جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: احمد معزالدوله ،فاتح بغداد

  1. #1
    شروع کننده موضوع

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    نوشته
    1,146
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    5482

    احمد معزالدوله ،فاتح بغداد




    یکی از دوره­های پر افتخار تاریخ ایران اسلامی دوران حکومت آل بویه است. این سلسله از سال 321هجري قمري تا سال 448هجري قمري بر تمام نواحی ایران قدیم و همچنین بر تمامی قلمرو خلافت عباسی حکومت راند. آل بویه چنان سلطنتی تشکیل دادند که در عظمت و شکوه ضرب المثل شدند.[1]
    در قرن چهارم هجری قمری خلفای بغداد در ضعف و حقارت بسیاری به سر می­بردند و سرداران ترک بر آنان حاکم بودند. در بخشهای مختلف ایران نیز امیران سامانی، صفاری، علویان و آل زیار خارج از نفوذ و قدرت دربار خلافت عباسی حکومت می­کردند. درچنین اوضاعی فرزندان ابوشجاع بویه، ماهیگیر تنگدست دیلمی به نام­های علی، حسن، و احمد به عنوان سرباز و جنگجو به خدمت ماکان درآمدند.[2] و پس از آن به فرمانروایان زیاری و امیر مشهور آن، مرداویج پیوستند. علی برادر بزرگتر به سبب کاردانی از سوی مرداویج به حکومت کرج (شهری بین اصفهان و همدان) برگزیده شد. وی پس از چندی اصفهان را به تصرف درآورد و برادرانش نیز توانستند بر مناطق جنوب ایران دست پیدا بکنند. این سه برادر بر اثر اقداماتی که انجام دادند خیلی زود توانستند بر اوضاع مسلط شوند و بر بخش بزرگی از قلمرو حکومتی آن زمان دست پیدا بکنند. حملات نظامی و اقدامات سیاسی آنان غافلگیرانه و برق آسا بود. در دوره حکومت آنان خلیفه عباسی بازیچه ایرانیان شیعه بود.[3]
    لازم به یادآوری است که آل بویه حکومتی شیعه بوده که مناسبت­ها و اعیاد مخصوص شیعیان مانند ایام عاشورا و عید غدیر را بزرگ می داشته است و در زمان آنان دانشمندان و عالمان بزرگی از شیعه ظهور نمودند که می­توان به بزرگانی چون شیخ صدوق و شیخ مفید و ... اشاره نمود. از دیگر اقدامات آنان بازسازی بارگاه ائمه اطهار[4] و سلب اختیارات خلیفه بود.
    ابوالحسین احمد معزالدوله از مشهورترین حاکمان آل بویه است. وی که از دو برادر دیگرش کوچکتر بوده است، ضمن یک سلسله اقدامات نظامی و سیاسی که به همراه برادرانش انجام داد پس از فتح کرمان و جنوب ایران در سال 332 به عراق حمله نمود و اما در شهر واسط به سختی از سپاه خلیفه شکست خورده، به سوی شوش بازگشت.[5] وی از این هزیمت ناامید نشد و با بازسازی سپاهش، شانس خود را بار دیگر آزمود. او اینبار به قصد تصرف بغداد با سپاهی بزرگ از اهواز روانه شد. لشگر کشی وی آنچنان سریع، برق آسا و غافلگیرانه بود که ترکان و دیلیمان حاضر در سپاه خلیفه با شنیدن این لشگر کشی به سوی موصل گریختند. "المستکفی بالله" خلیفه عباسی به همراه کاتبش ابن شیرزاد تنها مانده بودند و نتوانست کاری ازپیش ببرند.[6] احمد که به درستی؛ ناتوانی خلیفه را در دفاع از خویش دریافته بود با زیرکی و با اعزام ابومحمد مهلبی به نزد خلیفه از بروز جنگ و کشتار جلوگیری کرد. پس از آن احمد در روز شنبه یازدهم جمادی الآخر 334 از دروازه شماسیه به بغداد وارد شد و بلافاصله به نزد خلیفه رفت و با او بیعت کرد. در پی این اقدام، خلیفه به احمد خلعت پوشانیده و او را به معزالدوله ملقب ساخت و دو برادر دیگرش علی را عمادواله و حسن را رکن الدوله خواند و القاب این سه برادر را بر درهم و دینارها ضرب نمود.[7]
    پس از آنکه معزالدوله صاحب اختیار بغداد شد. دست به اقدامی شگفت زد و برای خلیفه المستکفی بالله حقوقی تعیین کرده تمام اختیارات قبلی را از او سلب نمود و فقط به ذکر نام خلیفه در خطبه بسنده کرد، وزیر خلیفه و قضات را خودش تعیین می­کرد. سرانجام پس از کش و قوس­های فراوان معزالدوله به بهانه­ای درسال 334 قمری المستکفی را از خلافت خلع نمود و به جای او فضل فرزند المقتدر (خلیفه) را با لقب المطیع لله به خلافت برگزید و برایش در هرروز ده هزار درهم مقرری قرار داد.[8]

    اقدامات فرهنگی و مذهبی:
    یکی از اقدامات جالب که از معزالدوله به یادگار مانده است؛ دستور برپایی مراسم بزرگداشت ایام عاشورا و عید سعید غدیر خم به صورت آشکار است و این درحالی بود که شیعیان پیش آن، این ایام را به علت سایه سنگین خلفای سنی عباسی به صورت مخفیانه برگزار می نمودند. درست بعد از اقدام احمد است که شعارهای شیعی به صورت علنی در بغداد سر داده شد. به سادات علوی سخت معتقد بود. مردی دلاور ، خوش قلب، و دلنازک بود و به اندک چیزی می گریست.[9]
    معزالدوله به آبادانی و توسعه زراعت و سد سازی و ورزش به ویژه شنا اهمیت فراوانی می داد.[10] وی همچنین درسال 355 ق دستور داد بیمارستانی را در بغداد بنا کنند که برای آن موقوفات زیادی نیز قرار داد.[11] وی قبل از حکومت در بغداد نیز در دوره فرمانروایی بر فارس آثار متعددی از جمله سد امیر در شیراز را از خود به یادگار گذاشت.[12]
    معزالدوله پس از فتح بغداد زندان و شکنجه را از میان برداشت.[13] دشمنان را مورد عفو قرار داد و اسیران را آزاد کرد با این حال به گونه­ای حکومت نمود که مردم به ویژه گردنکشان و زورمندان از ایشان واهمه داشتند و هیچ کس را یارای کمترین سرپیچی از دستورات او نبود.

    درگذشت معزالدوله:
    در سال 356 هجری قمری معزالدوله به بیماری ذرب (فساد معده ) گرفتار شد. نخست گمان می­بردند بهبودی خواهد یافت، اما کسالت او چنان شدید شد که دیگر هیچ غذايی در معده او باقی نمی­ماند، درمانها موفقیت آمیز واقع نشد و او در ربیع الثانی سال356 درگذشت و در باب "تین" قبرستان قریش، صحن کنونی قبر مقدس امام کاظم و امام جواد(ع) به خاک سپرده شد[14]. پس از او فرزندش بختیار عزالدوله زمام امور را دردست گرفت.
    حکومت آل بویه با اتحاد باور نکردنی سه برادر شکل گرفت. گرچه آنها دارای قدرت نظامی و برنامه ریزی سیاسی مستحکمی بودند اما نبایستی حسنات اخلاقی آنان را از طرفی و همچنین از سوی دیگر ظلم و ستمی که خلافت عباسی به مردم روا می داشتند را از نظر دور نگه داشت.
    در این میان معزالدوله نیز با اقدامات نظامی و سیاسی خود توانست بر کرمان، جنوب ایران، بغداد و شهرهای بسیار دیگری مستولی شود. او علاوه بر اقدامات نظامی و سیاسی خود دست به فعالیت­های فرهنگی و دینی خاصی زد که باعث تقویت شیعه شد. با این حال او از اقدمات آبادانی غافل نبود و دوره حکومت او دوره­ای بود که مردم قلمروش در آرامش زندگی می­کردند.

    مقاله : حجت الله فضلی
    منابع:

    [1] -عزالدین عبدالحمید بن ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، مصر، داراحیاء الکتب، 1380ق

    [2] -محمدبن علی بن حسین طباطبا ابن طقطقا،تاریخ فخری ،وحید گلپایگانی، تهران،صص 378-379

    [3] -فلیپ هیتی، شرق نزدیک درتاریخ، قمرآریان، تهران، 1363 ص417

    [4] - محمدحسین مظفر، تاریخ شیعه ، سیدمحمدباقر حجتی،تهران، دفترنشرفرهنگ اسلامی،1375،صص293-300

    [5] - ابو علی مسکویه رازی، تجارب الأمم، علی نقی منزوی، تهران: توس، 1386 ، ج6، صص82-85

    [6] - ابن اثیر، الکامل فی التاریخ،بیروت، دارصادر،1965، ج8 ، 448

    [7] - ابن اثیر، همان، ج8 ص450

    [8] - ابوعلی مسکویه رازی، همان ، ج6، ص122

    [9] - احمد علی حسینی ، عمده الطالب فی انساب آل ابیطالب،نجف اشرف، مطبعه حیدری،1380ق، ص85

    [10] - احمد بن محمد مسکویه، همان، ج 6، ص 165

    [11] - عبدالرحمن بن علی بن الجوزی، المنتظم فی التاریخ الملوک و الامم ، حیدر آباد هند، دائره المعارف عثمانی، 1358ق ، ج7 ص 33

    [12] - فلیپ هیتی، همان، صص151،194،384،418

    [13] - احمد بن محمد مسکویه، همان، ج5،ص283

    [14] - ابن اثیر، همان، ج8 ص 575
    اگر نور چشم شما بدلیل مطالعه زیاد و یا کار با اینترنت کم شده این آیه را زیاد بخوانید : فَجَعَلْناهُ سَميعاً بَصيراً (انسان2)
    اگر می خواهید پس از مطالعه آنچه را می خوانید در ذهنتان نقش ببندد، این آیه را پس از آن بخوانید: لَهُمْ دارُ السَّلامِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ هُوَ وَلِيُّهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ (انعام127)

  2. صلوات ها 2


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود