جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: بررسی سند دعای یا مقلب القلوب و الابصار...

  1. #1

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    995
    حضور
    2 روز 11 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    1
    گالری
    8
    صلوات
    7958

    بررسی سند دعای یا مقلب القلوب و الابصار...




    سلام
    ضمن عرض تبریک پیشاپیش سال نو
    سوالی برام پیش اومده

    آيا دعاي - يا مقلب القلوب والابصار ... - از امامان و معصومين است؟ چرا بر سر سفره هفت سين ايراني این دعا خوانده می شود؟

    یا صاحب الزمان (عج)
    توکه یک گوشه چشمت غم عالم ببرد
    حیف باشد که تو باشی و مرا غم ببرد

  2. صلوات ها 16


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    995
    حضور
    2 روز 11 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    1
    گالری
    8
    صلوات
    7958




    من یه جستجویی در این زمینه در برخی سایتها کردم
    به این نتیجه رسیدم
    آیا مطالب صحیح است؟


    یکی از آیین های ویژه هنگام گردش سال، خواندن « نیایش گردش سال» یا «دعای تحویل سال» است که خانواده های ایرانی با توجه به باورهای خود در این هنگام نیایشی را می خوانند و دعایی که به صورت رسمی از رسانه ها پخش می شود، این دعای معروف است: « یا مقلب القلوب و الابصار، یا مدبر اللیل و النهار، یا محول الحول و الاحوال، حول حالنا الا احسن الحال. »

    هرچند که در نگاه اول به نظر می رسد که این دعا پشتوانه دینی و مذهبی مستندی دارد اما بررسی های دقیق تر نشان می دهد که این دعا از پیشینه تاریخی و مذهبی چندانی برخوردار نیست و در هیچ یک از منابع و ماخذ پیش از دوران صفوی اشاره ای به آن نشده است.

    حتا در روایتی که درباره نوروز از "معلی بن خنیس" وارد شده هیچ گونه اشاره ای به دعای تحویل سال نشده و به جای این دعا یک سلسله آداب و سنن و انجام چهار رکعت نماز توصیه شده است. چنان که شیخ عباس قمی ( ۱۲۹۴ – ۱۲۵۴ ق ) در "مفاتیح الجنان " آورده است: « و اما اعمال عید نوروز پس چنان است که حضرت صادق علیه السلام به مُعَلَّى بن خنیس تعلیم فرموده که چون روز نوروز شود غسل کن و پاکیزه ترین جامه هاى خود را بپوش و به بهترین بوهاى خوش خود را خوشبو گردان و در آن روز روزه بدار پس چون از نماز پیشین و پسین و نافله هاى آن فارغ شوى چهار رکعت نماز بگذار یعنى هر دو رکعت به یک سلام و در رکعت اوّل بعد از حمد ده مرتبه سوره اِنّا اَنْزَلْناهُ بخوان و در رکعت دوّم بعد از حمد ده مرتبه سوره قُلْ یا اَیُّها الْکافِروُنَ و در رکعت سیّم بعد از حمد ده مرتبه سوره قُلْ هُوَ اللّهُ اَحَدٌ و در رکعت چهارم بعد از حمد ده مرتبه قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ و قُلْ اَعُوذُ بِرَبِّ النّاسِ بخوان و بعد از نماز به سجده شکر برو و این دعا را بخوان: اللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ الاْوْصِیآءِ الْمَرْضِیِّینَ ... »

    همچنین در کتاب های مشهور ادعیه همچون " اقبال الاعمال" سید ابن طاووس و "مصباح المجتهد" شیخ طوسی نیز اشاره ای به دعای تحویل سال نشده و این نشان می دهد چه در منابع اهل سنت و چه در منابع تشیع، سند روایی مورد اعتمادی برای آن موجود نمی باشد جز این که محمد باقر مجلسی ( 1037 – 1111 ق ) در کتاب « زاد المعاد » که درباره اعمال و ادعیه ماه ها نوشته ، در این مورد گزارش می کند: « در کتب غیر مشهوره، روایت کرده اند که در وقت تحویل سال این دعا را بسیار بخوانید و بعضی 366 مرتبه گفته اند: یا محول الحول و الاحوال، حول حالنا الی احسن الحال. و در روایت دیگر: یا مقلب القلوب والابصار یا مدبر الیل و النهار یا محول الحول و الاحوال ، حول حالنا الی احسن الحال.» در این گزارش مجلسی تصریح دارد که این دعا در "کتاب های غیر مشهور" ثبت و ضبط شده یعنی در کتب اربعه شیعه و کتاب های مشهور ادعیه نیامده .

    یا صاحب الزمان (عج)
    توکه یک گوشه چشمت غم عالم ببرد
    حیف باشد که تو باشی و مرا غم ببرد

  5. صلوات ها 11


  6. #3

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    995
    حضور
    2 روز 11 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    1
    گالری
    8
    صلوات
    7958



    نکته دیگر این که دو شکل از دعا را گزارش می کند، یکی این که تنها بخش آخر دعا را می آورد و دو دیگر این که دعا را به طور کامل گزارش می نماید.( دعای تحویل سال ، نادر کریمیان سردشتی،کتاب ماه هنر، بهمن و اسفند 79 )

    نکته مهم دیگر این که بیشتر ترکیبات این دعا در متون معتبر عربی و کتب دینی همچون قرآن سابقه ندارد و تنها به خاطر الگو برداری ، قرینه سازی و تقلید سازندگان آن، شباهت هایی دیده می شود. برای نمونه:

    1- عبارت " مقلب القلوب و الابصار" با این مفهوم در قرآن و متون دینی سابقه ندارد و منظور از عبارت « ... یوما تتقلب فیه القلوب و الابصار » نیز که یک بار در قرآن در سوره نور آیه 37 آمده ، روز قیامت است و ارتباطی مستقیمی به تحویل سال ندارد. در کتب حدیث هم از این عبارت خبری نیست و در برخی احادیث که هیچ ارتباطی با تحویل سال ندارند، عبارات مشابه « مصرف القلوب » یا « مثبت القلوب » دیده می شود.

    2- عبارت « مدبر اللیل و النهار» به این صورت و مفهوم در قرآن نیامده و سازندگان دعا عبارت قرآنی « یقدر اللیل و النهار» از سوره مزمل آیه 20 ، را به عبارت « مدبر اللیل و النهار » تغییر داده اند.

    3- عبارت « احسن الحال » نیز در قرآن وجود ندارد و سازنده یا سازندگان این دعا عبارت « احسن العمل » سوره ملک را به « احسن الحال » تغییر داده اند.

    بر این پایه، به نظر می رسد که دعای تحویل سال از پایه و بنیان مذهبی برخوردار نیست و در دوران صفوی با استفاده از ترکیبات عربی و یا الگو برداری از آن ها ساخته و پرداخته شده است. نکته دیگر این که اگر چه تشیع صفوی در پرداختن و ترویج این دعا کوشید اما تا آنجا که اطلاع داریم این دعا در بین شیعیان دیگر کشورهای شیعه نشین همچون لبنان، عراق، پاکستان و ... نیز شناخته نمی شود و کاربرد ندارد و حتا در بین ایرانیان غیر شیعه همچون اهل تسنن و پیروان دیگر ادیان نیز رسمیت ندارد.

    نکته دیگر این که اگرچه در نظر برخی ایرانیان فارسی زبان این دعای آهنگین مشهور است اما نزد عرب نمونه ای از قطعات عربی دارای فصاحت و بلاغت به شمار نمی رود.

    ویرایش توسط valayat : ۱۳۸۸/۱۲/۲۵ در ساعت ۱۲:۲۹
    یا صاحب الزمان (عج)
    توکه یک گوشه چشمت غم عالم ببرد
    حیف باشد که تو باشی و مرا غم ببرد

  7. صلوات ها 14


  8. #4

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    995
    حضور
    2 روز 11 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    1
    گالری
    8
    صلوات
    7958



    نقل قول نوشته اصلی توسط valayat نمایش پست ها

    بر این پایه، به نظر می رسد که دعای تحویل سال از پایه و بنیان مذهبی برخوردار نیست و در دوران صفوی با استفاده از ترکیبات عربی و یا الگو برداری از آن ها ساخته و پرداخته شده است. نکته دیگر این که اگر چه تشیع صفوی در پرداختن و ترویج این دعا کوشید اما تا آنجا که اطلاع داریم این دعا در بین شیعیان دیگر کشورهای شیعه نشین همچون لبنان، عراق، پاکستان و ... نیز شناخته نمی شود و کاربرد ندارد و حتا در بین ایرانیان غیر شیعه همچون اهل تسنن و پیروان دیگر ادیان نیز رسمیت ندارد.

    نکته دیگر این که اگرچه در نظر برخی ایرانیان فارسی زبان این دعای آهنگین مشهور است اما نزد عرب نمونه ای از قطعات عربی دارای فصاحت و بلاغت به شمار نمی رود.
    مخصوصا نتیجه گیری این خیلی مهمه

    اساتید سایت آیا این مطلب رو تایید می کنند

    یا صاحب الزمان (عج)
    توکه یک گوشه چشمت غم عالم ببرد
    حیف باشد که تو باشی و مرا غم ببرد

  9. صلوات ها 11


  10. #5

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    55
    حضور
    16 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    175



    بسم رب الحسین علیه السلام

    سلام بر شما

    ضمن تشکر از " ولایت " عزیز ، بخاطر تحقیقی زیبایشان

    البته با این قسمت از مقاله که گفته است این دعا در زمان صفوی ساخته شده است ، خیلی موافق نیستم .

    همچنان که خود شما هم فرمودید ، مرحوم علامه مجلسی گفته اند که این دعا را در کتب ادعیه غیر مشهوره یافته اند !!!

    از کجای این کلام می توان فهمید که این کتب مربوط به زمان صفوی بوده اند ؟؟!!!

    این چنین به نظر می رسد که این دعا در کتب قبل از مرحوم علامه ( یعنی قبل از صفوی ) بوده است . و لو اینکه آن کتب خیلی مشهور نیستند ، ولی به لحاظ زمانی متقدم بر دوران صفویه بوده اند !


    عبارت " مقلب القلوب و الابصار" با این مفهوم در قرآن و متون دینی سابقه ندارد و منظور از عبارت « ... یوما تتقلب فیه القلوب و الابصار » نیز که یک بار در قرآن در سوره نور آیه 37 آمده ، روز قیامت است و ارتباطی مستقیمی به تحویل سال ندارد. در کتب حدیث هم از این عبارت خبری نیست و در برخی احادیث که هیچ ارتباطی با تحویل سال ندارند، عبارات مشابه « مصرف القلوب » یا « مثبت القلوب » دیده می شود.

    عبارت فوق ( یا مقلب القلوب و الابصار ) در متون قبل از مجلسی دوم نیز دیده می شود .... البته ربطی به سال تحویل ندارد بلکه در مورد اذکار نوافل است .

    مانند : مصباح المتهجد - شیخ طوسی - ص 132

    یا روایتی که مرحوم صدوق در " کمال الدین " ص 353 از قول امام صادق علیه السلام آورده است .

    سید بن طاووس نیز عبارتی دارند در کتاب " اقبال الاعمال " ج1 ص 294 :

    " فمنها ما وجدناها في كتب أصحابنا رحمهم الله العتيقة ، وقد سقط منها أدعية ليال ،
    وهو دعاء الليلة الخامسة عشر : سبحان مقلب القلوب والأبصار ، سبحان مقلب الليل والنهار "



    2- عبارت « مدبر اللیل و النهار» به این صورت و مفهوم در قرآن نیامده و سازندگان دعا عبارت قرآنی « یقدر اللیل و النهار» از سوره مزمل آیه 20 ، را به عبارت « مدبر اللیل و النهار » تغییر داده اند.

    3- عبارت « احسن الحال » نیز در قرآن وجود ندارد و سازنده یا سازندگان این دعا عبارت « احسن العمل » سوره ملک را به « احسن الحال » تغییر داده اند.

    در خواندن زیارات و ادعیه ، آیا الزاما باید همه الفاظ انان در قران امده باشد تا صحیح باشند ؟؟؟

    آیا همه ادعیه مفاتیح الجنان بر اساس قران است ؟؟؟


    البته قبول دارم که هر دعایی را نمی توان قبول کرد .... در روایات هم داریم که خود اهل بیت ( علیهم السلام ) راهکار برای شیعیان نشان می دادند تا آنها خودسرانه برخی ادعیه را نخوانند !!!!


    ************************************************** *****

    برای بنده سوالی وجود دارد و ان این است :

    آیا خواندن این دعا ، یا مضامین این دعا ، در تعارض با تعالیم الهی و نبوی است یا خیر ؟؟؟!!!


    موفق باشید


    یا علی ع

    قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :

    من مات و لیس فی عنقه بیعه ، مات میته جاهلیه

    **********************************

    یا اهل السنه :

    من هو امام الفاطمه الزهرا ( سلام الله علیها ) ؟

  11. صلوات ها 13


  12. #6

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    علاقه
    اهل بیت علیهم السلام
    نوشته
    1,899
    حضور
    3 ساعت 47 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    0
    گالری
    39
    صلوات
    13135



    عمده در اين دعا مضمون دعايي آن است كه منافاتي با تعاليم ديني ندارد بلكه كاملا هم نيكوست البته بحث سندي جاي خود را دارد. دعاهاي ديگري از اين دست داريم كه سند محكمي براي آنها ذكر نشده اما به سبب مضامين عاليه اي كه دارند مورد تاييد علماي دين قرار گرفته اند همانند مناجات شعبانيه كه مرحوم امام خميني سفارش زيادي بر خواندن آن دارند. در مورد اين دعا هم شاهد هستيم كه مقام مظم رهبري و مرحوم امام در پيامهاي نوروزي خودشان آنرا ميخواندندكه خود اين كار تاييد بر صحت اين دعا مي باشد
    از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش
    زده ام فالی و فریاد رسی می آید . . .

  13. صلوات ها 9


  14. #7

    عضویت
    جنسیت اسفند ۱۳۸۸
    نوشته
    55
    حضور
    16 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    175



    بسم رب الحسين عليه السلام

    سلام بر شما

    در بررسی ادعیه ای که در کتب روایی آمده است و شاید از لحاظ سند به ظاهر ضعیف هستند ، قاعده ای در میان فقها می باشد به نام " تسامح ادله " .... بسیاری از فقها ، ادعیه ای را که مضامین والا داشته ( و با روایات و عقاید شیعه قابل اثبات هستند ) را بر اساس همین قاعده ، تصحیح می نمایند !



    یا علی ع

    قال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم :

    من مات و لیس فی عنقه بیعه ، مات میته جاهلیه

    **********************************

    یا اهل السنه :

    من هو امام الفاطمه الزهرا ( سلام الله علیها ) ؟

  15. صلوات ها 11


  16. #8

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۹
    علاقه
    فرهنگ ایران
    نوشته
    1,270
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1012



    دوستان گرامی
    درود
    فلسفه جشن نوروز در ایران باستان اینست که مردم (=مردنی=فانی) در پنج روز پیش از نوروز آفریده شده است. سپس از فروردین(=فروهر=راهنما خدایی) برخوردار شده، نو و تازه میشود. از این رو برای سپاسگزاری به درگاه خداوند و آماده شدن برای برخورداری از این فره ایزدی=فروردین، به ستایش همگانی=نماز جماعت=جشن میپرداخته اند.
    نو شدن و نو گردانیدن از پیمانهایی است که هر زرتشتی هنگام نمازهای پنجگانه با خود و خدای خود میبندند.
    از دیدگاه من بایستی این دعا، برگردان عربی این فرهنگ باشد.

  17. صلوات ها 3


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود