جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: محكم و متشابه يعنى چه؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    علاقه
    تفسیر
    نوشته
    64
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    244

    محكم و متشابه يعنى چه؟




    واژه «محكم» در اصل از «احكام» به معنى «ممنوع ساختن» گرفته شده است، و به همين دليل به موضوعات پايدار و استوار، «محكم» مى‏گويند، زيرا عوامل نابودى را از خود مى‏رانند، و نيز به سخنان روشن و قاطع كه هر گونه احتمال خلافى را از خود دور مى‏سازند، «محكم» مى‏گويند.
    بنابراين منظور از آيات محكمات، آياتى است كه مفهوم آن بقدرى روشن است كه جاى گفتگو و بحث در معنى آن نيست مثلًا آيه «قل هوالله احد». «ليس كمثله شى‏ء»، «الله خالق كل شى‏ء»، «للذكر مثل حظ الانثيين» و هزاران آيه مانند آنها درباره عقائد و احكام و مواعظ و تواريخ همه از «محكمات» مى‏باشند.
    اين آيات (محكمات) در قرآن «ام الكتاب» ناميده شده، يعنى اصل و مرجع و مفسر و توضيح دهنده آيات ديگر هستند.
    واژه «متشابه» در اصل به معنى چيزى است كه قسمت‏هاى مختلف آن شبيه يكديگر باشند، به همين جهت به جمله‏ها و كلماتى كه معنى آنها پيچيده باشد و گاهى احتمالات مختلف درباره آن داده شود، «متشابه» مى‏گويند، و منظور ازمتشابهات قرآن همين است، يعنى آياتى كه معانى آن در بدو نظر پيچيده است و در آغاز، احتمالات متعدد در آن مى‏رود اگر چه با توجه به آيات محكم تفسير آنها روشن است.
    گر چه درباره محكم و متشابه، مفسران احتمالات زيادى داده‏اند ولى این تفسیر هم با معنى اصلى اين دو واژه كاملا مناسب است، و هم با شأن نزول آيه، و هم با رواياتى كه در تفسير آيه وارد شده، و هم با آيه 7 سوره آل عمران. زيرا در ذيل آيه مزبور مى‏خوانيم كه افراد مغرض هميشه آيات متشابه را دستاويز خود قرار مى‏دهند، بديهى است آنها از آياتى سوء استفاده مى‏كنند كه در بدو نظر تاب تفسيرهاى متعددى دارند و اين خود مى‏رساند كه «متشابه» به آن معنى است كه در بالا گفته شد.
    براى نمونه آيات متشابه، قسمتى از آيات مزبور به صفات خدا و چگونگى معاد را مى‏توان ذكر كرد، مانند «يدالله فوق ايديهم»: «دست خدا بالاى دستهاى آنها است» كه درباره قدرت خداوند مى‏باشد «والله سميع عليم»: «خداوند شنوا و دانا است» كه اشاره به علم خداوند است و مانند «ونضع الموازين القسط ليوم القيامه»: «ترازوهاى عدالت را در روز رستاخيز قرار مى‏دهيم». كه درباره وسيله سنجش اعمال، سخن مى‏گويد.
    بديهى است نه خداوند دست (به معنى عضو مخصوص) دارد و نه گوش (به همين معنى) و نه ترازوى سنجش اعمال شبيه ترازوهاى ماست بلكه اينها اشاره به مفاهيم كلى قدرت و علم و سنجش مى‏باشد.
    اين نكته لازم به يادآورى است كه محكم و متشابه، به معنى ديگرى نيز در قرآن آمده است، در اول سوره هود مى‏خوانيم «كتاب احكمت آياته» در اين آيه تمام آيات قرآن، «محكم» قلمداد شده است، و منظور از آن ارتباط و بهم پيوستگى آيات قرآن است. و در آيه 23 سوره «زمر» مى‏خوانيم كتابا متشابها ... يعنى كتابى كه تمام آيات آن، متشابه است، «متشابه» در اينجا يعنى همانند يكديگر از نظر درستى و صحت و حقيقت.
    از آنچه درباره محكم و متشابه گفتيم معلوم شد كه يك انسان واقع بين و حقيقت جو براى فهم كلمات پروردگار، راهى جز اين ندارد كه همه آيات را در كنار هم بچيند و از آنها حقيقت را دريابد، و اگر در ظواهر پاره‏اى از آيات، در ابتداى نظر، ابهام و پيچيدگى بيابد، با توجه به آيات ديگر، آن ابهام و پيچيدگى را برطرف سازد و به كنه آن برسد. در حقيقت، «آيات محكم» از يك نظر همچون شاهراههاى بزرگ و «آيات متشابه» همانند جاده‏هاى فرعى هستند، روشن است كه اگر انسان در جاده‏هاى فرعى، احياناً سرگردان شود، سعى مى‏كند خود را به نخستين شاهراه برساند و از آنجا مسير خود را اصلاح كرده و راه را پيدا كند.
    تعبير از محكمات به «ام الكتاب» نيز مؤيد همين حقيقت است، زيرا واژه «ام» در لغت به معنى اصل و اساس هر چيزى است و اگر مادر را «ام» مى‏گويند بخاطر اين است كه ريشه خانواده و پناهگاه فرزندان در حوادث و مشكلات مى‏باشد و به اين ترتيب، محكمات، اساس و ريشه و مادر آيات ديگر محسوب مى‏گردد.[1]

    [1] - تفسیر نمونه، ج2، ص320.

    وقتی حسین وارد صحنه می شود اگر در صحنه حاضر نشوی هرکحا می خواهی باش فرقی ندارد چه ایستاده به نماز چه نشسته به شراب هر دو یکی است

  2. صلوات ها 3


  3.  

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود