتها در اختیار افراد خاصی نباشد، طبعاً میان آحاد مردم همدلی و روحیه «اخوت» برقرار می شود؛ لذا از امام علی علیه السلام نقل شده است كه:
    «اَلْعَدْلُ مَأْلُوفٌ؛ (
    غرر و درر، آمدی، ج 1، ص 11. ) عدالت دلپذیر و عامل الفت است.»

    نظام به تعدیل و كارآیی همه بخشهای آن است. مثلاً با اصلاحِ بخش نظامی، در عین وجود و تبعیض در بخش قضا و حقوقی جامعه، حیات اجتماعی، سامان نمی یابد یا با راه اندازی بخش قضایی براساس عدل، در عین فساد و بی عدالتی در قسمت اقتصادی و تجاری، جامعه صلاح نمی پذیرد. اینكه قرآن تأكید می كند «لِیقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» (
    حدید/ 25. ) یا «اَقْسِطُوا» (حجرات/ 9. ) ، «اِعْدِلُوا» (مائده/ 8. ) ، «قَوَّامینَ بِالْقِسْطِ» ( نساء/ 135. ) ، منظور عدالت اجتماعی فراگیر در همه بخشهاست.

    ویرایش توسط عمار : ۱۳۹۰/۰۷/۱۲ در ساعت ۰۸:۵۷
    عدالت در قرآن و روایات

    الهی من ذاالذی ذاق حلاوه محبتک فرام منک بدلا

    آن کس که تورا شناخت جان را چه کند
    فرزند وعیال وخانمان را چه کند.




  7. صلوات


  8. #4

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۹۶
    علاقه
    تحقیق
    نوشته
    2,487
    حضور
    14 روز 3 ساعت 46 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    8530



    يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‏ أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‏ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما تَعْمَلُون(8مائده)َ
    اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد، براى خدا، حق گفتن را بر پاى خيزيد و به عدل گواهى دهيد. دشمنى با گروهى ديگر وادارتان نكند كه عدالت نورزيد. عدالت ورزيد كه به تقوى نزديكتر است و از خدا بترسيد كه او به هر كارى كه مى‏كنيد آگاه است‏

    عدالت يك ركن مهم اسلام‏
    كمتر مساله‏اى است كه در اسلام به اهميت عدالت باشد، زيرا مساله" عدل" همانند مساله" توحيد" در تمام اصول و فروع اسلام ريشه دوانده، يعنى همانطور كه هيچيك از مسائل عقيده‏اى و عملى، فردى و اجتماعى، اخلاقى و حقوقى، از حقيقت توحيد و يگانگى جدا نيست، همچنين هيچيك از آنها را خالى از روح" عدل" نخواهيم يافت.
    بنا بر اين جاى تعجب نيست كه" عدل" بعنوان يكى از اصول مذهب و يكى از زير بناهاى فكرى مسلمانان شناخته شود، گر چه عدالتى كه جزء اصول مذهب است يكى از صفات خدا است و در اصل خداشناسى كه نخستين اصل از اصول دين است مندرج مى‏باشد ولى ممتاز ساختن آن بسيار پر معنى است‏


  9. صلوات


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع رو مطالعه کرده اند از ۱۳۹۲/۰۷/۲۳, ۱۵:۳۵ : 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود