صفحه 1 از 5 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: فعل اخلاقی از نظر دین؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۲
    نوشته
    313
    حضور
    12 روز 5 ساعت 13 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    756

    فعل اخلاقی از نظر دین؟




    با عرض سلام خدمت کارشناسان
    موضوعی که سبب این سوال شد این بود که: من در دو تاپیک دیده بودم که کارشناس علاوه بر ذکر حکم فقهی موضوع برای پرسیدن از حکم اخلاقی موضوع به انجمن اخلاق ارجاع دادند. برای مثال این تاپیک:
    http://www.askdin.com/thread31594.html
    آیا اگر فقه به تمام افعال انسان تعلق میگیره دیگه چه طور میشه گفت این کار از نظر فقه اشکال نداره ولی از نظر اخلاقی گناهه یا اشکال داره؟
    در یک سایتی دیده بودم که مستحبات و مکروهات در کتاب های اخلاقی ذکر میشند تا در کتب فقهی که مربوط به واجبات و محرماته؟ پس آیا خارج از فقه و فعل اخلاقی منظور مستحبات و مکروهاته که این ها اولا گناه اخلاقی محسوب نمیشوند و دوما باید براشون دلیل استحباب ذکر بشه.
    البته من توجه دارم عرف عقل و علم و یا فقه مذاهب و ادیان دیگه درشون کارهای خوب دیگه ای هست منظور من چیزی است که دین ازمون میخواد که آیا به جز فقه چیز دیگری هست؟ و در غیر این صورت گناه یا فعل اخلاقی به چه معنی است؟

  2. صلوات ها 5


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    21,545
    حضور
    175 روز 8 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    38
    صلوات
    58333



    با نام و یاد دوست




    فعل اخلاقی از نظر دین؟







    کارشناس بحث: استاد سمیع


  5. صلوات ها 5


  6. #3

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    اخلاق-فلسفه-عرفان
    نوشته
    3,816
    حضور
    47 روز 14 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16428



    نقل قول نوشته اصلی توسط dinshenasii نمایش پست ها
    با عرض سلام خدمت کارشناسان
    موضوعی که سبب این سوال شد این بود که: من در دو تاپیک دیده بودم که کارشناس علاوه بر ذکر حکم فقهی موضوع برای پرسیدن از حکم اخلاقی موضوع به انجمن اخلاق ارجاع دادند. برای مثال این تاپیک:
    http://www.askdin.com/thread31594.html
    آیا اگر فقه به تمام افعال انسان تعلق میگیره دیگه چه طور میشه گفت این کار از نظر فقه اشکال نداره ولی از نظر اخلاقی گناهه یا اشکال داره؟
    در یک سایتی دیده بودم که مستحبات و مکروهات در کتاب های اخلاقی ذکر میشند تا در کتب فقهی که مربوط به واجبات و محرماته؟ پس آیا خارج از فقه و فعل اخلاقی منظور مستحبات و مکروهاته که این ها اولا گناه اخلاقی محسوب نمیشوند و دوما باید براشون دلیل استحباب ذکر بشه.
    البته من توجه دارم عرف عقل و علم و یا فقه مذاهب و ادیان دیگه درشون کارهای خوب دیگه ای هست منظور من چیزی است که دین ازمون میخواد که آیا به جز فقه چیز دیگری هست؟ و در غیر این صورت گناه یا فعل اخلاقی به چه معنی است؟
    باسمه تعالی
    باسلام و تشکر از سوالی که مطرح فرمودید:
    برای روشن شدن جواب باید بدانیم که علم فقه و علم اخلاق دو علم مستقل هستند. چون علم فقه از افعال بیرونی انسان بحث می کند ولی علم اخلاق صفات درونی شخص را مورد کنکاش خود قرار می دهد

    اعمال فقه مربوط به اعضا و جوارح انجام مى‏شود و ربطى به جوانح و قلب ندارد مانند: نماز خواندن، روزه‏ گرفتن و... ولى اعمال اخلاقى مربوط به جوانح و قلب‏ مى‏باشد. (1)
    اگر چه بعضی از مسائل مانند دروغ ،غیبت،تهمت،فحش،... به طور مشترک هم در فقه و هم در اخلاق بحث می شوند ولی ملاک بحث،متفاوت است علم فقه جنبه حقوقى موضوع را برعهده دارد و علم ‏اخلاق بعد ارزشى آن را بررسى مى‏كند.

    مثلا غيبت در فقه‏ حرام و موجب هتك حرمت است و در اخلاق نوعی ‏بيمارى روحى به حساب مى ‏آيد كه جلوى تعالى انسان رامى‏ گيرد. يا تهمت و فحش و نسبتهاى ناروا در فقه سبب‏ تعزير و حد است و در اخلاق، شخص را بى‏ قيد و غيرمهذب بار مى ‏آورد و او را از رسيدن به كمالات معنوى‏ باز می ‏دار
    د بنابراين اخلاق شامل حالات، ملکات و صفات روحي و قلبي مي‌شود و موضوع فقه عمل خارجي مکلف است.

    لذا می بینیم که بعضی از امور از جهت فقهی حرمتی ندارند ولکن از جهت اخلاقی یک نوع رذیله اخلاقی به حساب می آیند و نشان دهنده نقص در باطن انسان هستند مانند حسادت،تا زمانی که جنبه خارجی پیدا نکند و باعث آزار و اذیت دیگران نشود از جهت فقهی حرمتی برآن بار نمی شود ولکن از بعد اخلاقی،این امر یک رذیله اخلاقی و مرض روحی است که سریعا باید ریشه کن شود

    و یا مانند دروغ که آنچه نزد فقیهان از آن بحث شده،دروغ های گفتاری ،اشاره ای، و نوشتاری است؛اما از نظر دانشمندان اخلاق دروغ بر شش قسم است:
    1-دروغ در گفتار2-دروغ در نیت3-دروغ در عزم4-دروغ در وفا به عزم 5-دروغ در اعمال6-دروغ در مقامات دین که بحثی معرفتی و دینی است(2)

    .


    ویرایش توسط سمیع : ۱۳۹۲/۰۷/۱۲ در ساعت ۱۵:۲۳

  7. صلوات ها 7


  8. #4

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    اخلاق-فلسفه-عرفان
    نوشته
    3,816
    حضور
    47 روز 14 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16428



    و یا مانند نیت گناه که از جهت فقهی ،حرمتی ندارد چون شخص تا آن معصیت را انجام ندهد مستحق عقاب نیست ولی از جهت اخلاقی،نیت گناه حتی اگر انسان آن معصیت را انجام ندهد یک رذیله اخلاقی است و نشان دهنده خبث باطن شخص می باشد .

    لذا امام سجاد عليه السلام در صحيفه بيانى دارد قريب به اين مضمون كه بارالها كسى‏ كه‏ نيّت‏ گناه تو مى‏ كند، استحقاق كيفر تمام گناهكاران را دارد جز اين كه بزرگوارى تو عقابش نمى‏كند و عذابش نمى‏دهد(3)

    پس با توجه به نوع نگرش علم فقه و علم اخلاق به انسان،ممکن است امری از جهت فقهی گناه نباشد و عقاب اخروی نداشته باشد چون پارامترهای علم فقه را دارد ولی ممکن است همان امر از جهت اخلاقی قبیح باشد و نشان دهنده خبث باطن و یک رذیله اخلاقی باشد.


    پی نوشت:
    1- آملى، محمدتقى، حياة جاويد در علم اخلاق، ص ۳.
    2-اخلاق الهی،ایة الله مجتبی تهرانی ص84
    3-علامه حسن زاده آملی،مجموعه مقالات،ص162

    ویرایش توسط سمیع : ۱۳۹۲/۰۷/۱۲ در ساعت ۱۱:۴۴

  9. صلوات ها 8


  10. #5

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    اخلاق-فلسفه-عرفان
    نوشته
    3,816
    حضور
    47 روز 14 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16428



    حضرت آیة الله مصباح در این زمینه فرموده اند:

    در اين‌جا مناسب است به تفاوتي که بين علم فقه و علم اخلاق وجود دارد اشاره‌اي داشته باشيم. در فقه گفته مي‌شود: غيبت کردن حرام است، نماز واجب است و.... در کتاب‌هاي اخلاق هم گفته مي‌شود: غيبت حرام است، نماز واجب است و ... . از اين رو اين سوال مطرح مي‌شود که مرز بين مسائل فقهي و مسائل اخلاقي چيست؟

    يکي از وجوهي که براي اين امر مي‌توان تصور کرد اين است که موضوع فقه اعمال و افعال مکلف و بررسي عمل خارجي مکلف از اين جهت است که موضوع کدام يک از احکام پنج‌گانه حرمت، کراهت، وجوب، استحباب و مباح است. البته بعضي از فعاليت‌هاي ذهني هم مثل سوءظن در فقه مطرح مي‌شود، اما محل شبهه است که آيا اين‌گونه موارد در فقه جايي دارند يا خير؟ آن‌چه مسلم است اين است که در فقه در باره افعال خارجي مکلف بحث مي‌شود. نتيجه اين بحث هم اين است که کارهاي واجب و مستحب، ثواب و کارهاي حرام هم عقاب دارند. مکروهات هم موجب نقص ثواب و نوعي کدورت و زشتي مي‌شوند. اما براي انجام همه اين اعمال خارجي، مقدماتي در نفس ما وجود دارد که

    آن‌ها در حيطه مباحث فقهي قرار نمي‌گيرند. به عنوان نمونه همه ما شنيده‌ايم که
    «حب الدنيا رأس کل خطيئه؛ (1) بازگشت همه گناهان به محبت دنياست»، اما در هيچ کتابي فقهي نوشته نمي‌شود: دوست داشتن دنيا حرام است. بنابراين اخلاق شامل حالات، ملکات و صفات روحي و قلبي مي‌شود و موضوع فقه عمل خارجي مکلف است.
    در روايت آمده است:
    «الحسد ياکل الايمان کما ياکل النار الحطب؛(2) حسد آن‌چنان‌كه آتش هيزم را مي‌خورد، ايمان را مي‌خورد و نابود مي‌کند.» آيا چنين چيزي با نگاهي به نامحرم قابل مقايسه است؟ اما چون عمل خارجي نيست جاي بحث آن در اخلاق است و در فقه از آن بحث نمي‌شود. اين بدان معنا نيست که مسائل اخلاقي ثواب و عقاب ندارد، بلکه نتايج اخلاق اموري است که از سنخ ثواب و عقاب افعال نيست.


    همان‌گونه که مسائل اخلاقي از افعال مکلف مهم‌تر است ثواب و عقاب آن‌ها هم مهم‌تر هستند. ثواب و عقاب اخلاقي هم‌سنخ خوب و بدهاي اخلاقي هستند، بدين معنا که حالاتي روحاني و نفساني‌اند و از اين سنخ‌اند که انسان از چشم محبوب خويش بيافتد. کساني که با هم رابطه عاطفي دارند اگر احساس کنند رفيق‌شان ديگر به آن‌ها اعتنايي ندارد اين بالاترين شکنجه براي آن‌هاست. بي‌اعتنايي محبوب گرچه کتک نيست، اما از هر کتکي بدتر است.

    هنگامي‌که خداوند مي‌خواهد بگويد کسي اوضاع بسيار بدي دارد مي‌فرمايد:
    «لاَ يَنظُرُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَة(3)
    خداوند در روز قيامت به آن‌ها نگاه نمي‌کند.» اين نگاه نکردن از هزار آتش جهنم سوزانده‌تر است.

    اکنون ما شدت اين عذاب را درک نمي‌کنيم، اما وقتي تشنه اين نگاه شويم شدت آن را درک خواهيم کرد. مي‌خواهم عرض کنم: غير از ثواب و عقاب‌هايي که براي اعمال واجب و حرام فقهي هست ثواب و عقابي متناسب با واجب و حرام‌هاي اخلاقي هم وجود دارد.

    اگر گفته مي‌شود: تا زماني که حسد را اظهار نکرده‌ايد کار حرامي انجام نداده‌ايد بدين معناست که کاري انجام نداده‌ايد که عذاب جهنم را به دنبال داشته باشد، اما مقصود اين نيست که در اين صورت با حالت نداشتن حسد مساوي هستيد، بلکه در اين صورت عقاب خداوند به اين صورت است كه به شما اعتنا نکرده، توفيقي به شما نمي‌دهد و جذب‌تان نمي‌کند.(4)

    پی نوشت:
    1-مصباح الشریعة،ص 138
    2 . بحارالانوار، ج 70 ص244
    3-
    . آل‌عمران، 77.
    4-آیه الله مصباح یزدی/سخنرانی در دفتر مقام معظم رهبری،17/3/1391

    ویرایش توسط سمیع : ۱۳۹۲/۰۷/۱۲ در ساعت ۱۱:۵۵

  11. صلوات ها 8


  12. #6

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۲
    نوشته
    313
    حضور
    12 روز 5 ساعت 13 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    756



    نقل قول نوشته اصلی توسط سمیع نمایش پست ها
    ون علم فقه از افعال بیرونی انسان بحث می کند ولی علم اخلاق صفات درونی شخص را مورد کنکاش خود قرار می دهد
    با سلام خدمت کارشناس محترم توضیخات شما را خواندم و استفاده کردم اگر جایی از برداشت های زیر که فکر کردم اشکالی دارد به من تذکر دهید:

    1. موضوع اخلاق: خوی های انسانی که به عمل منتهی نمیشوند از قبیل روحیه عفت،روحیه گذشت ومدارا، روحیه خوش خلقی روحیه بخل نداشتن و .... میپردازد تا فرد برای انجام وظایف دین که فقه است از درون آماده شود یک مثال مثلا برای اجرای موارد انفاق های واجب و مستحب روی روحیه او کار شود تا روحیه بخل نداشته باشد. یا برای اجرای قوانین جنسی روی روحیه او کار میکنیم تا روحیه عفت پیدا کند.
    2. وقتی برای اجرای قوانین مثلا کمک به همنوع یا قوانین جنسی روحیه کمک به همنوع یا روحیه عفت را در او به وجود آوردیم دیگر اخلاق میتواند بگوید چه کاری اخلاقی است یا چه کاری اخلاقی نیست؟(نمیتواند) برای مثال

    ما برای این فرد بتواند نگاهش را از نامحرمان فروگیرد یا این که بتواند فیلم های جنسی نگاه نکند و بسیار قوانین مشکل دیگر که در جزئیات فقه هست در او روحیه عفت به وجود می آوریم تا مرتکب این اعمال نشود اما ما نمیتوانیم بگوئیم چه کاری طبق عفت هست یا نه. فقه می تواند بگوید نه علمای اخلاق یا عرف و سایرین مثلا صیغه حتی اگر از روی مصالح لازم نباشد اشکالی ندارد. یا در مورد مثال همنوع دوستی ما برای این که فرد بتواند قوانین بعضا سختگیرانه فقه ما مثل عدم غیبت همنوع و ... در این زمینه را رعایت کند این روحیه آن را در او به وجود می آوریم اما ما و عرف نمیتوانیم تعیین کنیم چه چیزی کمک به هم نوع هست چه چیزی نیست مثلا اعدام همنوع دوستی هست یا نه، که با تحقیقات بشری بتوان آن را نسخ کرد. ما نمیتوانیم بگوئیم فقه بایستی نظر دهد.
    3- پس آیا این موضوعی که من دیدم در آن تاپیکی که موجب سوالم شده بود (عیب های لپتاپ) که کارشناس پس از ذکر حکم فقهی موضوع به انجمن اخلاق نیز ارجاع دادند این کار مستندی دارد یا کارشناس همینطوری اینونوشته. البته در صورت عدم استناد اشکالی ندارد چرا که کارشناسان و بلکه حتی علمای بزرگ ما هم اشتباهات دارند و طبیعی است(به خاطر اختلاف در فتاوا که قطعا یکی حق است)

  13. صلوات ها 2


  14. #7

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۲
    نوشته
    313
    حضور
    12 روز 5 ساعت 13 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    756



    نقل قول نوشته اصلی توسط سمیع نمایش پست ها
    و یا مانند دروغ که آنچه نزد فقیهان از آن بحث شده،دروغ های گفتاری ،اشاره ای، و نوشتاری است؛اما از نظر دانشمندان اخلاق دروغ بر شش قسم است:
    1-دروغ در گفتار2-دروغ در نیت3-دروغ در عزم4-دروغ در وفا به عزم 5-دروغ در اعمال6-دروغ در مقامات دین که بحثی معرفتی و دینی است(2)
    با سلام مجدد در این قسمت هم برای من چون با نام تک تک اینها آشنا نبودم یک سوال ایجاد شد(سوال حاشیه ای است)
    آیا در این مواردی که افزون بر فقه نام بردید موردی وجود دارد که به روحیات برنگردد و جنبه عملی داشته باشد؟

  15. صلوات ها 2


  16. #8

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    اخلاق-فلسفه-عرفان
    نوشته
    3,816
    حضور
    47 روز 14 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16428



    نقل قول نوشته اصلی توسط dinshenasii نمایش پست ها


    3- پس آیا این موضوعی که من دیدم در آن تاپیکی که موجب سوالم شده بود (عیب های لپتاپ) که کارشناس پس از ذکر حکم فقهی موضوع به انجمن اخلاق نیز ارجاع دادند این کار مستندی دارد یا کارشناس همینطوری اینونوشته. البته در صورت عدم استناد اشکالی ندارد چرا که کارشناسان و بلکه حتی علمای بزرگ ما هم اشتباهات دارند و طبیعی است(به خاطر اختلاف در فتاوا که قطعا یکی حق است)
    باسمه تعالی
    باسلام
    با توجه به جوابی که در پست های 3،4،5 و تفکیک بین موضوع فقه و موضوع اخلاق عرض شد،ارجاع دادن کارشناس محترم فقه،مساله مورد نظر را به کارشناشان اخلاقی صحیح می باشد.

    ویرایش توسط سمیع : ۱۳۹۲/۰۷/۱۴ در ساعت ۱۲:۵۷

  17. صلوات ها 5


  18. #9

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    اخلاق-فلسفه-عرفان
    نوشته
    3,816
    حضور
    47 روز 14 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16428



    نقل قول نوشته اصلی توسط dinshenasii نمایش پست ها
    با سلام مجدد در این قسمت هم برای من چون با نام تک تک اینها آشنا نبودم یک سوال ایجاد شد(سوال حاشیه ای است)
    آیا در این مواردی که افزون بر فقه نام بردید موردی وجود دارد که به روحیات برنگردد و جنبه عملی داشته باشد؟
    باسمه تعالی
    باسلام :
    در آن 6 موردی که عرض شد،دروغ در گفتار و دروغ در اعمال ،جنبه عملی دارد .
    موفق باشید.


  19. صلوات ها 4


  20. #10

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۱
    علاقه
    اخلاق-فلسفه-عرفان
    نوشته
    3,816
    حضور
    47 روز 14 ساعت 8 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    16428



    نقل قول نوشته اصلی توسط dinshenasii نمایش پست ها
    با سلام خدمت کارشناس محترم توضیخات شما را خواندم و استفاده کردم اگر جایی از برداشت های زیر که فکر کردم اشکالی دارد به من تذکر دهید:

    1. موضوع اخلاق: خوی های انسانی که به عمل منتهی نمیشوند از قبیل روحیه عفت،روحیه گذشت ومدارا، روحیه خوش خلقی روحیه بخل نداشتن و .... میپردازد تا فرد برای انجام وظایف دین که فقه است از درون آماده شود یک مثال مثلا برای اجرای موارد انفاق های واجب و مستحب روی روحیه او کار شود تا روحیه بخل نداشته باشد. یا برای اجرای قوانین جنسی روی روحیه او کار میکنیم تا روحیه عفت پیدا کند.
    باسمه تعالی
    باسلام و تشکر از سوالی که مطرح فرمودید:

    بله موضوع علم اخلاق همان خوی های انسانی است که البته منشاء می شوند برای اعمال انسان در خارج.

    به تعبیر مرحوم علامه طباطبایی «یعنی این علم می خواهد معلوم كند كه كدام یك از ملكات نفسانی انسان، خوب و بد و مایه كمال و فضیلت اوست و چه ملكاتی، بد و رذیله و مایه ی نقص اوست تا آدمی بعد از شناسایی آنها، خود را با فضایل آراسته سازد و از رذایل فاصله گیرد
    (1)

    پی نوشت:
    1- المیزان،
    ج1،ص368
    ویرایش توسط سمیع : ۱۳۹۲/۰۷/۱۴ در ساعت ۱۳:۱۲

  21. صلوات ها 5


صفحه 1 از 5 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 2

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود