صفحه 1 از 4 123 ... آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: دروغ در ذهن مخاطب شکل می گیرد یا در زبان ما؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    219
    حضور
    3 روز 1 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    717

    دروغ در ذهن مخاطب شکل می گیرد یا در زبان ما؟




    با سلام. سوال اینکه، دروغ در زبان ما شکل میگیرد یا در ذهن مخاطب؟

    منظورم این هست که، اگر ما از لفظهایی استفاده کنیم که ظاهرا دروغ نیست، اما چیزی که در ذهن مخاطب ایجاد می شود، با واقع متفاوت باشد، دروغ تلقی میشه؟

    مثالی که الان در ذهنم هست اینکه:

    در یکی از سریالها فردی که مامور انتظامی بود، گفت به فلانی بگین از بنیاد جانبازان اومدن؛

    طرف گفت شما که پلیس هستین و از اداره پلیس اومدین، از من نخواین که دروغ بگم!

    پلیس در جواب گفت: بله اما پیش پای شما بنیاد جانبازان بودیم، پس اینطوری بگین اشکال ندارد!

    تشکر



    کارشناس بحث : بصیر

    ویرایش توسط همکار مدیر سایت سابق : ۱۳۹۱/۰۳/۲۳ در ساعت ۱۸:۴۴

  2. صلوات ها 7


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    1,483
    حضور
    25 روز 19 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    2
    گالری
    1
    صلوات
    7713



    با سلام و عرض ادب
    در واقع به این عمل در زبان دین «توریه» می گویند.
    «توریه آن است که لفظی به کار ببری که ظاهر در معنایی است ولی خود، معنایی دیگر از آن اراده بکنی که آن لفظ شامل آن نیز می‌شود، لکن آن معنا خلاف ظاهر لفظ است».(احمد بن محمد فیومی، مصباح المنیر، ماده وری، ص656.)
    در باب حکم توریه، باید به انواع توریه بر حسب قصد متکلم توجه داشت. اگر مقصود از توریه، صرفاً پنهان داشتن مقصود اصلی خویش از کلام باشد، بدون اینکه با عدم نصب قرائن کلامی لازم یا نصب قرائن انحرافی، موجب فریب مخاطب شود،‌ در آن صورت توریه جایز است؛ زیرا پنهان کردن مقصود اصلی و واقع،‌ فی حد نفسه، ‌عمل غیراخلاقی نیست مگر عناوین ثانویه بر آن مترتب شود. اما اگر در توریه قصد فریب مخاطب وجود داشته باشد و گوینده بخواهد معنای خلاف واقع به مخاطب تفهیم کند، توریه مصداق فریب بوده و جایز نیست مگر در موارد جواز فریب.


  5. صلوات ها 11


  6. #3

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    1,483
    حضور
    25 روز 19 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    2
    گالری
    1
    صلوات
    7713



    درباره حقیقت توریه و جواز آن نظراتی است که باید چنین گفت:
    مسئله‌ اول در توریه این است که آیا توریه، کذب است یا نه؟
    مسئله دوم اینکه، توریه در چه مواردی جایز است؟
    آیا مطلقاً جایز است یا تنها در برخی موارد؟
    اگر توریه، کذب باشد تنها در موارد جواز کذب، توریه هم جایز خواهد بود،
    ولی اگر کذب نباشد، ممکن است گفته شود مطلقاً جایز است.
    در هر صورت در این مسئله سه قول وجود دارد:
    برخی توریه را «مصداق دروغ می‌دانند». بنابراین، آن را تنها در موارد جواز دروغ، جایز می‌دانند.
    برخی آن را «مصداق دروغ نمی‌دانند». بنابراین، توریه را مطلقاً جایز می‌شمارند.
    برخی نیز با اینکه توریه را دروغ نمی‌دانند، «اما گفتن آن را بطور مطلق، جایز نمی‌دانند». و فقط در موارد جواز دروغ، به عنوان فرار از دروغ جایز می‌دانند.


  7. صلوات ها 9


  8. #4

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    1,483
    حضور
    25 روز 19 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    2
    گالری
    1
    صلوات
    7713



    ملا مهدی نراقی از اساتید اخلاق در کتاب جامع السعادت درباره توریه چنین می گوید: ایشان توریه و تعریض به کذب را قائم مقام کذب می‌دانند و معتقدند: محذور کذب، که تفهیم امر خلاف واقع بود، در اینجا هم وجود دارد. لذا انسان تنها در موارد جواز کذب، حق دارد از توریه استفاده کند. بنابراین، توریه و تعریض به کذب به طور مطلق و در موارد غیراضطراری جایز نیست.( مهدی نراقی، جامع السعادات، ‌ج2 ص 100.)
    امام خمینی در باره توریه چنین نظر می دهند که:«فتحصل من جمیع ذلک عدم قیام دلیل علی الحاق ما لیس بکذب به توریه کان او انشاء او فعلاً مع أنه قد وردت التوریة فی روایات ظاهرة فی جوازها مطلقا».(امام خمینی(ره) ، مکاسب محرمه، ج2 ص47.)
    سپس روایاتی که بر جواز توریه دلالت دارند را مورد بحث قرار می‌دهند سرانجام، می‌فرمایند: «از آنچه گذشت نتیجه می‌شود که توریه و همچنین انشاءات و افعالی که مفید فایده کذب هستند، به خاطر اصل، و قصور ادله بلکه دلالت برخی روایات بر جواز، حرام نمی‌باشند.»( امام خمینی(ره) ، مکاسب محرمه، ج2 ص 49).


  9. صلوات ها 9


  10. #5

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    1,483
    حضور
    25 روز 19 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    2
    گالری
    1
    صلوات
    7713



    بد نیست نمونه هایی از روایات درباره توریه یا مثالهایی را ذکر کنیم که بحث روشن تر بشود:
    مثلاً معاویه به شخصی، که در قلبش مؤمن به حضرت علی(ع) بود، امر کرد تا حضرت را لعن کند. او بالای منبر رفت و گفت: «معاویه به من امر کرد تا علی(ع) را لعن کنم. آگاه باشید که من او را لعن کردم.» مراد اصلی خویش از ضمیر «او»، معاویه بوده ولی ظاهر کلامش با توجه به جمله قبل، حضرت علی(ع) است.
    یا مثلاً وقتی کلامی گفته‌اید و می‌خواهید آن را انکار بکنید، در پاسخ سائلی که می‌پرسد «آیا شما این جمله را نگفته‌اید» می‌گویید: «علم الله ما قلته.» در حالی‌که، مراد شما از «ما» مای موصوله است؛ یعنی «خدا می‌داند من چه گفته‌ام». ولی مخاطب از آن، «مای نافیه» متوجه می‌شود؛ یعنی «خدا می‌داند من نگفته‌ام».
    یا وقتی طلبکار به در خانه می‌آید و از پشت در می‌پرسد، آیا صاحب‌خانه هست؟ مستخدم در جواب می‌گوید: اینجا نیست. در حالی‌که، صاحب‌خانه در خانه است. ظاهر کلام او این است که، او در خانه نیست، ولی خودش از کلمه «اینجا» پشت در را اراده کرده است.


  11. صلوات ها 8


  12. #6

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    1,483
    حضور
    25 روز 19 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    2
    گالری
    1
    صلوات
    7713



    اما نمونه‏هايى از موارد مشروعيت توريه:چنانچه رهايى مؤمنى يا بازگرداندن مال مظلومى و يا دفع ستم از انسانى يا مال و يا عِرض او متوقّف بر دورغ گفتن باشد در صورتى كه امكان توريه وجود داشته باشد بنابر قول برخى واجب است توريه شود و در صورت عدم امكان، قسم دروغ، جايز بلكه واجب است.(المراسم العلوية/ 188 ؛ شرائع الإسلام 2/ 402 ؛ قواعد 2/ 188 ؛ جامع المقاصد 4/ 27 ؛ الروضة البهية 4/)
    برخى بر وجوب توريه در اين صورت اشكال كرده اند. (نهاية المرام 2/ 341) و برخى، آن را واجب ندانسته‏اند.( جواهر الكلام 22/ 73 و 35/ 342 ـ 343)
    هرگاه كسى عليه ديگرى مدّعى طلبى باشد كه وى آن را ادا كرده و يا طلبكار او را بری الذمه نموده است و مُدَّعى عَلَيه از اين بيم داشته باشد كه ادعاى ابراء يا اداى دين به دليل نداشتن بيّنه و شاهد منتقل به قسم شود و مدّعى با قسم طلب ادعايى خود را بگيرد، جايز است اصل طلب او را انكار كند و بر آن قسم بخورد به شرط آنكه توريه نمايد تا دروغ لازم نيايد. (جواهر الکلام 32/ 204 ـ 205 .)

    ویرایش توسط بصیر : ۱۳۹۱/۰۳/۲۴ در ساعت ۰۷:۳۵

  13. صلوات ها 10


  14. #7

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    219
    حضور
    3 روز 1 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    717



    تشکر.

    در مورد نظر امام خمینی لطف میکنین توضیح بیشتری بدین؟ خوب متوجه نشدم، یعنی جایز میدانن؟

    در مورد مثالهای پست هم فقط مثال بود یا منظورتون این بود که همه اون مثالها جای صحیح استفاده از توریه است؟

  15. صلوات ها 5


  16. #8

    عضویت
    جنسیت خرداد ۱۳۹۵
    نوشته
    1,483
    حضور
    25 روز 19 ساعت 2 دقیقه
    دریافت
    5
    آپلود
    2
    گالری
    1
    صلوات
    7713



    نقل قول نوشته اصلی توسط فردا از آن ماست نمایش پست ها
    تشکر.

    در مورد نظر امام خمینی لطف میکنین توضیح بیشتری بدین؟ خوب متوجه نشدم، یعنی جایز میدانن؟

    در مورد مثالهای پست هم فقط مثال بود یا منظورتون این بود که همه اون مثالها جای صحیح استفاده از توریه است؟
    باسلام
    در تایپک مربوط به توریه، خلاصه بحث چنین است که امام خمینی، توریه را ملحق به دروغ نمی کنند و کذب به حساب نمی آورند، لذا اشکالی در آن نمی بینند.
    مثالهایی که برای توریه از روایات و غیره، ذکر شد، صرفا جهت مثال بود تا معنای توریه روشن شود.
    آن بزرگوارانی که توریه را شاخه ای از کذب می دانند، آنها هم قبول دارند که در برخی موارد، کذب، جایز است، پس در برخی موارد توریه را هم جایز می دانند،
    یعنی اینطور نیست که همه جا توریه، گناه داشته باشد، همانطور که همه جا دورغ، گناه نیست.
    مثالهای مذکور هم، همین طور است، اگر مرجعی توریه را مطلقا جایز بداند، پس همه مثالهای مذکور در نزد ایشان، مورد جواز را شامل می شود.
    اگر مرجعی هم توریه را کذب و دروغ بخواند، مثالهای مذکور اگر دارای شرایط جواز توریه باشند، اشکال ندارد.
    برخی از مثالها هم که در تایپک آخری آمده بود، مطلقا موارد جواز توریه در نزد عموم را ذکر می کرد.

    ویرایش توسط بصیر : ۱۳۹۱/۰۳/۲۵ در ساعت ۱۲:۴۲

  17. صلوات ها 7


  18. #9

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۸۹
    نوشته
    219
    حضور
    3 روز 1 ساعت 10 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    717



    نقل قول نوشته اصلی توسط بصیر نمایش پست ها
    باسلام
    در تایپک مربوط به توریه، خلاصه بحث چنین است که امام خمینی، توریه را ملحق به دروغ نمی کنند و کذب به حساب نمی آورند، لذا اشکالی در آن نمی بینند.
    اما با توجه به توضیحات شما، حداقلش اینه که برخی موارد جنبه ی فریب داره؛ اگر نظر امام عینا همین مطلب شماست، به نظر شما جای نقد نداره؟ به هر حال فریب عمل نکوهیده ای هست

  19. صلوات ها 3


  20. #10

    عضویت
    جنسیت ارديبهشت ۱۳۹۰
    علاقه
    خدا
    نوشته
    866
    حضور
    24 دقیقه
    دریافت
    1
    آپلود
    0
    گالری
    13
    صلوات
    5343



    به نام خدا
    سلام

    مطالب خوبی فرمودید . ممنون .

    توریه چطوری تلفظ میشه ؟
    با تشکر
    شادی و آرام نبود هر کرا وصل تو نیست / هر کرا وصل تو باشد هر چه باید جمله هست
    اگر لذت ترک لذت بدانی , دگر لذت نفس را لذت نخوانی
    انرژی هسته ای برای همه؛ سلاح هسته ای برای هیچکس

  21. صلوات ها 3


صفحه 1 از 4 123 ... آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 2

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود