جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: ضرورت آشنائی با تاریخ اسلام چیست ؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت مهر ۱۳۹۰
    نوشته
    24
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    0
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    100

    ضرورت آشنائی با تاریخ اسلام چیست ؟




    ضرورت آشنائی با تاریخ اسلام چیست ؟

  2. صلوات ها 6


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت مرداد ۱۳۹۰
    نوشته
    51
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    234



    بسمه تعالی
    پس از آن كه انقلاب فرهنگی صورت گرفت و در سطح دانشگاه ها عملی گردید و برنامه هایی با در نظر گرفتن نیازهای كشور و با رعایت نظام جمهوری اسلامی تدوین گشت، یكی از مواد درسی كه فرا گرفتن آن برای همه دانشجویان لازم دانسته شد، تاریخ اسلام بود. آن روزها، هم برنامه ریز و هم دانشجو با شور و شوق از چنین درسی استقبال كردند، امروز نیز همان گرمی را در می یابیم. لیكن گاهگاهی می پرسند: دانشجوی رشته شیمی یا فیزیك یا معدن شناسی چه لزومی دارد تاریخ اسلام را بداند. گاهی هم پرسش دیگری را مطرح می كنند كه مگر دانستن تاریخ هم نیازی به فرا گرفتن از معلم دارد؟
    چنان كه گفته شد، پرسش نخست در اخیرا به میان آمده، اما پرسش دوم از روزی به میان آمد كه تاریخ، جزء برنامه درسی مدرسه های عالی كشور گردید.
    در پاسخ به سؤال اول باید بگوئیم تاریخ اسلام برای ما ایرانیان جزئی از تاریخ كشورمان به حساب می آید، پس بهتر است پرسش چنین طرح شود: دانشجویان رشته های علوم تجربی چه نیازی به فراگرفتن تاریخ كشور خود دارند؟ كه البته پرسشی است بجا، و پیش از پاسخ دادن بدان بهتر است دو نكته را روشن كنیم: یكی این كه تاریخ چیست؟ دیگر این كه مقصود سؤال كننده از تاریخ كه فراگرفتن آن نیاز به معلم ندارد كدام تاریخ است؟ ولی نخست مناسب است ببینیم تاریخ را چگونه شناسانده اند.
    هر لغت نامه و یا دائره المعارفی را بگشائید، در ذیل كلمه تاریخ برای آن معنایی خواهید یافت، به اجمال یا به تفصیل، دقیق و یا در خور ایراد. در این میان بعضی تعریف ها نیز با آن كه از جانب آشنایان به فن و یا استادان تاریخ عنوان شده است، از طنز و بذله گوئی حكایت می كند. اما مفهومی كه می توان آن را پذیرفت این است كه تاریخ، مجموعه اطلاعاتی است از گذشته ملت ها و آن چه در طول زمان دیده اند ـ پیروزی یا شكست، پیشرفت یا عقب ماندگی، خوشبختی و یا نكبت ـ نه بر سبیل قصه و داستان سرائی آمیخته به افسانه، بلكه بر اساس آن چه رخ داده است، نه بخاطر سرگرمی، بلكه جهت بهره گیری و چاره جوئی از بررسی آن حادثه ها برای حوادثی همانند و گریز از تكرار اشتباه.
    هر چند در این تعریف، ماهیت علم و فایده آن به هم آمیخته است، لیكن به گفته منطقیان، گاه این دو با هم یكی می شود. حال اگر بپذیریم كه تاریخ چنین موضوعی است و نیز بپذیریم كه هر حادثه در هر زمان كه رخ می دهد، مولود علت یا علتهای پیش از آن حادثه است و نیز آن حادثه، خود انگیزه ای برای سلسله حادثه های بعدی است، بدین نتیجه می رسیم كه زندگانی ملتها چون رشته ای دراز است و ملتها نیز مانند دانه هایی بدین رشته آویخته اند و استواری و نااستواری هر مهره وابسته به چگونگی پیوند آن مهره به مهره پیشین و پسین است. نتیجه آن كه زندگانی هر ملت را در هر مقطع از زمان نمی توان از زندگانی مردم گذشته و مردم آینده آن جدا كرد. و برای دانستن علت هر حادثه نامطلوب ـ كه مثلاً در زمان ما رخ می دهد ـ و یافتن راه چاره آن باید هم گذشته آن را خوب دانست و هم تدبیری به كار برد كه در آینده چنان مشكلی پیش نیاید.
    این جا است كه ضرورت آشنایی با تاریخ ملتها ـ به طور عموم ـ و یا لااقل تاریخ ملت خود برای كسانی كه كارهای اجرائی را در سطحی گسترده به عهده می گیرند روشن می شود. آن كه برنامه ای را در محدوده ای معین برای مدتی دراز طرح می كند، باید تا آن جا كه لازم است گذشته آن محدوده را بداند و نیز از زندگانی مردم و اجتماعی كه در آن بسر می برند، آگاه باشد، تا برنامه ای متناسب روحیه آنان بریزد، و اجرای برنامه وی در آینده با مشكل روبرو نگردد.
    شناخت مردم، شناخت اجتماع گذشته، تاریخ، شرایط جغرافیائی فعلی و قبلی، عادت، رسوم و دیگر شرایط، شاید برای دانشجوی رشته علوم تجربی در حالی كه دانشجو است، ضرورتی نداشته باشد ـ هر چند اگر آن را فرا بگیرد كمالی برای او است ـ اما او همیشه دانشجو نخواهد ماند و روزی مسئولیتی اجرائی را به عهده خواهد گرفت، و اگر به موقع حد اقل معلومات لازم را برای تصدی چنان مسئولیت فرا نگرفته باشد، هنگام عهده دار شدن كار، مجالی برای آموختن نخواهد داشت. و اگر بخواهد بدون اطلاع از گذشته، برای آینده برنامه ریزی كند چه بسا كه آن اشتباه ها تكرار گردد و همان مشكلات و بلكه ناكامی ها پدید آید.
    این جا است كه ضرورت آشنائی با تاریخ و گذشته ملت خود برای همه كسانی كه تحصیلاتشان را به مرحله عالی می رسانند معلوم می شود. اما فراگرفتن تاریخ اسلام به خصوص ضرورتی بیشتر از آن چه گفته شد، دارد زیرا:
    نزدیك به چهارده قرن است كه مردم كشور ما دین اسلام را پذیرفته اند، نه تنها این دین را پذیرفته اند، بلكه در راه پاسداری و گسترش آن و پی افكندن تمدن اسلامی از هیچ كوششی دریغ نكرده اند. پی ریزی و تكامل تمدن اسلامی بیشتر محصول كوشش دانشمندان این سرزمین است و كم تر سهم آن از آن دیگر ملت ها است. چرا چنین كوشیدند، چون در این دین روشنائی دیدند. امروز دیگر جز چند تن مغرض و یا نا آشنا به سیر تاریخ، كسی نمی گوید: اسلام دینی عربی است! و عرب آن را به ایران آورد و به زور به مردم این سرزمین تحمیل كرد! هیچ معلم تاریخ اسلام ـ در غرب یا در شرق ـ امروز پیرو این عقیده نیست، مگر آن كه برای تبلیغ چنین اندیشه نادرستی او را به مزد گرفته باشند.
    اسلام از سال سیزده هجری به ایران در آمد. و طاهریان در آغاز سده دوم (206) حكومت مستقل خود را تأسیس كردند، در حالی كه هنوز قسمت های بزرگی از این سرزمین بر آئینهای پیشین خود بودند، ولی از آن تاریخ به بعد هیچ نقطه ای به دین گذشته خود برنگشت به جای خود، سال به سال اسلام در دیگر نقطه ها نیز پیش رفت و مردم به رضا و رغبت آن را پذیرفتند، تا آن كه اسلام سراسر این سرزمین گسترده را فرا گرفت. این ها كه می گویم تكرار مكررات است و برای آشنایان به تاریخ اسلام موجب تصدیع.
    كوشش دانشمندان ایران در راه تكامل تمدن اسلام از پایان سده سوم آغاز می شود، و تا سالهای پس از سقوط بغداد، مبلغان ایرانی بدون توسل به نیروی نظامی همان كاری را كردند كه عقبه بن نافع و همپایه های او در غرب اسلامی انجام دادند ـ البته وسیله پیش برد كار آنان نیروی نظامی بود. ـ در حالی كه اسلام در شرق و بخصوص در جزیره های اقیانوس هند و سرزمین چین از راه حسن عمل و كردار موافق با گفتار، جای خود را باز كرد چرا ایرانیان چنین كوششی كردند، چون گمشده خود را در این دین و این فرهنگ دیدند. حال بدانچه می خواستند، رسیدند یا نه؟ خود بحث دیگری است.
    قیام های خراسانیان، طبرستانیان و ری، نشان می دهد كه این مردم از آغاز یك چیز را می خواسته اند، حكومت عدالت و پرهیزگاری را كه «اعدلوا هو اقرب للتقوی. و ان اكرمكم عند الله اتقاكم» یعنی آن چه از قرآن شنیدند و در رفتار علی ـ علیه السلام ـ دیدند.
    تاریخ اسلام در ایران، تاریخ مبارزه ملتها است برای تثبیت عدالت و جای گزین ساختن تقوا بر امتیاز های نژادی و قبیله ای و دیباچه این تاریخ، آشنائی با زندگانی رسول اكرم ـ صلّی الله علیه و آله و سلّم ـ است و ائمه معصومین ـ علیهم السلام ـ و بهره گیری از سیره آن بزرگواران و تخلق به اخلاق ایشان تا حد ممكن.
    اكنون نوبت به پاسخ پرسش دوم می رسد كه مگر تاریخ هم معلم می خواهد؟
    باید پرسید مقصود شما از تاریخ چیست؟ اگر تاریخی را می گوئید كه در آن افسانه و حقیقت به هم آمیخته و از راست و دروغ مجلدی یا مجلد هایی فراهم آمده است تا خواننده را سرگرم سازد، خواندن چنین كتاب نه تنها نیازی به معلم ندارد، بلكه باید گفت دریغ از لحظه ها كه صرف به خاطر سپردن چنان داستان ها شود. اما اگر مقصود از تاریخ چنان كه گفتم به دست آوردن اطلاع درست از حادثه های گذشته باشد. بهره گیری از آن برای حال و آینده تنها با خواندن نقل طبری، بلعمی، ابن اثیر، تاریخ سیستان، حبیب السیر و ناسخ التواریخ به دست نخواهد آمد، بلكه ما هنگامی می توانیم به حقیقت واقعه ای اطمینان پیدا كنیم كه گذشته از نقل تاریخ، شرایط اجتماعی، فرهنگی، عقیدتی، اقتصادی و دیگر شرایط، آن را تأیید كند و داشتن چنین اطلاعی اولاً نیازمند فرا گرفتن مقدمه های فراوان است، دیگر این كه دانشجو هر اندازه هم كتابهای گوناگون خوانده باشد نمی تواند آن حادثه ها را آن سان كه گفتم تجزیه و تحلیل كند و استادی متخصص و كارآزموده باید راهنمای او باشد.
    نكته ای كه نباید ناگفته بماند،‌این است كه ما امروز تاریخ اسلام را چگونه فرا بگیریم؟
    متأسفانه در گذشته، رشته تاریخ دانشگاه ها را، به طور عموم مورد بی مهری قرار دادند، و آن را چنان كه باید تقویت نكردند و به خصوص به درس تاریخ اسلام (مقصود ظهور اسلام است تا نیمه دوم سده سوم) چنان كه باید توجهی نشد. كتاب هایی در این باره نوشته و یا ترجمه شده است، برخی سودمند، و برخی بر اساس قضاوت های یك طرفه. شاید جز آن چه آن روزها نوشتند كاری نمی توانستند كرد. اگر بگویم مسلمانان هنوز تاریخی درست یا نزدیك به درست از گذشته خود در دست ندارند مبالغه نیست. این شكایتی است كه استادان تاریخ اسلام، در كشورهای عربی نیز برزبان دارند. و من بارها آن را شنیده ام، می گویند باید تاریخ اسلام را از نو نوشت، بسیار خوب، اما چگونه؟ منابع تاریخ اسلام، چه آن كه مورخان عرب زبان نوشته اند و چه آن ها كه مغرب زمینیان در گذشته فراهم كردند و چه آن ها كه امروز هم می نویسند، از تعصب، تخلیط، و تحریف به كنار نیست و منابع دست اول هم كه تنها مرجع تاریخ نویسان شرقی و غربی است ـ آن چه با دوره پیغمبر تا عصر مأمون مربوط می شود ـ بین پنجاه تا دویست سال با زمان وقوع حادثه فاصله دارد. پیش از این تاریخ، این حادثه ها در لوح سینه حافظان و راویان نگهداری می شده. اگر بپذیریم كه در صد سال، سه نسل پی در پی جای خود را به دیگری می دهد، حادثه های سال اول تا چهلم هجرت حد اقل شش بار از ذهن یكی به دیگری منتقل شده است. شش نسل، چه مقدار از واقعه ها را فراموش می كند یا جای آن را با دیگری اشتباه می كند، یا در نقل داستان كم و زیاد می شود، خدا می داند. این نقل و تحریفها چنان كه می دانیم طبیعی است. از این كه بگذریم، گرایش های مذهبی و سیاسی، تعصبهای قبیله ای و نژادی كه نیمه دوم سده نخستین هجرت پدید آمد، خود عامل دیگری برای قلب حقیقت بوده است. وقتی سلیمان بن عبدالملك به تاریخ نویس عصر خود می گوید داستان هایی را كه به سود انصار است در نوشته خود میاور تاریخ نویس عصر عباسی هم تكلیف خود را در می یابد و می كوشد تا آن را به گونه ای بنویسد كه خلیفه و یاران او می خواهند، نه آن چه در خارج رخ داده است. و چون قلم به دست وقایع نویسی می افتد كه بازمانده انصار است، چنان می نویسد كه همه امتیازها نصیب تبار او گردد. و بدین ترتیب معلوم میشود كه آن چه ما در متنهای تاریخی می خوانیم بیشتركالاهایی است متناسب با بازار روز و كمتربازگوئی چیزی است كه در خارج رخ داده است. امیدوارم ستاد انقلاب فرهنگی تا آن جا كه می تواند بكوشد تا وسیله تقویت رشته تاریخ را به طور عام و تاریخ اسلام را مخصوصاً فراهم آرد. بلكه مركزی برای تحقیق در تاریخ ایران ـ پیش از اسلام یا پس از آن ـ تأسیس گردد و كتاب هایی به وسیله متخصصان فن تاریخ هر مقطع اززمان بر اساس كوشش هایی كه در یك صد سال اخیر در این باره شده است نوشته شود و در دسترس دانشجویان و دیگران قرار دهند. این كار چنان كه اشارت كردم باید نیم قرن پیش می شد و اكنون با آن كه دیر شده ولی به گفته معروف از هر جای زیان كه بر گردیم سود است.

    ویرایش توسط مدیر اجرایی : ۱۳۹۰/۰۷/۳۰ در ساعت ۰۸:۳۴ دلیل: اصلاح فونت

  5. صلوات ها 4


  6. #3

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۸
    علاقه
    تاریخ و شعر
    نوشته
    3,140
    حضور
    45 روز 20 ساعت 38 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    10540



    هر علمی بنا بر فوائدی که دارد دارای اهمیت می باشد علم تاریخ نیز فوائدی دارد که مارا به خواندن آن سفارش کرده اند
    1 – مطالعه تاریخ ما را به گذشته باز می گرداند تا کارهای مردمی که از این جهان رفته اند را ببینیم و سخن کسانی را که امروز خاموشند بشنویم و از آن ها درس عبرت بیاموزیم. تاریخ تجربه ی زندگی انسان است که در طول زمان گسترش یافته .همچنین تجربه یکی از مفاهیم کلیدی تاریخ بشمار می اید و چون همه انسان ها در این تجربه شریکند ،کل این تجربه را که در طول بسیاری از نسل ها ادامه می یابد ، تاریخ می نامیم
    2– با مطالعه ی تاریخ علت های پیشرفت و سعادت مردان و زنان بزرگ نظیر دانشمندان و هنرمندان را در می یابیم
    از طرفی تاریخ ،علم آموختن گذشته برای فهم زمان حال است . زندگی امروزین حاصل کارها و اقدامات مردمان روزگار پیشین و حتی وقایعی است که در گذشته های دور اتفاق افتاده اند و همین امر در آینده نیز ادامه خواهد یافت ، بنابراین شناخت و فهم درست تاریخ به جوامع بشری کمک می کند تا آینده خود را بهتر رقم زده ، از اشتباهات نسل های گذشته پرهیز کنند
    3- با مطالعه ی تاریخ با علل شکست و پیروزی ملت ها و اقوام آشنا شده و از آن ها درس عبرت بیاموزیم
    از مهمترین فواید تاریخ نقشی است که در تکوین شخصیت آدمی دارد . با مطالعه تاریخ می توان مهارتهائی را که برای زندگی اجتماعی ضرورت دارد آموخت و آموزش تاریخ به مثابه پایه استواری در نظام تعلیم و تربیت کشورها به شمار می رود که جوامع بشری با تکیه بر آن بسیاری از مهارتهای اجتماعی را به نسل های آینده می آموزند.مثلا"دستور نادر افشار جهت کور کردن فرزندش را میتوان مثال روشنی دانست مبنی بر اینکه ناد ر بر خشم خود غلبه نکرد و کاری کرد که پس از چندی پشیمان شد و همین موضوع باعث جنون او شد و عاقبت سرداران خود را به قتل رساند و بالاخره خودش به قتل رسید مثلا آیا جریان کشته شدن قذافی نمی تواند عبرتی برای دیگر جنایتکاران باشد
    ویرایش توسط عماد : ۱۳۹۰/۰۷/۳۰ در ساعت ۰۹:۵۷

  7. صلوات ها 3


  8. #4

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۸
    علاقه
    تاریخ و شعر
    نوشته
    3,140
    حضور
    45 روز 20 ساعت 38 دقیقه
    دریافت
    3
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    10540



    فوايد مطالعه تاريخ اسلام
    1) شناخت حقانيت اسلام
    2) شناخت آيات قرآن و مراحل مختلف نزول آنها
    3) شناخت مراحل حرکت پيامبر برای به اجرا در آوردن آيين اسلام و بر قراری حکومت اسلامی
    4) شناخت روش های مختلف تبليغی و تربيتی پيامبر(ص)
    5) شناخت اوصاف و خصوصيات فردی و اخلاقی رسول خدا(ص)
    6) شناخت پيروزی ها و شکست ها و بررسی حرکت های سياسی و نظامی رسول خدا(ص)
    7) شناخت احکام شرعی و مراحل و چگونگی وجوب ومشروعيت آنها
    8) شناخت ريشه های عقيدتی اسلام در سيره و لغت و...
    خلاصه: فايده مطالعه تاريخ اسلام آشنايی با مبانی نظری و رفتار عملی رسول خدا(ص) در مراحل مختلف زندگی و تعامل با دوستان و دشمنان است.

    [تاريخ صحيح اسلام / محمد نيكنام عربشاهي/ ج۱/ ص14
    ویرایش توسط عماد : ۱۳۹۰/۰۷/۳۰ در ساعت ۱۰:۰۲

  9. صلوات ها 3


  10. #5

    عضویت
    جنسیت شهريور ۱۳۸۸
    علاقه
    تاریخ
    نوشته
    444
    حضور
    نامشخص
    دریافت
    7
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    2100



    ضرورت آشنائی با تاریخ اسلام چیست ؟


    در جواب باید بگویم پاسخ این سوال به فلسفه تحلیلی تاریخ برمیگردد. اما با توجه به اینکه در خصوص تاریخ اسلام سوال شده و کلمه اسلام مضاف الیه قرار گرفته است از این رو باید به تاثیر فرهنگی ، اجتماعی و علمی تاریخ اسلام توجه کرد. به عبارت چون فرهنگ بسیاری از جوامع با دین اسلام اجین شده است از این رو بررسی داده های تاریخی در دوران های پس از ظهور اسلام به روشن شدن بسیاری از مجهولات و علل بروز آنها کمک میکند. البته اگر نگاهی کاربردی به این مسئه داشته باشیم خواهیم توانست با شنخت صحیح از چگونگی بروز این حوادث به راه حلی عملی و تجربی برای جلوگیری از بروز مجدد آنها دست پیدا نماییم و در کنار این مورد می توان زمینه اتحاد مسلمانان و رفع بسیاری اختلافات را فراهم نمود.
    گرچه در کشورهای جهان سوم رسیدن به یک رویکرد تحلیلی- کاربردی بعلت عدم وجود زیرساخت های فنی و اجتماعی کار بسیار دشواری است.


    ویرایش توسط صدر : ۱۳۹۰/۱۱/۱۶ در ساعت ۲۱:۴۵

  11. صلوات ها 2


اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

کلمات کلیدی این موضوع

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود