جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: حساب و کتاب دقیق مالی در خانواده

  1. #1

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۲
    علاقه
    همسرم+زندگی+اینترنت+فیلم+کتاب+ورزش
    نوشته
    1
    حضور
    2 ساعت 17 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3

    اشاره حساب و کتاب دقیق مالی در خانواده




    با سلام و عرض ادب

    بنده طبق عادت قبلی ؛ بعد از ازدواج و بعد از وقفه ای اقدام به ثبت دقیق حساب و کتاب در امور مالی زندگی میکنم ، در این مسیر همسرم را هم وادار به این امر کرده ام با این هدف که به خرج ها واقف شویم و در صورت نیاز توانایی کنترل هزینه ها در مواجه ها با مسائل مختلف و یا پس انداز کردن منابع مالی را داشته باشیم .

    حال درخواست بنده این است :

    با توجه به حدیثی که همسرم از خواهرش در مذمت این امر و تاثیر آن در کم شدن برکت مال با حساب و کتاب دقیق ، نقل کرده است ؛ در این امر دچار تردید شده ام ( البته منبع و مشخصات حدیث برایم روشن نیست ولی شخص نقل کننده تا حد خوبی قابل اعتماد است ) ؛ دوستان عزیز لطفا در این مسیر با استفاده از توصیه های دینی ( سنت نبوی و یا احادیث ائمه بزرگوار ) بنده را راهنمایی فرمایید که کدام امر درست است ؟ ( حساب کتاب دقیق حتی در ثبت مقادیر صدقه و .... و یا عدم ثبت خرج و برج زندگی )
    ویرایش توسط یا عالی : ۱۳۹۵/۰۹/۰۶ در ساعت ۲۱:۲۶

  2. صلوات ها 3


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    علاقه
    تحصیل ، تحقیق و پژوهش
    نوشته
    21,569
    حضور
    175 روز 16 ساعت 21 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    38
    صلوات
    58353



    با نام و یاد دوست




    حساب و کتاب دقیق مالی در خانواده







    کارشناس بحث: استاد مجید


  5. صلوات ها 3


  6. #3

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۸
    علاقه
    تحقیقات در زمینه ی معارف اسلامی
    نوشته
    2,166
    حضور
    29 روز 7 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    9019



    نقل قول نوشته اصلی توسط sinasaffar نمایش پست ها
    با سلام و عرض ادب

    بنده طبق عادت قبلی ؛ بعد از ازدواج و بعد از وقفه ای اقدام به ثبت دقیق حساب و کتاب در امور مالی زندگی میکنم ، در این مسیر همسرم را هم وادار به این امر کرده ام با این هدف که به خرج ها واقف شویم و در صورت نیاز توانایی کنترل هزینه ها در مواجه ها با مسائل مختلف و یا پس انداز کردن منابع مالی را داشته باشیم .

    حال درخواست بنده این است :

    با توجه به حدیثی که همسرم از خواهرش در مذمت این امر و تاثیر آن در کم شدن برکت مال با حساب و کتاب دقیق ، نقل کرده است ؛ در این امر دچار تردید شده ام ( البته منبع و مشخصات حدیث برایم روشن نیست ولی شخص نقل کننده تا حد خوبی قابل اعتماد است ) ؛ دوستان عزیز لطفا در این مسیر با استفاده از توصیه های دینی ( سنت نبوی و یا احادیث ائمه بزرگوار ) بنده را راهنمایی فرمایید که کدام امر درست است ؟ ( حساب کتاب دقیق حتی در ثبت مقادیر صدقه و .... و یا عدم ثبت خرج و برج زندگی )
    با صلوات برمحمدوآل محمد
    تنظيم بودجه از جمله راهکار هایی است که مورد توجه اسلام جهت بهبود وضعیت معاش خانواده می باشد.


    تنظيم بودجه عبارت است از: يك نقشه مشخص و يك برنامه منظم كه به شما كمك مي‏ كند تا از درآمد خود حدّاكثر استفاده را ببريد. بودجه‏ اي كه از روي عقل و تدبير تنظيم شده باشد، شما را به هدف و آرزوهاي خود در زندگي مي‏ رساند. وقتي شما از روي نقشه و حساب خرج كرديد و مخارج هر ماه را آخر همان ماه از نظر گذرانديد، خواهيد ديد كه براي هر چيز چه مبلغ پول داده‏ ايد و اگر بعضي مخارج در نظر شما زايد باشد، آن را حذف مي‏ كنيد تا اعتبارش به مصرف چيزهاي مهم و لازم برسد. اگر صورت حساب خرج ماهيانه را با دقت مرور نماييد، اين امر بهترين و صميمي‏ ترين دوست و مستشار اقتصادي شما بوده است و بي‌شك راهنماي خرج پس انداز شما خواهد بود.

    عالمان علم اقتصاد معتقدند كه طرح و تنظيم بودجه هميشه بايد با حضور و همكاري همه اعضاي خانواده باشد. هم چنين هر چند وقت يك بار جلسه‏ اي تشكيل دهيد و در خصوص اوضاع اقتصادي و نقشه‏ هايي كه براي بهبود وضع خانواده در دست است، با اعضا خانواده صحبت كنيد. که این خود روح همكاري را در آنان تقويت كند. در اين صورت، آنان روي بيشتر توقعات خود قلم مي‏ كشند و از اينكه از بعضي چيزها محروم شده ‏اند، عصباني و بداخلاق نمي‏ شوند.(1)
    امام باقر(ع) نيز در خصوص اهميت برنامه‏ ريزي در زندگي، آن را يكي از سه عامل نيل به كمال دانسته و فرموده‏ اند: «تمامي كمال در سه چيز است كه يكي از آن‏ها برنامه ريزي در باره معيشت است».(2)

    امام صادق(ع) نيز رفق و لطافت در برنامه ريزي اقتصادي را بهتر از توسعه مالي دانسته، فرموده‏ اند: «رفق و لطافت در برنامه ريزي اقتصادي بهتر از توسعه مالي است».(3)
    دليل اين امر نيز روشن است. هم چنان كه السي استاپلتون، كه يكي از بزرگترين متخصصان علم اقتصاد است و چندي مستشار اقتصادي تجارت‏خانه‏ هاي بزرگ بوده است، عقيده دارد كه غالب مردم وقتي پول شان زيادتر شد، خرج شان را بالا مي‏ برند و در نتيجه، باز با بي‏ پولي و كمبود دست به گريبان هستند.(4)

    __________________________________________________ __________
    1). كارنگى، دوروتى با همكارى ديل كارنگى، آيين همسردارى، ترجمه مهستى شهلائى، ص 264.

    2). محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج 1، ص 32.

    3). همان، ج 2، ص 119.

    4). كارنگى، دوروتى با همكارى ديل كارنگى، همان، ص 257.

  7. صلوات ها 4


  8. #4

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۸
    علاقه
    تحقیقات در زمینه ی معارف اسلامی
    نوشته
    2,166
    حضور
    29 روز 7 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    9019



    با صلوات بر محمد آل محمد
    با سلام وعرض ادب
    مقاله جالبی در مورد« برنامه ریز» تو اینترنت دیدم گفتم برای شما هم ارسال کنم بخونید ،ان شا الله مورد استفاده قرار بگیرد:
    اهمّیت،ضرورت و فوائد برنامه ریزی در اسلام (پدید آورنده : حجة الاسلام سید جواد حسینی )


    در عصر ارتباطات و پیشرفت های شگرف برای کسب علم و دانش و رشد فکری و اجتماعی و معنوی و هرکاری، انسان نیاز به برنامه ریزی و تنظیم اوقات دارد. اسلام به عنوان کاملترین دین الهی که برای بشریت آمده بر مسئله برنامه ریزی تأکید و پافشاری نموده است.

    1ـ سفارش علی(ع) به نظم در واپسین لحظات

    علی(ع) به امام حسن(ع) و امام حسین(ع)، و همه فرزندانش و تمامی کسانی که وصیّت نامه حضرت به آنان می رسد این گونه وصیّت کرد: «اوصیکما...بتقوی اللّه و نظم امرکم؛(1) شما دو نفر را به تقوای الهی و نظم و برنامه ریزی در کارها سفارش می کنم.»
    2ـ مؤمن باید برنامه ریزی داشته باشد

    علی(ع) فرمود: «للمؤمن ثلاث ساعاتٍ: فساعة یناجی فیها ربّه و ساعةٌ یرمّ معاشه و ساعة یخلّی بین نفسه و بین لذّتها فیما یحلّ و یجمل؛(2)سزاوار است مؤمن را سه زمان باشد: زمانی که در آن با پروردگارش راز و نیاز کند، و زمانی که هزینه های زندگی را تأمین کند، و زمانی را به خوشی های حلال و زیبا، اختصاص دهد.»
    امام صادق(ع) فرمود: «در حکمت آل داوود، چنین آمده است، سزاوار است مسلمان خردمند زمانی را به اعمال میان خود و خداوند اختصاص دهد و زمانی را با خوشی های حلال سپری کند که این زمان، کمک به آن دو وقت خواهد بود.»(3)
    ضرورت برنامه ریزی

    در منابع اسلامی به چند جهت برنامه ریزی را ضروری و لازم دانسته است.
    1ـ عمر و زمان به سرعت در حال گذشت است و گذشت آن محسوس نیست

    علی (ع) فرمود: «الفرصة تمرّ مرّ السّحاب؛(4)زمان و فرصت همچون ابر در حال گذر است.»
    بر لب جوی نشین و گذر عمر ببینکاین اشارت زجهان گذرا ما را بس
    2ـ عمر و زمان قابل بازگشت نیست و به هیچ طریقی نمی توان آن را برگرداند.

    علی(ع) فرمود: «الفرصة سریعة الفوت، و بطیئة العود؛(5) فرصت به سرعت می گذرد و به کندی بر می گردد.»
    3ـ زمان با هیچ چیز قابل معاوضه نیست.

    علی (ع) فرمود: «الفرصة غنمٌ؛(6)زمان و فرصت غنیمت و منفعتی است (که با چیزی قابل معاوضه نیست.)»
    هر سرمایه ای را انسان از دست دهد قابل جبران است جز سرمایه عمر و زمان که قابل جبران نیست.
    فخررازی در ذیل آیه «والعصر انّ الانسان لفی خسرٍ؛(7) به عصر سوگند که انسانها هم در زیانند.» چنین می گوید: «یکی از بزرگان پیشین می گوید: معنی این سوره را من از مرد یخ فروشی آموختم که فریاد می زد و می گفت: «ارحموا من یذوب رأس ماله ارحموا من یذوب رأس ماله؛رحم کنید به کسیکه سرمایه اش ذوب می شود، رحم کنید به کسی که سرمایه اش ذوب می شود.» پیش خود گفتم: این است معنی «انّ الانسان لفی خسرٍ» عصر و زمان بر او می گذرد و عمرش پایان می گیرد و ثوابی کسب نمی کند و در این حال زیانکار است.»(8)
    گویند: گدائی در مغازه مردی آمد به او گفت: یک گونی از این گردوها را به من عطا کن. صاحب مغازه گفت: گدای ناشی! کجا دیده ای یک گونی گردو را به عنوان گدایی به گدا بدهند؟ گدا کنار گونی نشست گفت: اجازه میدهی دانه ای از آنها را بردارم، صاحب مغازه گفت: بردار، دوباره گفت: دومی را اجازه می دهی....صاحب مغازه گفت: گویا همان یک گونی را می خواهی یکی یکی از من بگیری.
    روزگار هم سرمایه ما را لحظه به لحظه از دست ما می برد بدون اینکه متوجه آن باشیم.
    افسوس که ایام جوانی بگذشتحالی نشد و جهان فانی بگذشت
    مطلوب همه جهان، نهان است امروزدیدی همه عمر در گمانی بگذشت
    رسول خدا(ص) فرمود: «انّ العمر محدودٌ لن یتجاوز احدٌ ما قدر له...؛(9) عمر محدود است هیچ کس از مقداری که برای او تعیین شده است رد نمی کند.»
    و فرمود: «کن علی عمرک اشحّ منک علی درهمک و دینارک؛(10) بر عمر (و زمان) حریص تر باش تا نسبت به درهم و دینار.»
    4ـ مدیریت زمان نشانه رشد اجتماعی و عامل سعادت اخروی است

    رسول خدا(ص) فرمود: «انّ عمرک مهر سعادتک ان انفذته فی طاعة ربّک؛ عمر (و زمان) قیمت و بهای سعادت تو است اگر (بابرنامه ریزی) در مسیر طاعت خدا به کار گرفته شود.»
    و در جای دیگر فرمود: «احذروا ضیاع الاعمار فیما لایبقی لکم ففائتها لایعود؛(11) از ضایع کردن عمر در چیزی که ماندگار نیست پرهیز کن چرا که عمرهای از دست رفته قابل برگشت نیست.»
    5 ـ لزوم انجام کارها در وقت خودش

    لازم است هر کاری در زمان مقرر و مناسب خود انجام گیرد و این امر بوسیله برنامه ریزی میسر می گردد.
    رسول خدا(ص) فرمود: «الامور مرهونةٌ باوقاتها؛(12) هر کاری در گرو زمان خودش است.» از طرف دیگر اگر فرصت دادی و با برنامه ریزی در زمانش انجام ندادی دچار حزن و اندوه می شود.
    پیامبر اکرم(ص) فرمود: «اضاعةٌ الفرصة غصّةٌ؛(13) ضایع کردن فرصت (در مسیر غیر صحیح) غصّه می آورد.»
    و فرمود: «ترک الفرص غصصٌ؛(14) ترک فرصت ها (و بهره برداری نکردن) غصّه ها در پی دارد.»
    6ـ راه رسیدن به موفقیّت

    معروف است که امام راحل(ره) آن قدر منظم بود که عرب مغازه دار بازار هویش نجف، با آمدن او ساعت خود را تنظیم می کرد.
    «مارون کور» با برنامه ریزی دقیق، یکی از آثارش را در ضمن رفتن از خانه بیماری به خانه بیمار دیگر نوشت.»(15)
    و دکتر «برزی» زبان فرانسوی و ایتالیایی را هنگام رفتن به اداره و بازگشت از آن یاد گرفت.»(16)
    شیخ انصاری با برنامه ریزی که داشت علاوه بر کارهای اصلی، هر روز یک جزء قرآن، یک نماز جعفر طیّار، زیارت جامعه و زیارت عاشورا می خواند.(17)
    7ـ از لحظات عمرمان پرسش می شود

    علی(ع) فرمود: «انّ عمرک عدد انفاسک و علیها رقیب یحصیها؛(18) عمرت همان تعداد نفسهای تو است که بر آن نگهبانی است که آن را شمارش می کند.»
    رسول خدا(ص) فرمود: «لاتزول قدما عبد یوم القیامة حتی یسئل عن اربعٍ عن عمره فیما افناه و عن شبابه فیما ابلاه...؛(19) بنده در روز قیامت، گام از گام بر نمی دارد مگر آن که از چهار چیز پرسیده شود: از عمرش که چگونه سپری ساخته، و از جوانی اش که چگونه هدر داده است...»
    فوائد برنامه ریزی

    برنامه ریزی فوائد گرانسنگ فراوانی
    دارد که به اهم آنها اشاره می شود.
    1ـ اولویت های زندگی مشخص می شود

    یقیناً کارهای زندگی انسان یک دست نیست، برخی مهمتر است، برخی مهم، و برخی اهمّیت کمتری دارد، برنامه ریزی اولویت ها و اهم ها را مشخص می کند.
    در شرع اسلام هم توصیه شده که در تزاحم کارها اهم را انتخاب کنید، آنگاه فالاهم را علّامه طباطبایی وقتی تفسیر المیزان را می نوشتند، ابتدا بی نقطه می نوشتند، بعد که مرور مجدد می کردند، آن را نقطه گذاری می کردند. از ایشان علّت این کار سؤال شد، گفتند: من حساب کرده ام اوّل که بی نقطه می نویسم و بعد در مرور نقطه می گذارم، چند درصد در وقتم صرفه جویی می شود.(20)
    2ـ تمام اوقات انسان مفید و مؤثر می شود

    انسان در برخی حالات توان کارهای سنگین را دارد و در برخی حالات لازم است به کارهای سبک تر و کارهای مطالعاتی راحت تر، بپردازد، اگر برنامه ریزی در کار باشد تمام آنات انسان مفید و مثمر خواهد بود.
    علی(ع) فرمود: «رحم اللّه امرءاً علم انّ نفسه خطاه الی احبه فبادر عمله و قصّر امله؛(21) خدا رحمت کند مردی را که بداند نفس های او گامهای او به سوی مرگ است پس بر انجام عملش مبادرت بورزد و آرزوها را کوتاه کند.»
    مرحوم امام خمینی، تحریر الوسیله را در حال تبعید در ترکیه نوشتند. مرحوم فیض کاشانی کتاب شعر طاقدیس را در مسیر راه سرویس بهداشتی (مستراح) می سراید. و یکی از بزرگان در وقتی که غذا داغ بود ناگزیر بود، درنگ کند تا غذا سرد شود به نوشتن می پرداخت، به تدریج که نوشته هایش زیاد شد، آنها را به چاپ رساند و ان را «پنج دقیقه های قبل از غذا» نام نهاد.(22)
    3ـ امکان ذخیره سازی وقت فراهم می شود

    برنامه ریزی باعث می شود هر کار در جای خود انجام و به اندازه خود وقت ببرد، در نتیجه امکان ذخیره سازی وقت فراهم است. علی(ع) فرمود: «الامور مرهونة باوقاتها؛(23) کارها در گرو اوقات خود می باشد»
    یعنی هر کار باید با برنامه ریزی در وقت و زمان خود انجام گیرد.
    و مناسب است هر کسی در برنامه ریزی روزانه در پازل یا جورچین زمان هر کار را مشخص کند، زمان کار، زمان مطالعه، زمان عبادت و خواندن قرآن و دعا، زمان استراحت و خواب، زمان تفریح و ورزش، زمان روابط خانوادگی و اجتماعی، و ساعتی نیز برای خلوتم در نظر بگیرم.
    مرحوم استاد مطهری برنامه ریزی دقیق داشت از جمله در شبانه روز ساعتی را برای رسیدن به مشکلات فرزندان خویش قرار داده بود و بر انجام فرائض دینی آنان نظارت دقیق داشت. در کنار تهجد و تدریس مطالب قابل توجه را در فرصت های مناسب و به طور منظم یادداشت می کرد.(24)
    گویند از طلبه پرسیدند متأهل شدن شما بر وقت و فراگیری درس شما اثر منفی نگذاشته است در جواب گفت: بر عکس وقت من افزوده شده است. چرا که زمانهایی را که صرف شستن لباس و نظافت حجره و آماده نمودن غذا می کردم، اکنون از آن برای فراگیری علوم استفاده می کنم و همسرم کار شستن و نظافت....را انجام می دهد.
    4ـ سریعتر و مطمئن تر به هدف رسیدن

    کسی که برنامه ریزی دارد، طبق برنامه حرکت می کند و در طول روز استهلاک و هدر دادن وقت ندارد به سرعت تلاش می کند به برنامه های خود برسد و همین امر باعث می شود که با سرعت و هدف خود نزدیک تر شود؟
    5 ـ امکان ارتباط با مردم و خدا فراهم می شود

    بسیارند کسانی که می گویند موفق نمی شویم در روز مقداری قرآن بخوانیم و یا مناجات و دعا با خدا داشته باشیم، رازش این است که برنامه ریزی ندارند. اگر ساعتی را در روز مخصوص خواندن قرآن و دعا قرار دهند یقیناً موفق خواهند شد.
    شیخ انصاری با این که مرجع تقلید است و از مادر خویش سرپرستی می کند و به کار درس و تعلیم خود می رسد با این حال هر روز یک جزء قرآن، نماز جعفر طیار، زیارت جامعه و زیارت عاشورا می خواند.(25) چرا که برنامه ریزی دارد. و همین طور برای سر زدن به خویشاوندان و یا سرکشی از مردم در محل تبلیغی، نیاز به برنامه ریزی و اختصاص وقت داریم.
    6ـ کم شدن استرس ها و فشارهای روانی

    در طول روز اگر انسان هم مشغول انجام کارها باشد و هم برنامه ریزی قبلی نداشته باشد دچار اضطراب و استرس می شود ولی اگر از قبل برنامه ریزی داشته در حین انجام کار دچار اضطراب نمی شود گاهاً با برخی از دوستان طلبه برخورد می کنیم که مثلاً نمی دانند برای شبهای قدر چه سخنرانی و چه برنامه ای داشته باشند، همین امر باعث می شود مطالعات آن شب و روز با اضطراب انجام گیرد. طبیعةً از کیفیت مطلوب برخوردار نخواهد بود. ولی اگر از اول ماه مبارک برنامه ریزی داشته باشد در آن شب دچار استرس نخواهد شد.
    آقایی می گفت: من در قم هم که هستم می دانم برای شب عاشورا و یا مثلاً شب قدر در ایّام تبلیغی چه سخنرانی داشته باشم لذا سعی می کنم در طول مطالعات سالم، سخنرانی انتخاب شده جذّاب و پرمحتوا کنم با جمع آوری مطالب جدید و جذاب.
    7ـ به تمام کارها می رسیم

    برنامه ریزی دقیق و همه جانبه نگر، باعث می شود که برای هر کاری زمانی در نظر گرفته شود، هیچ کاری از قلم نیفتد.
    برای همه اتفاق افتاده که برخی کارها را هر روز می خواهیم انجام دهیم ولی موفق نمی شویم بخاطر عدم برنامه ریزی و اختصاص وقت به آن کار.
    از بزرگی پرسیدند نماز شب بخوانیم بهتر است یا شب را مطالعه کنیم، در جواب گفت: کاری کنید که هم نماز شب بخوانید و هم مطالعه کنید.
    مرحوم علّامه طباطبایی حتی در شب قدر نیز برنامه مطالعاتی داشت به این جهت تفسیر وزین المیزان در شب قدر به پایان می رسد.
    استاد حسن زاده آملی در ذیل این عبارت علّامه طباطبایی «تمّ الکتاب واتفق الفراغ من تألیفه فی لیلة القدر المبارکه...» طلّاب عزیز ما سرمشق بگیرند که حضرت علّامه طباطبایی شب قدر را به بحث و تحقیق آیات قرآنی احیاء می کرد و تفسیرش در این شب فرخنده به پایان رسید. آری :
    به هوس راست نیاید به تمنّی نشود کاندرین راه بسی خون جگر باید خورد
    و اضافه می کند که صاحب جواهر، شیخ حسن نجفی نیز کتاب «جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام...» را در شب قدر به پایان می رساند.»(26)
    ابویعلی جعفری داماد شیخ مفید (ره) درباره شیخ مفید می گوید: «او جز پاسی از شب نمی خفت آنگاه به پا می خاست و نماز می گزارد، کتاب می خواند، یا درس می گفت یا قرآن تلاوت می کرد.»(27)
    و حسن ختام این بخش را خاطره ای از امام خمینی(ره) قرار می دهیم:
    فرشته اعرابی نوه امام می گوید: «امام در طول شبانه روز حتی یک دقیقه وقت تلف شده و بدون برنامه از قبل تعیین شده نداشتند با توجه به این شرایط سنّی و میزان فعالیتی که داشتند بازهم ساعت خاصی را در سه نوبت ـ هر کدام نیم تا یک ساعت ـ به اهل منزل اختصاص داده بودند که هر کدام از ما که مایل بودیم، خدمت ایشان می رسیدیم و مسائل خودمان را مطرح می کردیم. امام در این ساعات معمولاً از نظر فکری و روحی به خانواده توجّه داشتند، هیچ سؤالی را بی جواب نمی گذاشتند...»(28)


  9. صلوات ها 3


  10. #5

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۸
    علاقه
    تحقیقات در زمینه ی معارف اسلامی
    نوشته
    2,166
    حضور
    29 روز 7 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    9019



    اصول برنامه ریزی

    برای برنامه ریزی بهتر برای کارهای زندگی روزمرّه و استفاده بهینه از زمان، ضروری است به اصول و قواعدی که ما را یاری می رساند به جدّ توجه داشته باشیم.
    1ـ توجه به کوچک ترین واحد زمان

    نوع نگرش به زمان گویای روشن استفاده از آن است، گاه در برنامه ریزی زمان را به صورت روز و هفته و ماه و سال می بینیم که این برنامه ریزی دقیقی نیست و منجر به هدر رفتن وقت و زمان می شود، گاه به صورت ریزتر ملاحظه می شود. در برنامه ریزی دقیق و ظریف باید کوچکترین واحد زمان را از ثانیه و لحظه و دقیقه مشخص کنیم.
    برنامه ریزی دقیق و خوب یعنی نجات دادن و ذخیره سازی وقت در پرتو نگرش و توجّه به کوچکترین واحد زمان. می گویند: آیت اللّه آخوند ملّا علی همدانی برای وقت خود ارزش بسیار قائل بود حتی از فرصتهای کوتاه هم استفاده می کرد و معمولاً هر جا می رفت کتابی زیر بغلش بود.(29)
    در شرح حال ابوریحان بیرونی آمده است: آنی از اشتغالات علمی غفلت نکرد و دسشن از تحریر و زبانش از تقریر و مغزش از فکر و چشمش از مطالعه فراغت نداشت یکی از دوستان ابوریحان در حال احتضار بر وی وارد شد. آن حکیم علم دوست و تشنه معرفت مسأله ای ریاضی از وی پرسید.
    او گفت: «در این حال چه جای سؤال است حکیم گفت: وداع دنیا با علم به این مسأله بهتر است از وداع با جهل به آن او پاسخ سؤال را گفت و از نزد او خارج شد و در اثنای راه بود که ابوریحان از دنیا رفت.»(30)
    علی(ع) فرمود: «انّ عمرک عدد انفاسک و علیها رقیبٌ یحصیها؛(31) عمرت همان (تعداد) شماره های نفس تو است که بر آن مراقبی گمارده شده است تا آن را شمارش کند.»
    2ـ اولویت بندی کارها

    کارهای روزانه ما سه گونه اند: الف: امور فوری و اهم ب: کارهای مهم و متوسط، ج: امور عادی و معمولی و غیر مهم. اگر کارها درست اولویت بندی شود در موضوعات جزئی و بی اهمّیت وقت صرف نمی شود بلکه برای وظائف اهم و مهم سرمایه گذاری می شود.
    علی(ع) در این زمینه می فرماید: «من اشتغل بغیر المهم ضیّع الاهمّ؛(32) هر کس به چیزی که مهم نیست بپردازد، آنچه را که اهمّیت بیشتری دارد از دست می دهد.»
    و در جای دیگر فرمود: «شرّ ما شغل به المرء وقته الفضول؛(33) بدترین چیزی که آدمی وقت خود را صرف آن می سازد، کارهای اضافی است.»
    3ـ صرفه جویی در زمان

    صرفه جویی یعنی جلوگیری از هدر رفتن وقت و بهره صحیح و کامل از زمان و وقت بردن است.
    برای رسیدن به این امر لازم است سارقان وقت و زمان را شناسایی و مهار کنیم که اهم آنها از این قرار است.
    الف:تعارفات

    تعارفهای بیش از حد و نبودن شهامت نه گفتن نابودگر فرصت ها به شمار می رود. عامل ناتمام ماندن کارها به حساب می آیند.
    ب: تلفن های غیر ضروری

    تلفن و همراه، ابزار سودمندی است که حتی می تواند عامل صرفه جویی در وقت باشد ولی گفت و گوهای طولانی، حاشیه روی های بی مورد و حتی استفاده مکرّر از آن خصوصاً اِس و مس ها به خستگی روانی، تحلیل قوا، وقفه در کارها، و در نتیجه موجب هدر رفتن وقت و زمان می شود.
    ج: ملاقات هایی که بدون برنامه قبلی در محیط کار و یا جاهای دیگر واقع می شود

    د: خود محوری: هم باعث اتلاف وقت می شود از این جهت که از تفویض کار به دیگران خودداری می شود و هم سبب فشار عصبی و تنش های روانی می گردد.
    هـ: آماده نبودن لوازم

    لوازم مورد نیاز هر کاری را قبل از شروع کار آماده کنیم و گرنه باعث اتلاف وقت می شود.
    و: ارتباط با افراد ناباب

    از ارتباط با افرادی که با خودخواهی، بی توجهی و حماقت وقت انسان را می دزدند خودداری کنیم.
    ح: استفاده نبردن از بیکاری

    از زمان بیکاری ناخواسته همچون قرار گرفتن در صف ها...به نحو مناسب مانند مطالعه، حفظ شعر، قرآن و دعا...استفاده کنیم.
    ک: انرژی را تقسیم نکردن

    بسیاری از افراد در ساعات آغازین صبح انرژی بیش از حد مصرف می کنند و در ساعات باقیمانده بر اثر خستگی مفرط زمان را از دست می دهند.
    رهرو آن نیست گهی تند و گهی خسته رودرهرو آن است که آهسته و پیوسته رود
    ل: فهرست کار را آماده نکردن

    هر شب کارهای فردای خود را فهرست کنیم و گرنه باعث اتلاف وقت می شود.
    م: عدم اولویت گذاری

    مشخص نبودن اولیت ها نیز سارق وقت است.(34)
    چرا که بدون اولویت بندی وقت صرف موضوعات جزئی و بی اهمّیت خواهد شد و همین طور پشت گوش اندازی ها، میهمان ناخوانده، اطلاعات ناقص، خستگی و استرس و.... سارقان وقت هستند.
    4ـ برکت و توفیق

    در فرهنگ اسلامی در اصول برنامه ریزی به دو نکته مهم توجّه شده است که می تواند به عنوان یکی از اصول برنامه ریزی مطرح باشد.
    الف: برکت

    «برکت در حقیقت خیری است که در چیزی پایدار و همراه آن است، مانند برکت در نسل، که به معنای فراوانی نسل و فرزندان یا جاودانه ماندن نام به سبب آن است. برکت در غذا آن است که به طور مثال گروه زیادی با آن سیر شوند و برکت در وقت آن است که کاری در آن بگنجد که معمولاً در وقتی همانند آن نمی گنجد.»(35)
    بر این اساس است که یک شب قدر برابر است با هزار ماه، و اعمال در آن شب از همین مقدار ثواب برخوردار است.
    برای مراعات برکت، خوب است بدانیم انجام کارها و عمل در زمانهای مثل ماه رمضان، شب قدر، ماه مبارکی چون شعبان، رجب، عید، جمعه،...همراه با برکت است، قرآن خواندن، با وضو بودن، صله رحم، سحرخیزی، دوری از گناه، خوش خلقی و...می توانند عامل برکت عمر و وقت باشند.
    بر عکس،گناه، بدنمازی و بی نمازی، ترانه گوش دادن، بودن سگ در منزل و... عامل بی برکتی وقت و عمر است.
    ب: توفیق

    توفیق الهی که به معنای ردیف شدن اسباب و وسیله کار و عدم مانع برای آن است در برنامه ریزی شدیداً مورد توجّه قرار می گیرد.
    علی(ع) فرمود: «لاینفع اجتهاد بغیر توفیقٍ؛(36) تلاش (و برنامه ریزی) بدون توفیق فائده ندارد.»
    درباره توفیق در روایات به این عناوین بر می خوریم:
    1ـ توفیق عنایت و کمک است.
    2ـ توفیق رحمت الهی است.
    3ـ توفیق اولین نعمت است.
    4ـ توفیق اساس سعادت است.
    5 ـ پیشوایی چون توفیق نیست.
    6ـ از توفیقات حفظ تجربه است.
    7ـ عافیتی بالاتر از توفیق نیست.
    8 ـ طاعت و بندگی جز با توفیق میسر نیست.
    9ـ توفیق عقل را زیاد می کند و یاری می رساند.(37)
    نکات مهم در برنامه ریزی

    1ـ ظرافت و دقت

    در موفقیّت هر کاری، برنامه ریزی امکانات، تلاش و...لازم است امّا هیچ چیزی به اندازه برنامه ریزی دقیق در موفقیّت و انجام کارها مؤثر نیست.
    علی(ع) می فرماید: «التّلطّف فی الحیلة اجدی من الوسیلة؛ ظرافت و دقّت در برنامه ریزی بهتر از امکانات است.»
    قرآن کریم درباره اصحاب کهف که از خواب طولانی بیدار شدند یکی از آنها گفت: «اکنون یک نفر را با این سکه ای که دارید به شهر بفرستید تا بنگرد کدامین نفر از آنها غذای پاکتری دارند، از آن مقداری برای روزی شما بیاورد، امّا باید نهایت دقت را به خرج دهد و هیچ کس را از وضع شما آگاه نسازد، چرا که اگر آنها از وضع شما آگاه شوند سنگسارتان می کنند، یا به آیین خویش شما را باز می گردانند...»(38)
    در این آیه هم از برنامه ریزی اصحاف کهف خبر داده و هم از دقّت و ظرافت کاری آنها در برنامه ریزی که باید از غذای پاک و حلال خریداری شود، و در رفت و آمدها مسئله امنیتی را مراعات کند و...این ها دقت ها و ظرافت های برنامه ریزی است.
    2ـ تفکر و تدبر

    برنامه ریزی خوب و عمیق و همه جانبه زاییده فکر خوب و ژرف اندیشانه است اگر کسی بخواهد برنامه ریزی خوبی داشته باشد باید در مورد آن کار، جوانب آن، عاقبت و آینده آن خوب فکر کند، البته از این نکته نیز غافل نشود که فکر زیاد و دقّت و عاقبت اندیشی بیش از حد انسان را دچار وسواس می کند.
    علی(ع) فرمود: «الحیلة فائدة الفکر؛(39) چاره اندیشی حاصل اندیشیدن است.»
    هر چیز چاره ای دارد
    در زندگی انسان گاه انبوه مشکلات سر راه انسان سبز می شود که ممکن است انسان مأیوس شود و یا خود را در بن بست ببیند، ولی باید توجّه داشت که می توان با برنامه ریزی و چاره اندیشی کارها را سامان داد و گره ها را یکی پس از دیگری باز کرد.
    علی(ع) فرمود: «لکلّ شی ءٍ حیلةٌ؛(40) هر چیزی چاره ای دارد.»
    در قدیم گاهی برخی علما برای مطالعه در شب ها چراغ نداشتند با این حال برای مطالعه خویش برنامه داشتند، محدّث بزرگ سید نعمت اللّه جزایری می گوید:
    ما در روشنایی ماه کتاب می خواندیم و من کتابهای کافیه و شافیه و الفیّه ابن مالک را حفظ می کردم و شبهایی که روشنایی ماه نبود کتابهایی را که حفظ کرده بودم از حفظ تکرار می کردم، در تابستان گاهی تا اذان صبح مطالعه می کردم و بعد اذان می خوابیدم آنگاه به تدریس می پرداختم.(41)
    3ـ مشورت

    مشورت و کمک گرفتن از نظرات و تجربیات دیگران اصل مهمی است در اسلام، خصوصاً در برنامه ریزی های گروهی، مشورت امر ضروری تر است چون هم باعث غنای برنامه ریزی می شود و هم عامل جذب و همکاری دیگران. علی(ع) زیبا فرموده، آنجا که می گوید: «من جهل وجوه الآراء اعیته الحیل؛(42) کسی که از آرای گوناگون آگاه نباشد(چاره اندیشی نتواند و) برنامه ریزی او را خسته خواهد کرد.»
    قرآن صریحاً به پیامبر اکرم(ص) دستور می دهد، که در برنامه ریزی اجرای احکام و امورات با مردم مشورت کن.
    «و شاورهم فی الامر فاذا عزمت فتوکّل علی اللّه؛(43) با آنها در کارها مشورت کن امّا هنگامی که تصمیم گرفتی بر خدا توکّل کن.»
    چنانکه در جنگ بدر لشکر اسلام طبق فرمان پیامبراکرم(ص) می خواستند در نقطه ای اردو بزنند یکی از یاران حضرت به نام (حباب بن منذر) عرض کرد ای رسولخدا(ص) این محلی را که برای لشکرگاه انتخاب کرده اید طبق فرمان خداست که تغییر آن جایز نباشد و یا صلاحدید خود شما می باشد.
    پیامبر(ص) فرمود: «فرمان خاصی در آن نیست، عرض کرد: اینجا به این دلیل و آن دلیل جای مناسبی برای اردوگاه نیست دستور دهید لشکر از این محل حرکت کند و در نزدیکی آب برای خود محلّی انتخاب نماید، پیغمبر نظر او را پسندید و مطابق رأی او عمل کرد.»(44)
    4ـ به هم نزدن برنامه

    برنامه ریزی وقتی ظریف و دقیق بود، باید با جدّیت تمام اجرا و عملی گردد به هیچ وجه اجازه ندهیم کارهای دیگر مانع انجام آن گردد. به این خاطره توجّه کنید.
    یکی از دوستان شهید رجایی می گوید: در سال 52 یا 53، روزی به اتفاق رجایی برای خوردن ناهار قرار گذاشتیم وقتی به خیابان ولی عصر، سه راه شهید بهشتی رسیدیم. ناگهان رجایی گفت: «ماشین را نگهدارید!» ماشین را متوقف کردیم. گفتم چه شده است؟ گفت: بریم مسجد و نماز بخوانیم.
    گفتم: رفقا منتظرند: گفت: واللّه من با خدای خود عهد کرده ام که همیشه قبل از نهار، نماز ظهر و عصر را بخوانم. قبل از شام، نماز مغرب و عشاء را، و قبل از صبحانه نماز صبح را بخوانم، و اگر یک روز این برنامه را ترک کردم به عنوان جریمه یک روز، روزه بگیرم. شما که راضی به جریمه شدن من نیستید.»(45)
    معروف است که امام راحل، در پاریس در حال مصاحبه با خبرنگاران بودند وقتی متوجه وقت نماز می شود مصاحبه را قطع می کند و نماز را اقامه می کند.
    و از آقای فرقانی یکی از اطرافیان امام راحل نقل شده که در روز رحلت آقا مصطفی فرزند برومند امام راحل برنامه ملاقات با فقیری را که بنا بود به او کمک شود ترک نکرد.
    5 ـ توکل و توسّل

    با همه برنامه ریزیهای دقیق در انجام کارها تکیه بر خدا باشد تا او توفیق را رفیق انسان سازد. علی(ع) فرمود: «لاینفع اجتهادٌ بغیر توفیق؛(46) تلاش (در کنار برنامه ریزی) بدون توفیق (الهی) سود نخواهد بخشید.(و به جایی نخواهد رسید).»
    لذا قرآن کریم وقتی دستور مشاوره به پیامبر اکرم(ص) را می دهد، که در اجرای احکام دستورات الهی و برنامه ریزی آن با مردم مشورت کن می فرماید: «فاذا عزمت فتوکّل علی اللّه انّ اللّه یحبّ المتوکّلین؛(47) امّا هنگامی که (با برنامه ریزی) تصمیم گرفتی بر خدا توکّل کن زیرا خداوند متوکّلان را دوست می دارد.»
    و همین طور توسّل به پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم(ع) در کنار برنامه ریزی و تلاش فراموش نشود.
    _________________________________________________

    پی نوشت ها:

    نهج البلاغه، محمد دشتی، نامه 47، ص558.

    2. . همان، حکمت 390، ص 724.
    3. . کافی، کلینی، بیروت، دارصعب و دارالتعارف، 1401 ق، ج 5، ص87، ح 1.
    4. . نهج البلاغه، حکمت 2، منتخب میزان الحکمه، محمدی ری شهری، قم دارالحدیث، ص 403 ح 4984.
    5. . منتخب میزان الحکمه، ص 403، ح 4985.
    6. . همان، ص 403، ح 4987.
    7. . سوره والعصر، آیات 2 - 1.
    8. . تفسیر فخر رازی، ج 32، ص 85 به نقل از تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، دارالکتب الاسلامیّه، ج 27، ص 296.
    9. . منتخب میزان الحکمه، ص 371، تنبیه الخواطر.
    10. . منتخب، ص 371، مکارم الاخلاق، ج 2، ص 364 ح 2661.
    11. . منتخب میزان الحکمه، ص 371، ح 4597.
    12. . بحار، محمد باقر مجلسی، دارالکتب الاسلامیه، ج 77، ص165، ح 2، منتخب میزان، ص 403.
    13. . نهج البلاغه، حکمت، 118.
    14. . بحار، ج 77، ص 165، ح 2.
    15. . چهل مجلس، احمد دهقان، قم، انتشارات ناصر، 1382، ص254.
    16. . همان.
    17. . همان، ص 253.
    18. . منتخب میزان الحکمه، ص 371، ح 4589.
    19. . خصال صدوق، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، 1414 ق، ص253، ح 125.
    20. . ره توشه راهیان نور، شماره 272، دفتر تبلیغات اسلامی، ص140.
    21. . منتخب میزان الحکمه، محمدی ری شهری، سید حمیدحسینی، قم دارالحدیث، ج 1، ص 371 ح 4596.
    22. . ره توشه، ص 140.
    23. . منتخب میزان الحکمة، ص 403.
    24. . ر.ک مجلّه مبلّغان، شماره 28، ص 39.
    25. . چهل مجلس، احمد دهقان، قم، انتشارات ناصر، 1382ش، ص253.
    26. . در آسمان معرفت، علّامه حسن زاده آملی، انتشارات تشیّع،1375، ص 19.
    27. . فیض القدیر فیما یتعلق بحدیث الغدیر، شیخ عباس قمی(1359م( دوم، بوستان کتاب 1376 ش، ص 117.
    28. . مهر و قهر، محمد رضا سبحانی نیا و سعید رضا علی عسکری،مرکز فرهنگی شهید مدرس، 1379ش،اصفهان، ص 50.
    29. . اخلاق مرکز تدوین متون درسی، محمود اکبری، 1386، ص142.
    30. . همان، ص 142، گوهر وقت، ص 146.
    31. . منتخب میزان الحکمه، ص 371، ح 4589.
    32. . میزان الحکمه، ح 14211.

    33. . همان، ح 14210.
    34. . نگاهی به: اخلاق 1 همان، ص 140، و ره توشه شماره 72، دفترتبلیغات اسلامی، ص 144.
    35. . المیزان فی تفسیر القرآن، علّامه طباطبایی، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ج 7، ص 381.
    36. . منتخب میزان الحکمه، محمدی ری شهری، سید حمیدحسینی، ص 541، ح 6620.
    37. . همان، ص 541، روایت 6616 تا روایت 6628 .
    38. . فابعثوا احدکم بورقکم هذه الی المدینة فلینظر ایّها ازکی طعاماًفلیئتکم برزقٍ و لیتلطف ولایشعرنّ بکم احداً.)سوره کهف، آیه20 - 19).
    39. . میزان الحکمه، محمدی ری شهری، دارالحدیث، ج 3، ح4498.
    40. . همان، ح 4501.

    41. . گوهر وقت، سید ابوالحسن مطلّبی،تهران سازمان تبلیغات اسلامی 1372، ص 155.
    42. . میزان الحکمه، ج 3، ح 4502.

    43. . سوره آل عمران، آیه 159.
    44. . تفسیر المنار، ج 4، ص 200، به نقل از تفسیر نمونه، مکارم شیرازی، دارالکتب الاسلامیه، 1370، ج 3، ص 143.
    45. . قصه های معنوی، محمد رضا اکبری، انتشارات پیام عترت،دوم،1378، ص 42.
    46. . منتخب میزان الحکمه، محمدی ری شهری، سید حمیدحسینی، قم، دارالحدیث، ص 541، ح 6620.

    47. . سوره آل عمران، آیه 159.


  11. صلوات ها 3


  12. #6

    عضویت
    جنسیت آبان ۱۳۸۸
    علاقه
    تحقیقات در زمینه ی معارف اسلامی
    نوشته
    2,166
    حضور
    29 روز 7 ساعت 43 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    9019

    جمع بندی




    سوال:
    بنده طبق عادت قبلی ؛ بعد از ازدواج و بعد از وقفه ای اقدام به ثبت دقیق حساب و کتاب در امور مالی زندگی میکنم ، در این مسیر همسرم را هم وادار به این امر کرده ام با این هدف که به خرج ها واقف شویم و در صورت نیاز توانایی کنترل هزینه ها در مواجه ها با مسائل مختلف و یا پس انداز کردن منابع مالی را داشته باشیم .
    حال درخواست بنده این است :
    با توجه به حدیثی که همسرم از خواهرش در مذمت این امر و تاثیر آن در کم شدن برکت مال با حساب و کتاب دقیق ، نقل کرده است ؛ در این امر دچار تردید شده ام ( البته منبع و مشخصات حدیث برایم روشن نیست ولی شخص نقل کننده تا حد خوبی قابل اعتماد است ) ؛ دوستان عزیز لطفا در این مسیر با استفاده از توصیه های دینی ( سنت نبوی و یا احادیث ائمه بزرگوار ) بنده را راهنمایی فرمایید که کدام امر درست است ؟ ( حساب کتاب دقیق حتی در ثبت مقادیر صدقه و .... و یا عدم ثبت خرج و برج زندگی )




    پاسخ:
    سلام علیکم ورحمةالله
    تنظيم بودجه از جمله راهکار هایی است که مورد توجه اسلام جهت بهبود وضعیت معاش خانواده می باشد.و در روایات نیز به آن اشاره شده که ذیلاً مطرح خواهد شد:
    تنظيم بودجه عبارت است از: يك نقشه مشخص و يك برنامه منظم كه به شما كمك مي‏ كند تا از درآمد خود حدّاكثر استفاده را ببريد. بودجه‏ اي كه از روي عقل و تدبير تنظيم شده باشد، شما را به هدف و آرزوهاي خود در زندگي مي‏ رساند. وقتي شما از روي نقشه و حساب خرج كرديد و مخارج هر ماه را آخر همان ماه از نظر گذرانديد، خواهيد ديد كه براي هر چيز چه مبلغ پول داده‏ ايد و اگر بعضي مخارج در نظر شما زايد باشد، آن را حذف مي‏ كنيد تا اعتبارش به مصرف چيزهاي مهم و لازم برسد. اگر صورت حساب خرج ماهيانه را با دقت مرور نماييد، اين امر بهترين و صميمي‏ ترين دوست و مستشار اقتصادي شما بوده است و بي‌شك راهنماي خرج پس انداز شما خواهد بود.

    عالمان علم اقتصاد معتقدند كه طرح و تنظيم بودجه هميشه بايد با حضور و همكاري همه اعضاي خانواده باشد. هم چنين هر چند وقت يك بار جلسه‏ اي تشكيل دهيد و در خصوص اوضاع اقتصادي و نقشه‏ هايي كه براي بهبود وضع خانواده در دست است، با اعضا خانواده صحبت كنيد. که این خود روح همكاري را در آنان تقويت كند. در اين صورت، آنان روي بيشتر توقعات خود قلم مي‏ كشند و از اينكه از بعضي چيزها محروم شده ‏اند، عصباني و بداخلاق نمي‏ شوند.(1)
    امام باقر(ع) نيز در خصوص اهميت برنامه‏ ريزي در زندگي، آن را يكي از سه عامل نيل به كمال دانسته و فرموده‏ اند: «تمامي كمال در سه چيز است كه يكي از آن‏ها برنامه ريزي در باره معيشت است».(2)

    امام صادق(ع) نيز رفق و لطافت در برنامه ريزي اقتصادي را بهتر از توسعه مالي دانسته، فرموده‏ اند: «رفق و لطافت در برنامه ريزي اقتصادي بهتر از توسعه مالي است».(3)
    دليل اين امر نيز روشن است. هم چنان كه السي استاپلتون، كه يكي از بزرگترين متخصصان علم اقتصاد است و چندي مستشار اقتصادي تجارت‏خانه‏ هاي بزرگ بوده است، عقيده دارد كه غالب مردم وقتي پول شان زيادتر شد، خرج شان را بالا مي‏ برند و در نتيجه، باز با بي‏ پولي و كمبود دست به گريبان هستند.(4)
    ولی نکته ای هم قابل توجه است که سخت گیری در این امر هم به صلاح زندگی نیست وشاید شیرینی زندگی را از انسان سلب نماید،لذا اگر به روایت هم توجه فرمایید تعبیر رفق و لطافت در برنامه ریزی را سفارش می نماید.
    موفق باشید
    __________________________________________________ __________
    1). كارنگى، دوروتى با همكارى ديل كارنگى، آيين همسردارى، ترجمه مهستى شهلائى، ص 264.

    2). محمد بن يعقوب كلينى، الكافى، ج 1، ص 32.

    3). همان، ج 2، ص 119.

    4). كارنگى، دوروتى با همكارى ديل كارنگى، همان، ص 257.


    ویرایش توسط مدیر تدوین : ۱۳۹۶/۰۱/۱۹ در ساعت ۰۸:۰۱

  13. صلوات ها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 1

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود