صفحه 1 از 5 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: تضاد دین و علم ؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۹۲
    نوشته
    434
    حضور
    11 روز 13 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1317

    اشاره تضاد دین و علم ؟




    با سلام . اگر حدیثی در کتب شیعی صحیح باشد و بر اساس آن حکم بدهند ، ولیکن علم امروزی آنرا رد کند و صد در صد حق با علم باشد و ثابت هم شده باشد ، باید به کدام عمل کرد ؟
    ویرایش توسط مرید الحسین (ع) : ۱۳۹۴/۰۵/۲۹ در ساعت ۰۰:۳۰

    چيزي که مرا نگران مي‌کند اين است که به مردم ياد مي‌‌دهند، به نفهميدن رضايت دهند


    آزار دهنده‎ترین چیز در جهان این است که احمق‎ها کاملاً مطمئنند و هوشمندان پر از شک و تردید


    حتی اگر همه دارای یک عقیده باشند، باز هم می‎تواند آن فکر اشتباه باشد


  2. صلوات ها 6


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    4,062
    حضور
    21 روز 10 ساعت 12 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    11167



    با نام الله




    تضاد دین و علم  ؟







    کارشناس بحث: استاد طاها

    ویرایش توسط مرید الحسین (ع) : ۱۳۹۴/۰۵/۲۹ در ساعت ۰۱:۱۶ دلیل: این پست جمع بندی شده - 275/94


    دلی که نشد خانه یاس نرگس

    خراب است و و یران صفایی ندارد








  5. صلوات ها 6


  6. #3

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعات علوم عقلی و نقلی
    نوشته
    4,418
    حضور
    14 روز 5 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    25229



    با عرض سلام خدمت دوستان گرامی مخصوصا دوست پرسشگر

    سوالی که مطرح شده است گرچه در ظاهر سوالی روشن و مختصر است اما در بطن و محتوای خود نکاتی را جای داده که اگر به آنها دقت نکنیم نمیتوانیم به پاسخ حقیقی دست یابیم. به عنوان مثال، «صحیح» بودن سند یک حدیث به معنای قطعی بودن صحت برداشت یک فقیه از متن این حدیث نیست یا مثلا باید روشن کنیم منظورمان از «علم»، علم تجربی است یا انسانی زیرا در پاسخی که به مسئله تعارض علم و دین داده شده است میان آنها تمایز وجود دارد، و بسیاری از جزئیات دیگر که بحث را به شدت تخصصی میکند و دوست گرامی لازم است در صورت تمایل به منابع تخصصی مراجعه کند.

    اما آنچه در این مجال محدود میتوان عرض نمود نکاتی کلی است که در سه پست ارائه میشود و امید است برای همه دوستان راهگشا باشد:

    حقيقت اين است كه اصطكاك قطعى و مسلّم میان تعالیم اسلام با نتايج علوم تجربى وجود ندارد و اگر ما از چیزی با عنوان «راه هاى رفع تعارض علم و دين» سخن مى گوييم، مراد اين است كه احياناً به مواردى برخورد میکنیم كه در آن ها احتمال تعارض است. بنابراين، به تعارض محتمل و ظاهرى اشاره داريم.

    نبايد از تعارض هاى ظاهرى ميان علم و دين نگرانى به خود راه دهيم، بلكه بايد از آن استقبال نماييم چون اين موضوع ما را به شناخت درست دينى و فهم صحيح علمى نزديك تر مى سازد.

    تعارض علم و دين در جايى است كه هر دو حكمى مخالف يكديگر، درباره موضوعى واحد و از جهتى واحد داشته باشند نه در جايى كه يكى سخنى دارد و ديگرى ساكت است و يا يكى مبيّن موضوع ديگرى است و يا اين كه جهات حكم در آندو متفاوت است.

    ادامه دارد...


  7. صلوات ها 10


  8. #4

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعات علوم عقلی و نقلی
    نوشته
    4,418
    حضور
    14 روز 5 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    25229



    پس از در نظر گرفتن نکات بالا میگوییم :

    موارد تعارض ظاهرى علم و دين در موارد ذيل قابل تصور است:

    الف ـ تعارض ديدگاه علمى قطعى با نظريه دينى قطعى

    ب ـ تعارض نظريه علمى ظنى با نظريه دينى ظنى

    ج ـ تعارض نظريه علمى قطعى با نظريه دينى ظنى

    د ـ تعارض نظريه علمى ظنى با نظريه دينى قطعى.

    تعارض جدّى و حقيقى علم و دين در مورد (الف) جاری است و ظاهرا سوال دوست پرسشگر ما نیز ناظر به این مورد است. آنچه در ساير موارد (ب و ج و د)، تعارض تلقى مى شود، تعارض مشكوك و احتمالى است. تعارض احتمالى مسامحتاً «تعارض» ناميده مى شود و در چنين مواردى ممكن است حقيقتاً تعارضى وجود نداشته باشد و ما صرفاً به دليل ضعف علمى و دسترسى نداشتن به حكم واقعى دينى و علمى، گمان مى كنيم كه تعارض وجود دارد.

    درباره مورد (الف) که اشاره به تعارض واقعی دارد بايد گفت: لازمه واقع نمايى دين و علم، عدم امكان تحقق چنين تعارضى است زیرا:

    1) نظريه علمى قطعى، نظريه اى است كه بدون شك، مطابق واقع است و واقع را به طور صحيح به ما مى نماياند. دين نيز دربردارنده قضاياى اخبارى واقع نمايى در مورد جهان و انسان است.

    2) صادق بودن و حقيقت داشتن قضاياى اخبارى به معناى مطابقت داشتن آن ها با واقع است.

    3) واقعيت داشتن هر قضيه، امر واحدى است و تعدّدبردار نیست.

    4) تعارض نظريه علمى قطعى و نظريه دينى قطعى مستلزم اين است كه يك قضيه واحد در زمان واحد و با شرايط واحد، هم صادق باشد و هم كاذب باشد و اين غيرممكن است.

    نتيجه مقدمات مذكور عدم امكان تعارض دو قضيه قطعى علمى و دينى است.

    آنچه بيان شد، عدم تعارض ميان دين واقعى و حقايق واقعى علمى است. اما فهم ما از دين جز در مورد ضروريات و قطعيات دينى، چه بسا منطبق با دين واقعى نباشد. به همين صورت، دسترسى به نظريات علمى قطعى و منطبق با واقع، به ويژه در علوم انسانى، به ندرت حاصل مى شود.

    این امر به نوبه خود، وجود نظريات ظنى علمى و دينى و احياناً بروز تعارض ها را به دنبال دارد.

    ادامه دارد...


  9. صلوات ها 10


  10. #5

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعات علوم عقلی و نقلی
    نوشته
    4,418
    حضور
    14 روز 5 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    25229



    درباره مورد (ج و د)، مى توانيم همان راه علاجى را پى بگيريم كه اگر درون علم، نظريه اى متعارض با نظريه ديگر يافت شود و يا درون دين، مطلبى متعارض با ديگرى به چشم بخورد آن کار را انجام میدهیم

    یعنی در صورتى كه يكى از آن دو قطعى باشد و ديگری احتمالى و مشكوك باشد، مورد مشکوک دوباره بازنگرى میشود. اين كار بدان روست كه عقلاً قطع مقدّم بر ظن است و از قابليت اعتماد بيشترى برخوردار است. از اين رو، اين روش در مورد تعارض نظريه علمى قطعى با نظريه دينى ظنى و يا تعارض نظريه دينى قطعى با نظريه علمى ظنى نيز كارساز است.

    بنابراین نظریه علمی یا دینی قطعی بر نظریه دینی یا علمی ظنی مقدم میشود.

    درباره مورد (ب)، در صورتى كه هر دو نظریه، محتمل الصدق بوده و از احتمالى مشابه برخوردار باشند و هيچ راهى براى تقويت يكى از دو طرف نيابيم، در مقام نظرى و فکری، حكم قطعى به ترجيح هيچ كدام ممكن نيست. اما اگر نظريه دينى مربوط به عمل باشد و منشأ آن، ظنون ويژه اى باشد كه اسلام آن را معتبر شناخته، نظريه دينى مقدّم مى شود و در ساير موارد، لازم است از ارائه ترجیح یکی بر دیگری خودداری کنیم تا حقیقت نمایان شود.

    خلاصه سخن اینکه،

    تعارض جدّى و حقيقى علم و دين تعارض يك نظريه علمى قطعى با يك نظريه دينى قطعى است و تحقق چنين امرى در اسلام، غيرممكن است،

    اما فهم ما از دين جز در مورد ضروريات و قطعيات دينى چه بسا منطبق با دين واقعى نباشد همانطور که دسترسى به نظريات علمى قطعى و منطبق با واقع، به ويژه در علوم انسانى، به ندرت حاصل مى شود.

    وجود نظريات ظنى علمى و دينى احياناً بروز تعارض هايى را به دنبال دارد که در این صورت نظريه قطعى رجحان مى يابد(خواه دین باشد یا علم).

    در مورد تعارض نظريه علمى ظنى با نظريه دينى ظنى توقف لازم است، مگر در موارد خاصى كه در مقام عمل و رفتار، نظريه دينى مقدّم مى گردد.


    در پناه حق


  11. صلوات ها 9


  12. #6

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۹۲
    نوشته
    434
    حضور
    11 روز 13 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1317



    نقل قول نوشته اصلی توسط طاها نمایش پست ها
    تعارض علم و دين در جايى است كه هر دو حكمى مخالف يكديگر، درباره موضوعى واحد و از جهتى واحد داشته باشند

    موارد تعارض ظاهرى علم و دين در موارد ذيل قابل تصور است:

    الف ـ تعارض ديدگاه علمى قطعى با نظريه دينى قطعى

    تعارض جدّى و حقيقى علم و دين در مورد (الف) جاری است و ظاهرا سوال دوست پرسشگر ما نیز ناظر به این مورد است.


    اما فهم ما از دين جز در مورد ضروريات و قطعيات دينى چه بسا منطبق با دين واقعى نباشد همانطور که دسترسى به نظريات علمى قطعى و منطبق با واقع، به ويژه در علوم انسانى، به ندرت حاصل مى شود.
    با سلام و تشکر بسیار از توضیحات مفصل و بسیار خوبی که فرمودید

    در متن آخر فرمودید :
    فهم ما از دين جز در مورد ضروريات و قطعيات دينى چه بسا منطبق با دين واقعى نباشد
    پس چرا بر اساس آن حکم میدهند و آنرا علنی میکنند مگر اینکه یقین کنند صحیح است وگرنه در خصوص چیزی که شک داریم که نباید فتوا و حکم بدهیم که امروزه خلافش ثابت شود و باعث شک در دین بشود و نتیجه آنکه میگویند دین اسلام به چیزی حکم میدهد که حقیقت ندارد .

    حتما میدانید که منظور من کدامین حدیث است ، در آن حدیث ، راستش شکی و شبهه ای نیست ، چرا که معصوم ع ، واضح آنرا بیان فرموده اند و حتی دلیل را نیز بیان کرده اند و چیزی از آن بر ما پوشیده نیست و علما در آن یقین دارند که بر اساس آن حکم میدهند و شده یکی از قوانین جمهوری اسلامی ما . پس چرا با وجود آشکاری صد در صد این موضوع ، حکم را عوض نمیکنند ؟ آیا غیر از این است که یقین دارند صحیح است ، هر چند در یکی از توضیحاتی که علمای ما در این باره داده بودند خواندم : صاحب جواهر می فرماید: در مقابل این حدیث امام صادق(ع)، سخن پزشکان قابل قبول نیست

    با این وضعیت ، هم علمای ما یقین دارند هم علم . هم حدیث صحیح است و یقین علما را در پی داشته که بر اساس آن حکم میدهند و هم قانون گذاران اسلامی و هم اینکه علم صحیح است و با این وجود به شدت هم متضاد هستند .


    تعارض جدّى و حقيقى علم و دين تعارض يك نظريه علمى قطعى با يك نظريه دينى قطعى است و تحقق چنين امرى در اسلام، غيرممكن است
    هر چند حدیث صحیح است ، علم نیز به کرات ثابت کرده که خلاف آن اتفاق می افتد و بسیار امری عادی است ، و از طرفی نمی توان به معصوم ع اشتباه نسبت داد ، این مرا به شدت گیج میکند چرا که در هر صورت علم ثابت کرده این حدیث صحیح اشتباه میکند ، پس چطور من می توانم از این به بعد به مابقی احادیث صحیح هم با دیده مثبت بنگرم ، چرا که شاید آنها نیز اشتباه باشند و هنوز برای ما معلوم و ثابت نشده است (به عنوان مثال در موارد علمی)


    با تشکر از شما

    چيزي که مرا نگران مي‌کند اين است که به مردم ياد مي‌‌دهند، به نفهميدن رضايت دهند


    آزار دهنده‎ترین چیز در جهان این است که احمق‎ها کاملاً مطمئنند و هوشمندان پر از شک و تردید


    حتی اگر همه دارای یک عقیده باشند، باز هم می‎تواند آن فکر اشتباه باشد


  13. صلوات ها 2


  14. #7

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۲
    نوشته
    500
    حضور
    20 روز 15 ساعت 25 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2081



    علم و دین نباید در تضاد هم باشند وقتی میگیم دین ما برای همه زمان هاست پس چرا تضاد مشاهده می شود؟
    اگر علم ثابت کند که چیزی در عصر حاضر به ضرر جامعه است باید مخالفت کنیم که چون در دین امده ثابت است؟
    احکامی که خداوند صادر کرده در زمان خودش با توجه به فرهنگ مردم آن زمان بهترین احکام بوده ولی اگر علم بعدا ثابت کرد که شرایط با زمان قدیم فرق میکند و این احکام جوابگو نیست باید بگیم چنین علمی قابل قبول نیست؟

    نقل قول نوشته اصلی توسط ᕘᕚRaiNᕘᕚ نمایش پست ها
    چرا که معصوم ع ، واضح آنرا بیان فرموده اند و حتی دلیل را نیز بیان کرده اند و چیزی از آن بر ما پوشیده نیست و علما در آن یقین دارند که بر اساس آن حکم میدهند و شده یکی از قوانین جمهوری اسلامی ما . پس چرا با وجود آشکاری صد در صد این موضوع ، حکم را عوض نمیکنند ؟ آیا غیر از این است که یقین دارند صحیح است ، هر چند در یکی از توضیحاتی که علمای ما در این باره داده بودند خواندم : صاحب جواهر می فرماید: در مقابل این حدیث امام صادق(ع)، سخن پزشکان قابل قبول نیست
    همینطور که دوستمون اشاره کرد برخی احادیث با علم نمیخونه وقتی پزشکی چیزی رو ثابت کرده که خلاف حدیث می باشد چرا به جای اینکه به صحت احادیث وارده شک کنیم به علمی که نتیجه عقل بشری است شک میشود
    وقتی این علم به نفع همه انسان هاست و حق کسی از بین نمی رود واقعا باید مورد توجه قرار گیرد


  15. صلوات ها 2


  16. #8

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعات علوم عقلی و نقلی
    نوشته
    4,418
    حضور
    14 روز 5 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    25229



    نقل قول نوشته اصلی توسط ᕘᕚRaiNᕘᕚ نمایش پست ها
    پس چرا بر اساس آن حکم میدهند و آنرا علنی میکنند مگر اینکه یقین کنند صحیح است وگرنه در خصوص چیزی که شک داریم که نباید فتوا و حکم بدهیم که امروزه خلافش ثابت شود و باعث شک در دین بشود و نتیجه آنکه میگویند دین اسلام به چیزی حکم میدهد که حقیقت ندارد .
    با عرض سلام و ادب خدمت شما دوست عزیز

    باید توجه داشته باشیم در برابر قطع دینی صرفا شک دینی قرار ندارد. به بیان روشنتر، انسان در مقام ادراک و علم، ممکن است دچار یکی از این حالتها شود:
    قطع (درک 100 درصد)
    ظن (درک کمتر از 100 درصد و بیشتر از 50 درصد)
    شک (درک 50 درصد)
    وهم (درک کمتر از 50 درصد).

    وقتی میگوییم «قطعیات دینی» منظورمان حکمی در دین است که هم از نظر سند و هم دلالت محتوا، قطعی و صد در صد باشد و جای هیچ احتمال خلافی در آن نباشد. این موارد در احکام دینی بسیار اندک است.

    اما

    احکام دیگری هم که ما به آنها عمل میکنیم از موارد ظنی است نه شکی.

    ممکن است بگویید این ظن حجیت و اعتبارش را از کجا آورده است؟ عرض میکنیم فقهای بزرگوار در بحثهای مفصلی که در مباحث علم اصول فقه مطرح کرده اند به شناسایی ظنونی پرداخته اند که میتواند حجیت شرعی داشته باشد (برای اطلاع بیشتر از کم و کیف این مباحث به بحث قطع و ظن از کتابهای اصول فقه میتوانید مراجعه کنید. البته بحثها تا حدود زیادی تخصصی است).

    بنابراین فقها و علمای اسلام در خصوص چیزی که شک دارند فتوا و حکم نمیدهند بلکه به ظن عمل میکنند آنهم نه هر ظنی بلکه ظنونی با شرایط و خصوصیات خاص که ما را به انجام آنچه مقصود واقعی معصومین و خداوند است هر چه بیشتر نزدیک میکند و دور نیست که همان حکم واقعی باشد.

    در ادامه درباره یک مورد از موارد تعارض علم و دین سخن گفته اید که بنده متوجه نشدم به کدام مورد اشاره دارید. لطفا مورد را با آوردن مستنداتی از علم و دین (لطفا با آدرس دقیق) بیان کنید تا با هم بررسی کنیم.

    در پناه حق


  17. صلوات ها 4


  18. #9

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    مطالعات علوم عقلی و نقلی
    نوشته
    4,418
    حضور
    14 روز 5 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    25229



    نقل قول نوشته اصلی توسط (نگین) نمایش پست ها
    وقتی میگیم دین ما برای همه زمان هاست پس چرا تضاد مشاهده می شود؟
    با عرض سلام و ادب خدمت شما دوست عزیز

    همانگونه که قبلا عرض شد مشاهده اندکی تضاد و تعارض ظاهری میان احکام غیرقطعی (ظنی) دینی و دیدگاههای (ظنی و در برخی موارد ثابت نشده) علمی نباید موجب نگرانی ما شود و نیز نباید موجب شود در فراگیر بودن دین اسلام برای همه زمانها دچار تردید شویم و بگوییم احکامی که خداوند صادر کرده است در زمان خودش با توجه به فرهنگ مردم آن زمان بهترین احکام بوده است.

    به نظر میرسد این نتیجه گیری، غیر منطقی و تا حدودی عجولانه است.

    بسیاری از مواردی که فکر میکنیم تعارضی رخ داده است واقعا تعارض نیست و با بحثهایی که متخصصین علمی و دینی ارائه داده اند منقح شده است.

    برخی از موارد هم بگونه ای نیست که بتوان گفت جزو قوانین ثابت شده علم است بلکه تنها در حد یک نظریه باقی مانده و حتی دانشمندان آن رشته علمی نیز دیدگاه های معارض ارائه داده اند.

    پیشنهاد میکنم بصورت موردی و موضوعی بحث کنیم تا ملموستر بتوان در این باره اظهار نظر نمود.

    لطفا موردی را خود شما مثال بزنید و با ارائه مستندات علمی و دینی (همراه با آدرس)، تعارض آن را نشان دهید.

    در پناه حق


  19. صلوات ها 5


  20. #10

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۹۲
    نوشته
    434
    حضور
    11 روز 13 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1317



    نقل قول نوشته اصلی توسط طاها نمایش پست ها
    با عرض سلام و ادب خدمت شما دوست عزیز

    در ادامه درباره یک مورد از موارد تعارض علم و دین سخن گفته اید که بنده متوجه نشدم به کدام مورد اشاره دارید. لطفا مورد را با آوردن مستنداتی از علم و دین (لطفا با آدرس دقیق) بیان کنید تا با هم بررسی کنیم.

    در پناه حق
    سلام و عرض ارادت

    در این لینک موضوع مورد نظر و اسنادش قرار دارد ====> مسئله مورد نظر

    با تشکر بسیار

    چيزي که مرا نگران مي‌کند اين است که به مردم ياد مي‌‌دهند، به نفهميدن رضايت دهند


    آزار دهنده‎ترین چیز در جهان این است که احمق‎ها کاملاً مطمئنند و هوشمندان پر از شک و تردید


    حتی اگر همه دارای یک عقیده باشند، باز هم می‎تواند آن فکر اشتباه باشد


  21. صلوات ها 2


صفحه 1 از 5 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 1

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود