جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: شاعران عرب و ایرانی قرن چهارم و پنجم

  1. #1

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۸۹
    علاقه
    تیراندازی
    نوشته
    266
    حضور
    5 روز 7 ساعت 7 دقیقه
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1191

    شاعران عرب و ایرانی قرن چهارم و پنجم




    لطفا برای تحقیقی که دارم نام شاعران قرن چهارم و پنجم هجری را که مسلمان بودند چه عربها و چه فارسها را برایم بنویسید. خیلی لازمش دارم
    ممنون

  2. صلوات ها 7


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۹
    نوشته
    10,905
    حضور
    84 روز 15 ساعت 11 دقیقه
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    18
    صلوات
    40521



    با سلام

    قرن چهارم و اوايل قرن پنجم مهمترين دورهٔ ظهور نويسندگان و شاعران بزرگ تازى‌گوى در ايران و دورهٔ کمال ترقى ادب عربى در اين سامان است.
    در رديف نويسندگان و شاعران بزرگ پارسى‌زبان ايران که در اين دوره به‌سر مى‌بردند، گروه بزرگى از شاعران و نويسندگان و ادبا و مورخان که به زبان عربى نثر و نظم داشته‌اند، در خدمت سلاطين به اعزاز و اکرام مى‌زيستند و از آنان در اين مدت آثار معروف برجاى مانده است.
    بعضى از شاعران و نويسندگان پارسى در اين عهد از جملهٔ شاعران و نويسندگان بزرگ هستند مانند شهيد بلخى و ابوعلى سينا و شمس‌المعالى قابوس و ابوالفتح بستى و بونصر مشکان و جز آنان، و چون وزيران از ميان دبيران بزرگ که لامحاله با علوم آشنائى کامل داشته‌اند انتخاب مى‌شدند، نويسندگان بزرگى از ايران که به زبان عربى نظم و نثر داشته‌اند به وزارت رسيدند، و پيدا است که وجود آنان در نشر ادب عربى در ايران و گردآوردن ادبا و شعرا و نويسندگان عربى‌گوى در دربارها، و تشويق آنان بسيار مؤثر بوده است.
    روش تحصيل زبان و ادب عربى در اين قرن همچنان‌ که ضمن تحقيق در علوم ادبى اين عصر ديده‌ايم طورى بود که موجب مهارت طالبان علوم در انشاء مى‌شد و به‌همين سبب عدد شاعران و نويسندگان عربى‌زبان پارسى‌نژاد در اين عهد بسيار است.




    حسن خزّاز گفت:از امام رضا ( عليه السّلام ) شنيدم كه فرمود:
    بعضى از كسانى كه ادّعاى محبّت و دوستى ما را دارند،ضررشان براى شيعيان ما از دجّال بيشتر است.
    حسن گفت: عرض كردم اى پسر رسول خدا( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) به چه علّت؟فرمود: به خاطر دوستى‏شان با دشمنان ما و دشمنى‏شان با دوستان ما. و هر گاه چنين شود، حقّ و باطل به هم در آميزد و امر مشتبه گردد و مؤمن از منافق باز شناخته نشود.
    ( صفات الشيعه ص 8 )

  5. صلوات ها 4


  6. #3

    عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۹
    نوشته
    10,905
    حضور
    84 روز 15 ساعت 11 دقیقه
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    18
    صلوات
    40521




    شعر عربى در قرن چهارم و آغاز قرن پنجم همان سيرى را که در قرن دوم و سوم پيش گرفته بود، ادامه داد و به مراحل قطعى کمال رسانيد چنانکه چه از حيث لفظ و ظاهر ترکيبات و عبارات و چه از باب معنى و دقت آن، و چه از جهت ورود مضامين و افکار علمى دقيق در شعر، سرآمد همهٔ ادوار شعر عرب قرار گرفته است و در همين دوره است که شاعران بزرگ و نام‌آورى که از اساطين شعر عرب هستند مانند ابوالطيب المتنبى (۳۰۳-۳۵۴) و ابوالعلاء معرى (۳۶۳-۴۴۹) و ابن هانى اندلسى و ابوالحسن السلامى و ابن حجاج و شريف‌الرضى و شريف‌المرتضى و نظاير آنان ظهور کرده‌اند.
    شعر عربى در ايران اين دوره هم به‌همان نسبت رواج داشت که نثر عربي، و کمتر فيلسوف يا اديب يا مورخ و نويسنده است که در اين عهد در ايران زيسته باشد و ديوان شعر عربى نداشته يا ابياتى از او نقل نشده باشد، مانند ابوالحسن شهيد بلخى و ابن‌العميد و صاحب‌بن عباد و ابوعلى مسکويه و شمس‌المعالى قابوس و ابوعلى‌سينا و بديع‌الزمان همدانى و ابوبکر خوارزمى و ابومنصور ثعالبى و ابوالحسن على‌بن عبدالعزيز جرجانى و ابوريحان بيرونى و ابوالفرج اصفهانى و ابن هندو و جز آنان که ذکر همهٔ ايشان گذشته است.


    بر اثر تشويق عضدالدوله و ابن‌العميد و ابن‌سعدان و صاحب‌بن عباد و ابوالفضل بلعمى و عتبى وجيهانى و ابوالحسين سهيلى و امثال آنان از شعرا و ادبا، چه در عراق و چه در خراسان، رواج شعر عربى به‌حد اعلى رسيده بود چنانکه برشمردن همهٔ شاعران فارسى‌زبان عربى‌گوى در اين عهد به‌واقع دشوار است و خواننده براى وصول به اين مقصود بايد به کتاب يتيمةالدهر و تتمةاليتيمة - دميةالقصر و نظاير آنها مراجعه کند و از اين ميان به ذکر شاعرانى مانند محمدبن موسى الحدادى البلخى و ابوعبدالله الضرير الابيوردى و مهيار الديلمى و ابوالفتح على‌بن محمد البستى اقتصار شود.




    حسن خزّاز گفت:از امام رضا ( عليه السّلام ) شنيدم كه فرمود:
    بعضى از كسانى كه ادّعاى محبّت و دوستى ما را دارند،ضررشان براى شيعيان ما از دجّال بيشتر است.
    حسن گفت: عرض كردم اى پسر رسول خدا( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) به چه علّت؟فرمود: به خاطر دوستى‏شان با دشمنان ما و دشمنى‏شان با دوستان ما. و هر گاه چنين شود، حقّ و باطل به هم در آميزد و امر مشتبه گردد و مؤمن از منافق باز شناخته نشود.
    ( صفات الشيعه ص 8 )

  7. صلوات ها 4


  8. #4

    عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۹
    نوشته
    10,905
    حضور
    84 روز 15 ساعت 11 دقیقه
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    18
    صلوات
    40521



    ابوالحسين مهيار بن مرزويهٔ ديلمى کاتب و شاعرى مشهور است. وى ابتدا دين زرتشتى داشت و بعد بر دست شريف رضى ابوالحسن محمدالموسوى اسلام آورد و در خدمت او به تحصيل فنون ادب و شعر پرداخت و به زودى بزرگترين شاعر عهد خود شد و ديوان شعر او را چهار جلد نوشته‌اند. وفات او در ۴۲۸ اتفاق افتاد.

    در قرن چهارم و آغاز قرن پنجم در نثر عربى دو جريان مختلف مشاهده مى‌شود: يکى توجه به نثر مصنوع و ديگر توجه به نثر مرسل و دور از صنايع که خاص نويسندگان کتب علمى و بعضى از ادبا مانند ابوحيان توحيدى بوده است. ابوحيان توحيدى در نگارش کتب خود به صنايع توجهى نداشت. هرجا آن صنايع به طبيعت بر قلم او جارى مى‌شد از آنها استفاده مى‌کرد و در غير اين‌صورت از آوردن آنها خوددارى مى‌نمود. مثل آن است که ابوحيان توجه به صنايع گوناگون و فدا کردن معانى را براى خاطر آنها نمى‌پسنديد و اين معنى از مثالبى که براى صاحب بن عباد شمرده است برمى‌آيد.


    نويسندگان تواريخ از قبيل ابومنصور ثعالبى و ابوالفرج اصفهانى و حمزةبن الحسن اصفهانى و جز آنان هم معمولاً همين روش را داشتند.
    مگر بعضى از آنان مثل عتبى که احياناً تاريخ را جولانگاه صنايع قرار مى‌دادند و در اين راه از افراط و تندروى هم امتناعى نداشتند.



    حسن خزّاز گفت:از امام رضا ( عليه السّلام ) شنيدم كه فرمود:
    بعضى از كسانى كه ادّعاى محبّت و دوستى ما را دارند،ضررشان براى شيعيان ما از دجّال بيشتر است.
    حسن گفت: عرض كردم اى پسر رسول خدا( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) به چه علّت؟فرمود: به خاطر دوستى‏شان با دشمنان ما و دشمنى‏شان با دوستان ما. و هر گاه چنين شود، حقّ و باطل به هم در آميزد و امر مشتبه گردد و مؤمن از منافق باز شناخته نشود.
    ( صفات الشيعه ص 8 )

  9. صلوات ها 4


  10. #5

    عضویت
    جنسیت فروردين ۱۳۸۹
    نوشته
    10,905
    حضور
    84 روز 15 ساعت 11 دقیقه
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    18
    صلوات
    40521




    موضوع مهم در نثر عربى قرن چهارم و نيمهٔ اول قرن پنجم شيوع فن و صنعت است در آن.
    در قرن دوم و سوم و اوايل قرن چهارم نويسندگان زبان عربى تحت تأثير ادب پهلوى و يونانى از تصنع دورى مى‌جستند و آثار آن ايام همه به نثر مرسل و خالى از هرگونه تکلف است.
    سادگى و روانى کلام نويسندگان اين دوره را به‌جاى توجه به ظواهر الفاظ متوجه بيان معانى و مطالب مهم و بحث‌هاى سودمند در موارد مختلف مى‌کرد ليکن در قرن چهارم نظر نويسندگان بيشتر متوجه الفاظ شد و آمادگى زبان عرب براى استفاده از صنايع هم آنان را در اين کار تشجيع نمود چنانکه به زودى آثار مختلفى به اين سبک پديد آمد و اکثر نويسندگان متوجه اين طريقه شدند.
    سجع در نثر عربى اواخر دورهٔ جاهليت به‌وفور ديده مى‌شود، على‌الخصوص در عبارات کهان و خطباء، و ليکن بعد از ظهور اسلام اين روش متروک ماند و جاى آن را سادگى عبارت گرفت.
    وقتى نويسندگان زبان عربى خواستند به روش قديم نثر عربى بازگردند مقدمات امر براى آنان آماده بود و به‌همين سبب ترقى روش جديد حاجت به وقت بسيار و صرف مجاهدات فراوان نداشت.
    وجود کتبى که در لغات مترادف يا اسماء مختلف از اشياء معين به‌وسيلهٔ روات و لغويان فراهم آمده بود، و نشر معاجم متعدد از دورهٔ خليل بن احمد به‌بعد، و وسعت دايرهٔ زبان عربى بر اثر ورود لغات کثير از زبان‌هاى يونانى و ايرانى و غيره، هم در اين راه به نويسندگان ياورى بسيار کرد و آوردن مترادفات و به‌کار بردن سجع و جناس و ورود در صنايعى را از قبيل مماثله و ترصيع و غيره براى آنان آسان ساخت.


    توجه به صنايع بيشتر از کتابت رسائل سرچشمه گرفت و اصولاً کتابت رسائل اثر بسيار در بلاغت عرب داشت و وسيلهٔ خوبى براى تفنن بود و در زبان فارسى هم سجع و ساير صنايع لفظى بيشتر به‌وسيلهٔ مترسلان شيوع يافت.
    رسائل اعم از سلطانيات و اخوانيات ميدانى براى به‌کار بردن صنايع و واردکردن اصطلاحات و امثال و آراستن کلام به زيورهاى گوناگون لفظى و معنوى بود. غالباً معانى کم در آنها با الفاظ بسيار و با تفنن و تنوق نموده مى‌شد و مترسلين دستگاه‌هاى مختلف حکام و امراء و خلفاء و سلاطين در اين امر با يکديگر رقابت مى‌ورزيدند و همين رقابت خود بر توسعهٔ دايرهٔ صنايع در کلام مى‌افزود.


    در اين دوره تنوع در موضوعات نثر بسيار بوده است زيرا دسته‌هاى مختلف علمى و مذهبى و ادبى هريک براى خود موضوعات خاصى در کتابت داشتند.

    حسن خزّاز گفت:از امام رضا ( عليه السّلام ) شنيدم كه فرمود:
    بعضى از كسانى كه ادّعاى محبّت و دوستى ما را دارند،ضررشان براى شيعيان ما از دجّال بيشتر است.
    حسن گفت: عرض كردم اى پسر رسول خدا( صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم ) به چه علّت؟فرمود: به خاطر دوستى‏شان با دشمنان ما و دشمنى‏شان با دوستان ما. و هر گاه چنين شود، حقّ و باطل به هم در آميزد و امر مشتبه گردد و مؤمن از منافق باز شناخته نشود.
    ( صفات الشيعه ص 8 )

  11. صلوات ها 4


  12. #6

    عضویت
    جنسیت آذر ۱۳۸۸
    نوشته
    327
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    1147



    چه بحث جالبی
    راستی کتابهاشون الان هستش؟ کجاس؟
    کاکه موسلمان خه وتن هه تاکه ی
    گوی نه دان به دین سر ه وتن تاکه ی
    مامه له ی کالای مه عریفت و دین
    سه یری سه یرانگای بی گول و په رژین
    هه تا که ی ئه بی ده مارت ببرن
    به رگی زیرینی حه یات دادرن
    با هه مو ساتی تیفکرین به دل
    تامه و داماوه و نه چوینه ته گل
    بزانین بو چی دروس کراوین
    به بنی ئاده م بو ناو براوین

  13. صلوات ها 5


  14. #7

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۸
    علاقه
    تاریخ و شعر
    نوشته
    3,144
    حضور
    45 روز 22 ساعت 25 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    10551



    شاخص‌ترين اين سرايندگان شهيد بلخی، از شاعران اواخر قرن چهارم هجری، و ناصر خسرو قباديانی است.

    شهيد بلخی از شاعران برجسته قرن چهار است كه همانند هم‌عصران خود مانند كسايی مروزی و رودكی به ستايش خاندان پيامبر اكرم (ص) پرداخته است همچنين ناصر خسرو نيز از ديگر شاعران برجسته قرن پنجم بوده كه در عصر طلايی حكومت اسلامی در خراسان درخشيدن گرفت. وی از شاعران اسماعيليه بوده است كه زبان خود را در راه تعاليم اين مذهب و ارادت به خاندان نبوت (ع) قرار داده و همواره، برخلاف شاعران عصر خود، هنر خود را در راستای ستايش حاكمان وقف نكرده است.(1)
    رودکی از قديمي ترين شعراي پارسي گوي ايران است ، اين شاعر تيره چشمِروشن بين ـ که او را پدر شعر فارسي دري خوانده اند ـ در سال 329 ؛يعني نيمه اوّل قرن چهارم چشم از جهان فروبسته و متأسّفانه از آن همه اشعار نغز وپر مغز او جز معدودي ، آن هم اغلب به صورت پراکنده در تذکره ها و کتب لغت ، باقينمانده است

    دقيقي طوسي ، ديگر استاد قرن چهارم که در سرودن شاهنامه از پيش کسوتان فردوسي است و هزار بيت از شاهنامه را سروده است ، وقتي در مورد لهراسب سخن گفته به ارزش و احترام کعبه در نزد عرب که حتّي پيش از اسلام هم از اهميّت و ارزش خاص برخوردار بوده ، اشاره کرده است(2)
    ابومحمّد منصور بن علي منطقي رازي ،شاعر قرن چهارم ، زيبارويان خانه خود را به بتهاي درون کعبه در

    دوران جاهليّت عرب تشبيه کرده است(3)
    عنصري ، که ديگدان از نقره دارد و آلات خوان از زر ، و در قرن چهارم و پنجم مي زيسته در مدح سلطان محمود ولي نعمت خود قصيده مدحيّه اي ساخته و هنر شاعري خود را نمايان ساخته از کعبه و متعلّقات آن در تشبيه سود جسته و در يک بيت قصر او را در بزرگي مقام به کعبه ـ که پادشاهان به زيارت آن مي آيند ـ و قلمش را به حجرالاسود و کفبخشنده اش را به زمزم مانند کرده است(4)
    حکيم ناصر خسرو قبادياني ، در سفرنامه اش تنها به توصيف اماکن و راهها و . . . و ظواهر حج پرداخته است .(5)
    عطاي رازي ، شاعر قرن پنجم متوفي به سال 491 که مثنويهاي برزونامه و بيژن نامه منسوب به اوست ،(6)



    1.بر گرفته از کتاب «گنج گوهر» به قلم ، محمدعلی مجاهدی،
    2. مزديسنا و ادب پارسي ، جلد دوم ، تأليف دکتر محمد معين ، به کوشش مهدخت معين 1363 ، انتشارات دانشگاه تهران ، ج2 ، ص25 . و ديوان دقيقي طوسي ، به اهتمام دکتر محمد جواد شريعت ، چاپ اول 1368 ، انتشارات اساطير ، ص49
    3.
    شرح احوال و اشعار شاعران بي ديوان در قرنهاي 3 و4 و5 ، تصحيح محمد مدبّري ، چاپ اول ، بهار 1370 نشر پانو ، ص590
    4. ديوان عنصري بلخي ، تصحيح دکتر سيد محمّد دبير سياقي چاپ دوم بهار 1363 ، انتشارات کتابخانه سنايي ، صص205-
    5.ديوان ناصر خسرو به تصحيح ، مجتبي مينوي ـ مهدي محقّق چاپ سوم 1368 ، انتشارات دانشگاه تهران ، ص81
    6.شرح احوال و اشعار شعراي بي ديوان در قرنهاي 3 و4 و5 ، ص602

    ادامه دارد

  15. صلوات ها 4


  16. #8

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۸
    علاقه
    تاریخ و شعر
    نوشته
    3,144
    حضور
    45 روز 22 ساعت 25 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    10551





    مسعود سعد سلمان لاهوري ،متوفي 515 از قصيده سرايان بزرگ قرن پنجم ، معاصرغزنويان و سلجوقيان است ، مدّتها در زندان بسر برده و در حبسيّه سرايي مشهور است
    خيّام نيشابوري: تاريخ ادبيات در ايران ، ج2 ، ص530 ( نقل از مجله دانشکده ادبيات تهران سال چهارمشماره 2
    اسدي طوسي ،متوفّي 456 شاعر حماسه سراي قرن پنجم است(1)

    ابواسماعيل عبدالله بن محمّد الانصاريالهروي که از صوفيان و عرفاي مشهورقرن پنجم است و معاصر خواجه نظام الملک طوسي و الب ارسلان سلجوقي بود و نسبش بهابوايوب انصاري مي رسيد و در علوم ديني بنام و در حفظ اشعار عرب و فقه و حديث تواناو حتّي در تغيير سبک نثر فارسي مؤثّر بوده است .(2)




    حکيم ابوالمجد مجدود بن آدم سناييمتوفّي 545 از شاعران بزرگ قرن ششم است کهپس از تغيير حالتي که در او به وجود آمد به جرگه عرفا پيوست و از پيشوايان بزرگعرفان و تصوّف ايران شد ، بطوري که مولوي او را دو چشم عرفان و تصوّف ناميده است(3)

    عثمان مختاريمتوفّاي 549 شاعر قرن پنجم و ششم که متعلّق به دوره دومغزنويان است ، همانند ديگر معاصران خود ، شاعري مدّاح بوده
    سيد حسن غزنويمتوفّاي 557 ملقّب به اشرف ، به پاکي و عزّت نفس و علوّ همّتو تقوا و عفاف و زهد و دينداري شهرت دارد ولي در عين حال زمان شاعري او مصلحت ايجابمي کرده که در ظاهر مدّاح سلاطين و امرا باشد(4)

    رشيد وطواطسعدالملک محمد بن عبدالجليل عمري کاتب ، متوفّاي 573 از شعرا ودانشمندان معروف قرن ششم است او در مدرسه نظاميّه بلخ تحصيل کرده و به خدمت دربارخوارزمشاهيان رفته و عدّه زيادي از امرا و بزرگان را مدح کرده است . (5)

    اوحدالدّين محمّد بن محمّد انوريمتوفّاي 583 ملقّب به حجّة الحق که در يکياز قراي ابيورد متولّد شده ، در زمينه هاي مختلف مانند ادبيّات ، حکمت ، فلسفه ،رياضي ، نجوم و . . . مهارت داشته است .




    فردوسی
    حکیم فردوسی در "طبرانطوس" در سال 329 هجری به دنیا آمد.



    فرخی سیستان. >فرخی سیستانیابوالحسن علی بن جولوغ متخلص به فرخی از ردم سیستان شار بزرگ اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری است و از جمله سرآمدان سخن در عهد خویس است


    ابوشکور بلخی نزدیک به سال 291 - 300 هجری - در بلخ متولد شد .
    از شعرای نام‌آوری سده چهارم هجری‌است که به زبان‌های فارسی و عربی شعر گفته‌است. از زندگی و بیشتر شعرهای او چیز چندانی به‌جای نمانده‌است. او همروزگار با سامانیان می‌زیسته‌است.
    1. گرشاسب نامه حکيم احمد اسدي طوسي ، به اهتمام حبيب يغمايي چاپ دوم 1354 ، کتابخانهطهوري ، ص18
    2. رسائل جامع خواجه عبدالله انصاري ( کنزالسالکين ص44 ) تصحيح استاد وحيد دستگردي ـمقدّمه از سلطان حسين تابنده گنابادي ، چاپ چهارم 1365 انتشارات فروغي3. ديوان حکيم ابوالمجد مجدود بن آدم سنايي غزنوي ـ با مقدّمه و حواشي ، مدرّس رضويچاپ سوم ـ 1362 انتشارات کتابخانه سنايي صص سي و شش تا پنجاه و هشت مقدّمه
    4. ديوان سيد حسن غزنوي ملقّب به اشرف ، تصحيح محمّدتقي مدرّس رضوي ، چاپ دوم 1362انتشارات اساطير ، ص7
    5.ديوان رشيد وطواط ، تصحيح سعيد نفيسي 1339 ، کتابخانه باراني ، تهران ، ص277
    6. ـ ديوان انوري ، جلد اوّل قصايد ، به اهتمام محمّدتقي مدرّس رضوي چاپ چهارم 1372 ،شرکت انتشارات علمي و فرهنگي ، ص65















    ویرایش توسط عماد : ۱۳۹۰/۰۸/۰۴ در ساعت ۱۷:۵۳

  17. صلوات ها 4


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود