جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: تمرکز حواس در قرآن و احادیث (چگونگی داشتن تمرکز از دیدگاه قـرآن و روایـات)

  1. #1

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۱
    علاقه
    خدا
    نوشته
    177
    حضور
    6 ساعت 39 دقیقه
    دریافت
    2
    آپلود
    0
    گالری
    5
    صلوات
    933

    اشاره تمرکز حواس در قرآن و احادیث (چگونگی داشتن تمرکز از دیدگاه قـرآن و روایـات)




    يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ عَلَيْكُمْ أَنفُسَكُمْ
    به نام یار
    سلام
    جایی از قرآن هست که اشاره به فرمولی یا روشی برای تمرکز حواس داشته باشه؟
    یا توی احادیث ؟؟؟
    پیشاپیش ممنون از پاسخ گویی دوستان و کارشناس ها



    کارشناس بحث : یاسین

    ویرایش توسط یا عالی : ۱۳۹۴/۰۳/۱۴ در ساعت ۲۰:۲۲
    اَنتَ کَمَا اُحِب فَاجعَلنی کَمَا تُحِب

    أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ

    حَسْبُنَا اللّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ

  2. صلوات ها 14


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    1,068
    حضور
    36 روز 14 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3948



    بسم الله الرحمن الرحیم

    با سلام و احترام


    خداوند در توصیف بندگان مومن می فرماید« قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فىِ صَلَاتهِِمْ خَاشِعُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَوةِ فَعِلُونَوَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ» (مؤمنان رستگار شدند آنها كه در نمازشان خشوع دارند و آنها كه از لغو و بيهودگى روى‏ گردانند و آنها كه زكات را انجام مى ‏دهند و آنها كه دامان خود را (از آلوده ‏شدن به بى ‏عفتى) حفظ مى ‏كنند) سوره مومنون،آیات1-5.

    " خاشعون" از ماده" خشوع" به معنى حالت تواضع و ادب جسمى و روحى است كه در برابر شخص بزرگ يا حقيقت مهمى در انسان پيدا مى ‏شود، و آثارش در بدن ظاهر مى ‏گردد.
    در اينجا قرآن" اقامه صلاة" (خواندن نماز) را نشانه مؤمنان نمى ‏شمارد بلكه خشوع در نماز را از ويژگيهاى آنان مى ‏شمرد، اشاره به اينكه نماز آنها الفاظ و حركاتى بى روح و فاقد معنى نيست، بلكه به هنگام نماز آن چنان حالت توجه به پروردگار در آنها پيدا مى ‏شود كه از غير او جدا مى‏ گردند و به او مى ‏پيوندند، چنان غرق حالت تفكر و حضور و راز و نياز با پروردگار مى‏ شوند بر تمام ذرات وجودشان اثر مى ‏گذارد، خود را ذره‏اى مى ‏بينند در برابر وجودى بى پايان، و قطره‏اى در برابر اقيانوسى بيكران.

    لحظات اين نماز هر كدام براى او درسى است از خودسازى و تربيت انسانى و وسيله‏اى است براى تهذيب روح و جان.

    در حديثى مى‏ خوانيم كه پيامبر(ص) مردى را ديد كه در حال نماز با ريش خود بازى مى‏ كند فرمود:«اما انه لو خشع قلبه لخشعت جوارحه»:" اگر او در قلبش خشوع بود اعضاى بدنش نيز خاشع مى ‏شد".

    اشاره به اينكه خشوع يك حالت درونى است كه در برون اثر مى ‏گذارد
    (تفسير نمونه، ج‏14، ص194-195).


    تمرکز حواس در قرآن و احادیث (چگونگی داشتن تمرکز از دیدگاه قـرآن و روایـات)
    امام جواد(علیه السلام):خصلتهايى كه مؤمن‏ به آن نيازمند مى ‏باشد سه‏ چيز است: 1- توفيق از جانب خداى عزّ و جل 2- خود واعظ خويش بودن 3- پذيرفتن نصيحت‏.(تحف العقول / ترجمه حسن زاده‏،ص: 827)


  5. صلوات ها 16


  6. #3

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۸۸
    نوشته
    1,068
    حضور
    36 روز 14 ساعت 52 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3948



    بسم الله الرحمن الرحیم

    با سلام و احترام

    بعد از آنکه خداوند مومنان را به خاشع بودن در نماز توصیف کرد اوصاف دیگری از آنان ذکر می کند و می فرماید« وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُو
    ن وَ الَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَوةِ فَعِلُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُون» (و آنها كه از لغو و بيهودگى روى‏ گردانندو آنها كه زكات را انجام مى ‏دهند و آنها كه دامان خود را (از آلوده ‏شدن به بى ‏عفتى) حفظ مى ‏كنند). سوره مومنون،آیه3-5.


    از این توصیفات می توان نتیجه گرفت که بین خشوع در نماز و دوری کردن از لغو خصوصا گناهان و انجام واجبات به ویژه زکات و حفظ پاک دامنی و عفت رابطه مستقیمی وجود دارد.

    به طور کلی می توان این موارد را نسبت به حضور قلب در نماز موثر دانست؛
    1- هنگام وضو توجه داشتن به اینکه می خواهیم با خداوند صحبت کنیم.
    2- توجه به معانی آیات و اذکار نماز .
    3- تغییر دادن سوره هایی که بعد از حمد خوانده می شود.
    4- در مکان ساکت و بدون زرق و برق نماز خواندن.
    5- نماز اول وقت.
    6- شمرده و بدون عجله نماز خواندن.
    ویرایش توسط یاسین : ۱۳۹۱/۰۶/۰۲ در ساعت ۰۵:۰۶
    تمرکز حواس در قرآن و احادیث (چگونگی داشتن تمرکز از دیدگاه قـرآن و روایـات)
    امام جواد(علیه السلام):خصلتهايى كه مؤمن‏ به آن نيازمند مى ‏باشد سه‏ چيز است: 1- توفيق از جانب خداى عزّ و جل 2- خود واعظ خويش بودن 3- پذيرفتن نصيحت‏.(تحف العقول / ترجمه حسن زاده‏،ص: 827)


  7. صلوات ها 18


  8. #4

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۱
    علاقه
    تنهایی
    نوشته
    503
    حضور
    12 روز 6 ساعت 30 دقیقه
    دریافت
    10
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3520



    با سلام
    اگر دقیق نگاه کنیم کل دین یعنی تمرکز حواس، به معنای اینکه نفس حواسش به خودش باشه که چی کار داره می کنه؟ به کجا نگاه میندازه؟ چیو گوش میده؟ هم این آیه علیکم انفسکم و هم ولتنظر نفس .... نیز به همین معنی اشاره داره؟
    تمام احکام دینی به مراقبه اشاره می کنه؟! اگر جزئتا بیان نشده علتش این هست که خود به خود از پس تمرینات مذهبی تمرکز حواس ایجاد میشه
    وقتی حضرت رسول معمولی ترین کاراشون رو با دقت به چپ یا راست بودن دست یا پا انجام می دادن یعنی تو مرتبه ی بالایی از تمرکز حواس بودن. بعضا دیدم غیر مذهبی ها به این شیوه حضرت می خندند که اگه با پای فلان نریم چی می شه؟!! علت تمسخرشون این هست که درک درستی از مراقبه ندارند اینکه چقدر مراقبه اهمیت داره چه درهایی از معرفت رو باز می کنه و ما تو زندگی دنبال چی هستیم.
    وقتی معنی مراقبه فهمیده بشه تحریم موسقی توسط مذهب درک میشه اینکه شنیدن صدا برا نفس هیجان خاطره و غیره درست میکنه این حالت مراقبه رو میریزه به هم. وقتی مذهب دستور میده چشمتون رو نگه دارید داره تمرکز حواس رو یاد میده. که مجموع کلش میشه تمرکز بر روی خدا.
    موفق باشید.
    زهی مصطفی (ص) که در عین صفا از همه ی خیال ها فارغ...

  9. صلوات ها 13


  10. #5

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۰
    نوشته
    985
    حضور
    2 روز 22 ساعت 48 دقیقه
    دریافت
    48
    آپلود
    4
    گالری
    183
    صلوات
    9113



    با عرض سلام
    آیه یا حدیثی هم داریم که صرف تمرکز حواس در نماز نباشه ؟
    منظورم اینه که روش تمرکز حواس رو در همه امور یاد بده . مثلا به هنگام درس خوندن ؟


  11. صلوات ها 15


  12. #6

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۱
    علاقه
    تنهایی
    نوشته
    503
    حضور
    12 روز 6 ساعت 30 دقیقه
    دریافت
    10
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    3520



    با سلام
    راجع به علم آموزی حدیثی داریم که علم یاد گرفته نمیشه الا به نوشتن...
    سعی کنید هرچی می خونید رو بنویسید من خودم ازین روش جواب گرفتم.
    زهی مصطفی (ص) که در عین صفا از همه ی خیال ها فارغ...

  13. صلوات ها 13


  14. #7

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۸
    نوشته
    2,644
    حضور
    1 روز 12 ساعت 38 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    11247



    امام محمد باقر(ع): در نماز خود توجه و تمرکز کامل داشته باش، زيرا از نماز تو، آن مقدار قبول مي شود که با توجه خوانده شود.(1)
    "تمرکز(concentration)" نه تنها شرط لازم، بلکه در بسياري موارد، شرط کافي براي بسياري از موفقيت هاي انسان است.
    عرصه کاربرد تمرکز، نه فقط در فعاليت هاي مادي و محسوس انسان، بلکه گاهي تا حد مسائل ماورائي و مرموز هستي، گسترده است.
    به عنوان مثال، حتي در انواع ورزش هايي که خاستگاه آنها در ممالک شرق دور مي باشد( از جمله ورزش هاي رزمي مثل کاراته، جودو، کونگ فو و ...) شرط اصلي براي موفقيت و پيشرفت، برخورداري از "تمرکز" مي باشد. از اين رو بخش مهمي از تمرينات اين ورزش ها به "تمرين تمرکز" اختصاص يافته است.
    اما در فعاليت هاي مادي و عادي روزمره انسان نيز "تمرکز حواس" داراي نقش بسيار کليدي است.
    از سردار افسانه اي فرانسويان، "ناپلئون بناپارت" چنين نقل مي کنند که مي گفت: " تنها زماني موفق به پيروزي هاي بزرگ در عرصه سياسي و نظامي شدم که توانايي يافتم مغز خود را کشو بندي کنم!؟ و در مورد انجام هر کار، تنها کشوي مربوط به آن را بگشايم و بر آن تمرکز بدهم و ساير کشوهاي مربوط به ديگر کارها را ببندم. بدين معنا که مثلا زماني که به حل يک مسئله جنگي مشغول بودم ، تنها کشوي مربوط به آن مسئله در ذهنم بيرون بود و تنها بر روي آن کار مي کردم و در اين زمان همه کشوهاي مغزي ديگرم، حتي کشوي مربوط به عشق "ژوزفين" بسته بود!"
    به همين ترتيب، چنان چه مثلا يک دانش آموز يا يک دانشجو، بتواند موقع مطالعه دروس خود، تنها بر همان موضوع درسي مورد مطالعه تمرکز کند و از ساير افکار بر حذر باشد، موفق خواهد شد که به پيروزي هاي چشمگيري در زمينه تحصيلي دست يابد. يا حتي يک کارمند، يک کاسب، يک بنا، يک راننده و ... تنها زماني در کار خود کاملا موفق خواهد بود که از تمرکز حواس کافي برخوردار باشد و به اصطلاح، حواسش به کارش جمع باشد.
    به اين ترتيب با اين مثال ها مي توان به اهميت زايد الوصف "جمع بودن حواس" يا همان "تمرکز" پي برد و توجه نمود که اگر در امور مختلف و به خصوص در کارهاي فکري، با سلاح تمرکز به ميدان رفت و با توجه به رابطه تنگاتنگ حافظه و تمرکز حواس، دانسته هاي جديد را با نظم و ترتيب روي يکديگر قرار داد، قدم بزرگي در جهت تقويت حافظه نيز برداشته خواهد شد.
    مطالعات مختلف علمي و پژوهشي و نظريه پردازي هاي گوناگوني نيز در دانش امروز، در اين مورد صورت پذيرفته است که از آن جمله مي توان به مطالعات "گاردنر مورفي" پيرامون canalization(متوجه ساختن انديشه و فعاليت به موضوعي معين) اشاره کرد.(3)
    اما توصيه هاي مؤکد و متعددي که در تعاليم اسلامي مبني بر "حضور قلب" در نماز و برخورداري از اقبال و توجه کامل به نماز به ما رسيده است، همگي دلالت بر آن دارد که نماز ارزشمند در درگاه الهي نمازي است که با تمرکز کامل و توجه دقيق به مضامين آن، به جاي آورده شود و نمازي که طوطي وار و بدون حضور ذهن و قلب خوانده شود، از ارزش بسيار کمي برخوردار است.
    حتي در حديث معصوم (ع) آمده است که: عابدي که بدون فهم و درک(و در نتيجه آن بدون توجه) عبادت مي کند، همچون الاغ آسياب است(کالحمار الطاحونه). (4)
    بدين ترتيب اقامه کننده حقيقي نماز، با برخورداري از حضور قلب در عبادت هاي يوميه خويش، در واقع "تمرکز حواس" را بارها و بارها در طول يک شبانه روز، تمرين مي کند و اين صفت حسنه را در وجود خود، ملکه مي سازد تا با بهره بردن از آن در همه عرصه هاي زندگي، موفقيت را در همه ابعاد ممکن نصيب خويش سازد.

    پي نوشت:
    (1) محجه البيضاء، جلد 1، صفحه 354
    (2) تعليمات عجيب دون خوان(سرخ پوست عارف مکزيکي) به کارلوس کاستاندا(مردم شناس آمريکايي) درباره يک مکتب غني و منحصر به فرد عرفاني که سابقه اي هزاران ساله در ميان سرخ پوستان آمريکاي شمالي دارد که موضوع حدود ده کتاب جنجال برانگيز است که کاستاندا در اواخر قرن حاضر به رشته تحرير درآورده است. مجموعه اين کتاب ها توسط مترجمين مختلف به فارسي ترجمه شده است.
    (3) روان پزشکي "کاپلان ـ سادوک" ترجمه: دکتر پور افکاري جلد 1، صفحه 553
    (4) سفينه البحار، ذيل کلمه "عبد": اين نماز، همان نمازي است که شاعر در مورد آن سروده است: غير از خدا که هرگز در فکر آن نبودي هر چيز کز تو گم شد وقت نماز پيداست!


    خداوندا. من بنده حقیری هستم که در مقابل عظمت و مهربانی تو سر به سجده می اورم چرا که تنها تو هستی که من را وجود بخشیدی و من تورا همیشه در همه حال می بویم و میستایم.

  15. صلوات ها 10


  16. #8

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۸
    نوشته
    20,860
    حضور
    213 روز 3 ساعت 27 دقیقه
    دریافت
    245
    آپلود
    8
    گالری
    585
    صلوات
    151471



    تمركز حواس، حالتي ذهني و رواني است كه در آن، تمام قواي حسي، رواني و فكري انسان روي موضوعي خاص متمركز مي‌شود و تضمين كنندة امر يادگيري است. در تمركز حواس با جمع و تراكم انرژي فقط در يك نقطة معيّن عوامل حواس پرتي را به حداقل می رسانیم
    تعريفي از «تمركز» ارائه مي دهيم: تمركز حالتي است كه در آن از ميان افكار و آراء مختلف شخص، يك فكر در مركز قرار مي گيرد و بقية افكار و آراء او نسبت به آن فكر، جنبة پيراموني دارند. بنا به تعريفي ديگر، تمركز حواس يعني توانايي ثابت نگه داشتن توجه و دقت روي موضوع يا كاري كه به ميل و ارادة انتخاب شده است و مانع شدن از اينكه اين دقت و توجه به سوي موضوعات ديگر منحرف شود.(1)
    مهارت تمرکز حواس با عبادات (تمرین غیرمستقیم)
    همه عبادات به خصوص نماز نوعی تمرین تمرکز حواس است. تمرکز حواس یه مهارت، توانایی و هنر است. وقتی ما به این توانایی در عبادات برسیم در واقع در موارد دیگر زندگی هم می توانیم از آن بهره ببریم.

    براى حضور قلب در نماز بايد از راه‏هاى زير استفاده كنيد:
    1- دقت در انجام مقدمات نماز، مانند وضوى با معنويت، انجام مستحباتى چون اذان، اقامه و... ،
    2- گزينش مكان مناسب براى نماز، دورى ازجاهاى شلوغ و پر سر و صدا و پرهيز از هر آنچه كه موجب انحراف توجه از خداوند شود،
    3- گزينش وقت مناسب و تا آن جا كه ممكن است اول وقت خواندن نماز،
    4- تاحد امكان در مسجد و باجماعت نماز خواندن (بويژه در جماعاتى كه بعد معنوى بيشترى دارد)،
    5- نماز را با طمأنينه و دقت در مفاهيم و معانى آن خواندن،
    6- در حال ايستاده به مهر نگريستن و در ركوع پايين پا و در تشهّد به دامن خود نظر نمودن،
    7- تخليه دل از حب دنيا و امور دنيوى وآن را مالامال از عشق خدا ساختن،

    دعای مطالعه


    این دعا در مفاتیح الجنان آمده است و اشاره مستقیم بر تمرکز در مطالعه دارد


    بسم الله الرحمن الرحیم

    اَللهُمَّ أخرِجنی مِن ظُلُماتِ الوَهم( خداونـدا مـرا خارج کـن از تاریـکی وهم)


    وَ أَکـرِمنـی بِنـــــــــورِ الفَهـم( کرامت ده مـرا از روشنـی دانش و فهم)


    اَللهُمَّ افتَح عَلَینا أبوابَ رحمتِک (خداوندا به روی ما گشـا درهای رحمت)


    وَ انشُر عَلَینـا خزائــنَ علومِـک (بگستر گنج دانشـهای خود بر روی امّت)


    برحمتک یا أرحَمَ الـرّاحمیـــن (بـه لطفت مهـربانتـر از تمـام مهربـانـان)

    تمرکز حواس در قرآن و احادیث (چگونگی داشتن تمرکز از دیدگاه قـرآن و روایـات)


    تمرین رام کردن خیال

    امام خمینی در کتاب آداب الصلاه می فرمایند: پرنده لجام گسيخته خيال، چكاوكى است كه هر آن بر شاخسارى مى‏نشيند. از اين رو هميشه افكار انسان به اين طرف وآن طرف متوجه است و قرار و آرامى ندارد؛ اما اگر آدمى با دقت و هوشيارى در كنترل آن بكوشد، پس از چند صباحى رام و مطيع شده و به هر سو كه اراده شود متوجه مى‏گردد. بنابراين انسان بايد در نماز ازاول با قاطعيت بنا را بر اين بگذارد كه تمام توجه خود رابه سوى پروردگار معطوف دارد و هر گاه پرنده خيال از چنگ او گريخت، بلافاصله آن رابه همان جهت برگرداند. اگر چندين مرتبه در ايام متوالى چنين كند، كم‏كم ذهنش عادت خواهد كرد، (2)


    نکته
    البته با توجه به فرصت ما این نکات بیان شده است برای بررسی بیشتر نیاز به تحقیق جامع در قرآن حدیث داریم که خود مجال تحقیقی گسترده تر می طلبد
    ......................
    (1) رک: خادمي، عين الله، مطالعة روشمند، نشر پارسيان. و محمّدي، حيدر. تكنولوژي موفّقيت، تهران: هستي نما، اوّل، 1382، ص44 تا 46.


    (2)رک: آداب الصلاه، امام خمینی
    منبع برای مطالعه بیشتر:
    آداب تعلیم و تربیت اثر شهید ثانی ترجمه سید محمدباقر حجتی نشر دفتر انتشارات اسلامی


    ویرایش توسط حامی : ۱۳۹۱/۰۸/۱۶ در ساعت ۱۲:۵۶
    گفتم مرا غم تو خوشتر ز شادمانی
    گفتا که در ره ما غم نیز شادمان است

  17. صلوات ها 14


  18. #9

    عضویت
    جنسیت بهمن ۱۳۹۱
    نوشته
    6,731
    حضور
    109 روز 14 ساعت 6 دقیقه
    دریافت
    20
    آپلود
    4
    گالری
    1583
    صلوات
    37600



    تمرکز حواس در قرآن و احادیث (چگونگی داشتن تمرکز از دیدگاه قـرآن و روایـات)


    نتیجه اش زیباست وقتی این دو را پیوند می زنیم؛


    اینکه فرمودند: زکات زیبایی، پاکدامنی ست

    و اینکه پرداخت زکات دارائیت را افزون می کند

    حالا آنان که زیبایی بیشتر می خواهند، بسم الله




  19. صلوات ها 3


  20. #10

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۱
    نوشته
    2,247
    حضور
    53 روز 23 ساعت 15 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    6125

    جمع‌بندی




    سؤال:
    آیا در قرآن یا حدیث مطلبی هست که اشاره به فرمول یا روشی برای تمرکز حواس برای مثال، درس خواندن داشته باشد؟


    پاسخ:

    تمركز حواس، حالتی ذهنی و روانی است كه در آن، تمام قواي حسی، روانی و فكری انسان روی موضوعی خاص متمركز می‌شود و تضمين كننده امر يادگيری است. در تمركز حواس با جمع و تراكم انرژی فقط در يک نقطه معيّن عوامل حواس‌پرتی را به حداقل می‌رسانیم.
    تعريفی از «تمركز» ارائه می‌دهيم: تمركز حالتی است كه در آن از ميان افكار و آراء مختلف شخص، يک فكر در مركز قرار می‌گيرد و بقيه افكار و آراء او نسبت به آن فكر، جنبه پيرامونی دارند. بنا به تعريفی ديگر، تمركز حواس يعنی توانايی ثابت نگاه داشتن توجه و دقت روی موضوع يا كاری كه به ميل و اراده انتخاب شده است و مانع شدن از اين كه اين دقت و توجه به سوی موضوعات ديگر منحرف شود. (1)
    خداوند در توصیف بندگان مؤمن می‌فرماید: «قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ هُمْ فىِ صَلَاتهِمْ خَاشِعُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ وَ الَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَوةِ فَعِلُونَوَ الَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ»؛ مؤمنان رستگار شدند آن‌ها كه در نمازشان خشوع دارند و آن‌ها كه از لغو و بيهودگى روى‏ گردان هستند و آن‌ها كه زكات را انجام مى‌دهند و آن‌ها كه دامان خود را (از آلوده ‏شدن به بى‌عفتى) حفظ مى‌كنند. (2)
    «خاشعون» از ماده «خشوع» به معناى حالت تواضع و ادب جسمى و روحى است كه در برابر شخص بزرگ يا حقيقت مهمى در انسان پيدا مى‌شود، و آثارش در بدن ظاهر مى‌گردد.
    در اين جا قرآن «اقامه صلاة» (خواندن نماز) را نشانه مؤمنان نمى‌شمارد؛ بلكه خشوع در نماز را از ويژگی‌هاى آنان مى‌‏شمرد، اشاره به اين كه نماز آن‌ها الفاظ و حركاتى بى‌روح و فاقد معنى نيست؛ بلكه به هنگام نماز آن چنان حالت توجه به پروردگار در آن‌ها پيدا مى‌‏شود كه از غير او جدا مى‏‌گردند و به او مى‌‏پيوندند، چنان غرق حالت تفكر و حضور و راز و نياز با پروردگار مى‏‌شوند بر تمام ذرات وجودشان اثر مى‌گذارد، خود را ذره‌اى مى‌بينند در برابر وجودى بى‌پايان، و قطره‏‌اى در برابر اقيانوسى بي‌كران.
    لحظات اين نماز هر كدام براى او درسى است از خودسازى و تربيت انسانى و وسيله‏‌اى است براى تهذيب روح و جان.
    در حديثى مى‏‌خوانيم كه پيامبر (صلی الله علیه و آله) مردى را ديد كه در حال نماز با ريش خود بازى مى‏‌كند فرمود: «اما انه لو خشع قلبه لخشعت جوارحه»: اگر او در قلبش خشوع بود اعضاء بدنش نيز خاشع مى‌‏شد.
    این اشاره است به اين كه خشوع يك حالت درونى است كه در برون اثر مى‌گذارد. (3)
    امام محمد باقر (علیه السلام) فرمود: در نماز خود توجه و تمرکز کامل داشته باش؛ زيرا از نماز تو، آن مقدار قبول می‌شود که با توجه خوانده شود. (4)
    ـ مهارت تمرکز حواس با عبادات (تمرین غیرمستقیم)
    همه عبادات به خصوص نماز نوعی تمرین تمرکز حواس است. تمرکز حواس یه مهارت، توانایی و هنر است. وقتی ما به این توانایی در عبادات برسیم در واقع در موارد دیگر زندگی هم می‌توانیم از آن بهره ببریم.
    براى حضور قلب در نماز بايد از راه‏‌هاى زير استفاده كنيد:
    1. دقت در انجام مقدمات نماز، مانند وضوى با معنويت، انجام مستحباتى چون اذان، اقامه و ... .
    2. گزينش مكان مناسب براى نماز، دورى ازجاهاى شلوغ و پر سر و صدا و پرهيز از هر آن چه كه موجب انحراف توجه از خداوند شود.
    3. گزينش وقت مناسب و تا آن جا كه ممكن است اول وقت خواندن نماز.
    4. تاحد امكان در مسجد و با جماعت نماز خواندن (به ويژه در جماعاتى كه بعد معنوى بيشترى دارد).
    5. نماز را با طمأنينه و دقت در مفاهيم و معانى آن خواندن.
    6. در حال ايستاده به مهر نگريستن و در ركوع پايين پا و در تشهّد به دامن خود نظر نمودن.
    7. تخليه دل از حب دنيا و امور دنيوى وآن را مالامال از عشق خدا ساختن.
    و ....
    ـ تمرین رام کردن خیال
    امام خمینی (قدس سره) در کتاب آداب الصلاه می فرماید: پرنده لجام گسيخته خيال، چكاوكى است كه هر آن بر شاخسارى مى‌نشيند. از اين رو هميشه افكار انسان به اين طرف و آن طرف متوجه است و قرار و آرامى ندارد؛ اما اگر آدمى با دقت و هوشيارى در كنترل آن بكوشد، پس از چند صباحى رام و مطيع شده و به هر سو كه اراده شود متوجه مى‌گردد. بنابراين، انسان بايد در نماز ازاول با قاطعيت بنا را بر اين بگذارد كه تمام توجه خود رابه سوى پروردگار معطوف دارد و هر گاه پرنده خيال از چنگ او گريخت، بلافاصله آن رابه همان جهت برگرداند. اگر چندين مرتبه در ايام متوالى چنين كند، كم‏كم ذهنش عادت خواهد كرد. (5)
    ـ دعای مطالعه
    این دعا در مفاتیح الجنان آمده است و اشاره مستقیم بر تمرکز در مطالعه دارد:
    بسم الله الرحمن الرحیم
    اَللهُمَّ أخرِجنی مِن ظُلُماتِ الوَهم (خداونـدا مـرا خارج کـن از تاریـکی وهم)
    وَ أَکـرِمنـی بِنـــــــــورِ الفَهـم (کرامت ده مـرا از روشنـی دانش و فهم)
    اَللهُمَّ افتَح عَلَینا أبوابَ رحمتِک (خداوندا به روی ما گشـا درهای رحمت)
    وَ انشُر عَلَینـا خزائــنَ علومِـک (بگستر گنج دانشـهای خود بر روی امّت)
    برحمتک یا أرحَمَ الـرّاحمیـــن (بـه لطفت مهـربانتـر از تمـام مهربـانـان)

    منبع برای مطالعه بیشتر:
    عاملی، زین الدین بن علی، آداب تعلیم و تربیت، ترجمه سید محمدباقر حجتی، نشر دفتر انتشارات اسلامی.


    منابع:

    1. رک: خادمی، عین الله، مطالعه روشمند، نشر پارسيان؛ محمدی، حیدر، تكنولوژي موفّقيت، هستی‌نما، تهران، اوّل، 1382 ش، ص 44 تا 46.
    2. مؤمنون: 23/ 1 ـ 5.
    3. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسير نمونه، ج ‏14، ص 194 ـ 195.
    4. فیض کاشانی، محمد محسن، المحجة البيضاء، ج 1، صفحه 354.
    5. ر.ک: امام خمینی، سید روح الله، آداب الصلاه.


    ویرایش توسط همکار تدوین : ۱۳۹۴/۰۳/۲۱ در ساعت ۰۷:۲۷ دلیل: ویرایش ویراستار جمع‌بندی‌ها
    تمرکز حواس در قرآن و احادیث (چگونگی داشتن تمرکز از دیدگاه قـرآن و روایـات)

    عَنِ النَّبِيِّ(ص)، عَنْ جَبْرَئِيلَ، عَنْ مِيكَائِيلَ، عَنْ إِسْرَافِيلَ، عَنِ اللَّوْحِ، عَنِ الْقَلَمِ، قَالَ: يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى:


    «وَلَايَةُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ حِصْنِي، فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِي أَمِنَ نَارِي»

    (أمالي الصدوق، ص 235‏)

  21. صلوات ها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 4

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود