صفحه 1 از 2 12 آخرین
جهت مشاهده مطالب کارشناسان و کاربران در این موضوع کلیک کنید   

موضوع: شبهه عدالت برای محروم از عقل چگونه؟

  1. #1

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۰
    علاقه
    مطالعه
    نوشته
    32
    حضور
    2 روز 10 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    113

    پرسش شبهه عدالت برای محروم از عقل چگونه؟




    مدتی است که به دنبال اثبات عقلانی دین مبین اسلام هستم به پرسشی در زمینه ی عدل الهی برخوردم
    می خواستم بدانم جایگاه بی بهرگان از نعمت عقل در آخرت چیست اگر فرض کنیم آنها به درجاتی بالاتر از جهنم می روند ایا جهنمیان نمی توانند خواستار عدالت خدا باشند و بگویند چرا خدا بین ما و دیوانه تمایز قائل شده و اگر ما دیوانه به دنیا می آمدیم برایمان بهتر بود.
    و یا اگر به درجاتی پایین از بهشت می روند آیا نمی توانند اعتراض کنند که اگر ما عاقل بودیم بلکه می توانستیم به قرب الهی برسیم؟


    این سوال در مورد فقرا هم مطرح است اما در مورد دیوانه این پرسش اضافه می شود که فرق انسان با حیوان مگر در عقل نیست حال دیوانه که بی بهره از عقل است آیا مقام حیوانی خگواهد داشت ؟


    در اسلام آمده است که اگر در شب زفاف نکاتی رعایت شود یا اگر غفلت صورت گیرد ممکن است کودک تیزهوش، خردمند یا برعکس دیوانه یا خدایی نکرده حرام زاده به دنیا بیاید حال این کودکان که در دسته ی دوم هستند گناهشان چیست و چگونه عدالت برای آنها صورت می گیرد؟

    گویند خداوند از پیش برانچه سرانجام کار برایمان صورت میگیرد آگاهند و این به سبب علم ایشان است ایا این تفاوت سرانجام، به دلیل تفاوت در خلقت هر انسان با انسان دیگر نیست؟مثلا به دلیل تفاوت در روح و ویژگی هایی مانند اراده و...


  2. صلوات ها 3


  3.  

  4. #2

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۹
    علاقه
    گفتگو در مباحث معرفتی
    نوشته
    6,663
    حضور
    32 روز 3 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    23682



    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    می خواستم بدانم جایگاه بی بهرگان از نعمت عقل در آخرت چیست اگر فرض کنیم آنها به درجاتی بالاتر از جهنم می روند ایا جهنمیان نمی توانند خواستار عدالت خدا باشند و بگویند چرا خدا بین ما و دیوانه تمایز قائل شده و اگر ما دیوانه به دنیا می آمدیم برایمان بهتر بود. و یا اگر به درجاتی پایین از بهشت می روند آیا نمی توانند اعتراض کنند که اگر ما عاقل بودیم بلکه می توانستیم به قرب الهی برسیم؟
    سلام
    ابتدا باید تصور صحیحی از بهشت و جهنم داشت . بهشت و جهنم به حسب واقعیت وجودیشان بدون عقل قابل ادراک نیستند . لذا اگر دیوانه نمی تواند بهشتی یا جهنمی باشد دلیلش همین نداشتن عقل است . او عقل ندارد که بهشت و جهنم ندارد . اگر جهنمیان هم می سوزند بخاطر آنستکه عقل و ادراک دارند وگرنه جهنم را مس نمی کردند . پس این اعتراض صرف تصور است .

    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    فرق انسان با حیوان مگر در عقل نیست حال دیوانه که بی بهره از عقل است آیا مقام حیوانی خگواهد داشت ؟
    ظاهرا چنین باشد
    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    در اسلام آمده است که اگر در شب زفاف نکاتی رعایت شود یا اگر غفلت صورت گیرد ممکن است کودک تیزهوش، خردمند یا برعکس دیوانه یا خدایی نکرده حرام زاده به دنیا بیاید حال این کودکان که در دسته ی دوم هستند گناهشان چیست و چگونه عدالت برای آنها صورت می گیرد؟
    به حسب معنای اصلی عدل ( هرچیزی سر جای خودش ) این مثالها خلاف عدل نیست . دیگر اینکه ما نمی توانیم به هم پیوستگی حقیقی موجودات را نادیده بگیریم و فقط بر یک جزء آن حکم کنیم . رابطه پدر با فرزند مانند رابطه انسان با فعل خودش است . نمی توان این پیوستگیها را نادیده گرفت . بله او بی گناه است اما بی گناه بودن برای برخورداری از همه اسباب کمال دلیل کافی نیست . البته در مورد مسائل معنوی ، این افراد از استعداد کمتری برخورداند نه اینکه کاملا محروم باشند لذا ممکن است در شرایط مناسب از دیگران هم بهتر شوند .
    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    گویند خداوند از پیش برانچه سرانجام کار برایمان صورت میگیرد آگاهند و این به سبب علم ایشان است ایا این تفاوت سرانجام، به دلیل تفاوت در خلقت هر انسان با انسان دیگر نیست؟
    مشکل چیست ؟
    والحمد لله

    هردو عالم یک فروغ روی اوست




  5. #3

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۰
    علاقه
    مطالعه
    نوشته
    32
    حضور
    2 روز 10 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    113



    سلام با تشکر از اقا حامد

    در ادامه ی سوالم...

    بیاید مسئله رو با ظرف و مظروف نگاه کنیم.

    می گویند هر کسی ظرفی دارد و این تفاوت ظرف(وجودی) به دلیل تفاوت در نوع خلقت هر انسان است حال گفتید که انسان ها براساس پیوستگی در خلقت مختلفند یعنی هرکی مثلا مقدار مخصوص به خود عقل دارد پس انسان ها به طور پیوسته ای دارای خردی متفاوتند مثلا استاد مطهری درجه ی خردی مثلا20 داشته من 10 تا میرسیم به دیوانه که او حدودا 0 است حال ظرف وجودی استاد مطهری مثلا 20 لیتر گنجایش دارد من10لیتر و دیوانه حدودا0 حال استاد مطهری باید 20لیتر را از خوبی پر کند من 10 لیتر را و دیوانه هیچ حال آیا دیوانه نباید بدون هیچ پرسشی به درجه ی قرب الهی برسد یا حتی پایین تر این چگونه قابل توجیح است؟بالاخره دیوانه هم انسان است ظرف وجودی دارد پس باید جایگاهی متناسب با آن داشته باشد؟ایا این جایگاه عدل را قابل توجیح می کند؟ چطور؟ لطفا توضیح دهید اجرتان با حق

  6. صلوات ها 2


  7. #4

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۹
    علاقه
    گفتگو در مباحث معرفتی
    نوشته
    6,663
    حضور
    32 روز 3 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    23682



    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    می گویند هر کسی ظرفی دارد و این تفاوت ظرف(وجودی) به دلیل تفاوت در نوع خلقت هر انسان است حال گفتید که انسان ها براساس پیوستگی در خلقت مختلفند یعنی هرکی مثلا مقدار مخصوص به خود عقل دارد پس انسان ها به طور پیوسته ای دارای خردی متفاوتند مثلا استاد مطهری درجه ی خردی مثلا20 داشته من 10 تا میرسیم به دیوانه که او حدودا 0 است حال ظرف وجودی استاد مطهری مثلا 20 لیتر گنجایش دارد من10لیتر و دیوانه حدودا0 حال استاد مطهری باید 20لیتر را از خوبی پر کند من 10 لیتر را و دیوانه هیچ حال آیا دیوانه نباید بدون هیچ پرسشی به درجه ی قرب الهی برسد یا حتی پایین تر این چگونه قابل توجیح است؟بالاخره دیوانه هم انسان است ظرف وجودی دارد پس باید جایگاهی متناسب با آن داشته باشد؟ایا این جایگاه عدل را قابل توجیح می کند؟ چطور؟ لطفا توضیح دهید اجرتان با حق
    سلام
    اول اینکه هیچ موجودی بی بهره از لطف و رحمت الهی نیست . هرموجودی همان قدر که هست مورد لطف و رحمت الهی است .
    دوم اینکه جهان مانند یک تابلو است که سراسرش زیباست . درست است که در این تابلو یکی سیاه و یکی سپید ، یکی سبز و یکی آبی است اما اگر اینگونه نبود این تابلو زیبا هم نبود . این که ما گفتیم باید توانایی ها و استعدادها را با لحاظ روابط در نظر بگیرید بر همین اساس است . درست است که مطهری سپید ، بیست است اما من ده هم برای زیبا بودن تابلو لازمم . لذا من هم به اندازه نقشی که در تابلو هستی دارم بهره مندم
    سوم اینکه ادراک سعادت به اندازه عقل یا همان ظرفیت وجودی بستگی دارد لذا درجه 10 نمی تواند از سعادت درجه 20 تصوری داشته باشد تا آنرا طلب کند به عبارت دیگر تقریبا هرکسی به جایگاه خود راضی است . البته این نکته قابل توجه است که جایگاه و رتبه افراد قابلیت ارتقاء و تغییر دارد چه اینکه تابلو هستی یک تابلو ایستا نیست بلکه تابلویی دائم التغییر است بلکه بیشتر یک فیلم است تا تابلو نقاشی
    والحمد لله
    هردو عالم یک فروغ روی اوست




  8. صلوات


  9. #5

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۰
    علاقه
    مطالعه
    نوشته
    32
    حضور
    2 روز 10 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    113



    سلام و باتشکر
    1- تو تابلوی هستی و برای زیبایی او لازمه یک نفر کافر باشه ،یک نفر منافق باشه،یک نفر مومن باشه تا تابلو زیبا در بیاد؟؟؟ این که توش عدالت نیست هست؟

    2-پس قضیه ی لوح محفوظ چیه لطفا درمورد چیستی آن توضیح دهید؟
    چگونه ممکن هست هم لوح محفوظ باشه هم تغییر در تابلو و...
    این تابلو هستی رو هم بیشتر باز کنید؟ این تفکر از کجا اومده(آیات،احادیث،یا روایات؟)

  10. صلوات


  11. #6

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۹
    علاقه
    گفتگو در مباحث معرفتی
    نوشته
    6,663
    حضور
    32 روز 3 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    23682



    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    تو تابلوی هستی و برای زیبایی او لازمه یک نفر کافر باشه ،یک نفر منافق باشه،یک نفر مومن باشه تا تابلو زیبا در بیاد؟؟؟ این که توش عدالت نیست هست؟
    سلام
    تابلوی هستی یک واقعیت عینی قابل مشاهده است نیازی به دلیل و برهان ندارد . همین دنیای خارج همه این چیزهایی که شما گفتید دارد . غیر از این است ؟ خوب همه اینها هم فعل الهی است . پس تابلو تابلو فعل الهی است اما نه یک تابلو جبری چرا ؟ چون همه حقایق هستی نمایانگر کمالات وجودی حق تعالی هستند و از جمله این کمالات اختیار است . پس این حقایق هم مختارند .
    جمع بین اختیار انسان و اختیار الهی از غامض ترین مسائل دینی و فکری است . علی ع در پاسخ به بسیاری افراد ، آنها را ازورود به این راه تاریک منع می فرمودند چه اینکه مطلب مطلب سنگینی است .
    ابتداءا باید بدانیم اختیار یک امر تکوینی است لذا باید در حوزه تکوین از آن بحث کرد . حوزه تکوین هم معیارهای خودش را دارد و با تشریع متفاوت است چون تشریع طریق تکامل انسان است ولی تکوین مسیر تکامل همه موجودات . لذا آنجا بحث به نحو دیگری است .
    شرع مقدس انسان را مختار می داند اما اختیارش را اختیار مستقل نمی داند جمع دقیق این معنا این است که انسان مختار غیر مستقل است به عبارت دیگر اختیار او تابش اختیار الهی در محدوده وجود انسانی است .
    با این بیان اگر منافق در تابلو هستی خاکستری یا کافر سیاه است به جبر نیست بلکه به اختیار خود اوست به عبارت دیگر وقتی تابلو فعل الهی محل ظهور اختیار الهی باشد تمام حقایق موجود در آن به اختیار این نقشها را می پذیرند . پس جبری در کار نیست .

    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    پس قضیه ی لوح محفوظ چیه لطفا درمورد چیستی آن توضیح دهید؟ چگونه ممکن هست هم لوح محفوظ باشه هم تغییر در تابلو و..
    لوح محفوظ تعبیری از علم الهی است . در علم الهی تمام حقایق یک موجود مندرج است اما این حقیقت وقتی بخواهد در عالمی بنام عالم ماده و با ویژگیهای آن ظهور کند بصورت تدریجی ظهور می کند . پس تغییر نمود و ظهور همان حقیقت است . این تغییرات شوونات مختلف وجودی همان حقیقت را نشان می دهند . مانند داستانی که یکجا در ذهن شما هست اما وقتی می خواهید آنرا در مقام زبان ظاهرش کنید با کلمات و عبارات مختلف و بطور تدریجی آنرا تعریف می نمایید . پس جهان جایگاه ظهور ماست . ظهور آن حقیقتی که در علم الهی مستتر بود اما کم کم دارد آشکار می شود بگو : خدا دارد داستان من و شما را در پهنه این هستی تعریف می کند .
    چه جالب که خداوند متعال پدیده های عالم را کلمات الهی معرفی می کند .

    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    این تابلو هستی رو هم بیشتر باز کنید؟ این تفکر از کجا اومده(آیات،احادیث،یا روایات؟)
    این یک نحو بیان از معارف است که به نظر بنده رسیده است . به نظرم برای توضیح بعضی مطالب مناسب است و به عبارت دیگر این یک تمثیل برای آن مباحث است
    والحمد لله

    هردو عالم یک فروغ روی اوست




  12. #7

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۰
    علاقه
    مطالعه
    نوشته
    32
    حضور
    2 روز 10 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    113



    سلام
    بازمن نتونستم این مسئله ها رو حل کنم
    یک جا گفته شد از نظر شرع مقدس انسان مختاره.
    یک جای دیگر گفته شد خداوند دارد داستان من وشما را در این پهنه ی هستی تعریف می کند.
    جایی دیگر گفتید
    نقل قول نوشته اصلی توسط حامد نمایش پست ها
    چون همه حقایق هستی نمایانگر کمالات وجودی حق تعالی هستند و از جمله این کمالات اختیار است . پس این حقایق هم مختارند .
    اینا مسئله رو به هم پیچید برام مثل بعضی کتابای پرسش پاسخ دانشجویی که 5صفحه توضیح می دهند اخر نمیفهمم از کدوم قسمتش باید نتیجه گیری کنم.
    بالاخره این اختیار و رقم خوردن داستان و....چطوریه رابطشون(اینا با هم چطور یک معنی رو میرسونند؟؟؟؟) از این ماجراهایی هست که عقل انسان نمیتونه تحلیل کنه؟؟؟
    لطفا تحلیلتون رو یک بار دیگه به صورت منسجم بگید بلکه بشه یک جمع بندی کرد من که سوالام بیشتر باهم قاطی شدند تا اینکه حل بشن ساده تر بگم قاطی کردم لطفا بیشتر کمک کنید تا گره ها باز بشه؟؟؟

  13. #8

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۰
    علاقه
    مطالعه
    نوشته
    32
    حضور
    2 روز 10 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    113



    عزیزانی که میان به این صفحه سر میزنن لطفا نظرشون رو بگن حالا مثبت یا منفی،قانع شدید؟ نشدید؟ اصلا مهم براتو هست؟ نیست؟ چرا؟ چرا فقط من و اقا حامد؟ شما هم یاری کنید.

  14. #9

    عضویت
    جنسیت دي ۱۳۸۹
    علاقه
    گفتگو در مباحث معرفتی
    نوشته
    6,663
    حضور
    32 روز 3 ساعت 20 دقیقه
    دریافت
    12
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    23682



    نقل قول نوشته اصلی توسط hassan.hamidi نمایش پست ها
    بازمن نتونستم این مسئله ها رو حل کنم یک جا گفته شد از نظر شرع مقدس انسان مختاره. یک جای دیگر گفته شد خداوند دارد داستان من وشما را در این پهنه ی هستی تعریف می کند. جایی دیگر گفتید نقل نمایش پست ها نوشته اصلی توسط : حامد چون همه حقایق هستی نمایانگر کمالات وجودی حق تعالی هستند و از جمله این کمالات اختیار است . پس این حقایق هم مختارند . اینا مسئله رو به هم پیچید برام مثل بعضی کتابای پرسش پاسخ دانشجویی که 5صفحه توضیح می دهند اخر نمیفهمم از کدوم قسمتش باید نتیجه گیری کنم. بالاخره این اختیار و رقم خوردن داستان و....چطوریه رابطشون(اینا با هم چطور یک معنی رو میرسونند؟؟؟؟) از این ماجراهایی هست که عقل انسان نمیتونه تحلیل کنه؟؟؟ لطفا تحلیلتون رو یک بار دیگه به صورت منسجم بگید بلکه بشه یک جمع بندی کرد من که سوالام بیشتر باهم قاطی شدند تا اینکه حل بشن ساده تر بگم قاطی کردم لطفا بیشتر کمک کنید تا گره ها باز بشه؟؟؟
    سلام
    سعی می کنم مطلب رو در قالب یک تمثیل ساده بیان کنم . بعد تمثیل را بر مطلب خودمان تطبیق می کنم امیدوارم مساله حل بشه .
    احیانا نقاشیهای پازلی بزرگ را دیده اید . همان نقاشی هایی که از اجزاء و تکه های متعددی تشکیل شده و افرادی قطعات آنرا برداشته و روی سرشان می گیرند و کنار هم می ایستند . از مجموع این قطعات یک نقاشی بزرگ تشکیل می شود که باید آنرا از فاصله دوری نگاه کرد تا متوجه شکل روی آن شد .
    خوب تصور بفرمایید شما یک چنین نقاشی را ترسیم کنید . بعد قطعات آنرا ببرید بین دوستانتان و از آنها بخواهید طبق میلشان هریک قطعه ای را انتخاب کنند . آنها هم طبق میل خودشان و علاقه ای که به رنگها دارند هریک قطعه ای را بر می دارد پس از برداشتن قطعات بچه ها با هم شوخی می کنند یکی می گوید قطعه من قشنگ تره چون سبزه یکی می گه نه قطعه من قشنگ تره ووو . بعد از آنها می خواهید در یک فضای مربع شکل کنار هم قرار گیرند . سپس آنها را جابجا کرده تا هر قطعه سر جای خودش قرار گیرد . پس از قرار گرفتن هر قطعه سرجای خودش به دوستانتان می گویید قطعات را سرجای خود بگذارند و بیایند و کل نقاشی را همراه شما مشاهده کنند . همه بچه ها از دیدن نقاشی لذت می برند هرچند که ممکن است از داشتن قطعه ای که خود انتخاب کرده بودند راضی نبوده باشند .
    انسانها هم در این عالم به اختیار الهی که در وجودشان قرار گرفته و به حسب ساختار وجودی که دارند نقشهای متفاوتی را انتخاب می کنند بعضی از این نقش خود راضی و بعضی ناراضی اند و به اصطلاح اسیر انتخاب خود و اقتضائات آن هستند اما کسی که بتواند در کنار نقاش از آن بالا به کل تابلو نگاه کند از آن لذت می برد . کار تنطیم قطعات هم همان مدیریت الهی در خصوص موجودات عالم است تا هرچیزی سرجای مناسب خودش باشد که این هم به اختیار و تدبیر و حکمت الهی صورت می گیرد . پس یک انتخاب افراد دارند که جزئی است و یک انتخاب خدا دارد که کلی است و اینها نه با هم تنافی دارند و نه از هم جدا هستند .
    تنها نکته ای که باید بر آن تاکید کنیم تفاوت حکم قطعه کوچک با حکم کل نقاشی است . ممکن است یک قطعه به حسب خودش نازیبا باشد و صاحبش هم از آن آزرده باشد اما حکم قطعه کوچک به کل نقاشی سرایت نمی کند چونکه حکم کل با حکم جزء تفاوت دارد . لذا حکم فعل الهی با حکم فعل بنده یکی نیست . فعل بنده آثاری در حد وجودی خود او دارد که ممکن است موجب قرب یا بعدش شود اما مجموع تابلو هستی دربند اقتضائات و آثار او نیست . تابلو کلی هستی همیشه زیبا و دلرباست .
    والحمد لله

    هردو عالم یک فروغ روی اوست




  15. صلوات


  16. #10

    عضویت
    جنسیت تير ۱۳۹۰
    علاقه
    مطالعه
    نوشته
    32
    حضور
    2 روز 10 دقیقه
    دریافت
    11
    آپلود
    0
    گالری
    0
    صلوات
    113



    جواب سایت پاسخگو:
    پاسخ:
    پرسشگر محترم با سلام و تشكر از ارتباطتان با اين مركز
    پاسخ در چندمحور بیان می شود:
    الف) در ابتدا باید اشاره شود که سوال اختصاص به دیوانگان نداشته ، بلکه شامل همه افرادی می شود که به دلایلی تا زمان مرگ قابلیت تشخیص و درک به معنای درست آن را پیدا نمی کنند، مانند معلولان ذهنی، کودکان یا حتی بچه هایی که در شکم مادر سقط می شوند، و ... .
    در خصوص این افراد و این که سرنوشت این ها در قیامت چگونه است و چگونه و به چه قاعده ای برای آن ها جایگاه و مقام آخرتی تعیین می گردد، از دیرباز بحث های گوناگونی در بین اندیشمندان وجود داشته و در کتاب های اعتقادی به آن ها پرداخته شده است.
    از نظر عقل و نقل این گونه افراد چون از ادراک متناسب و قابل قبول که شرط هر تکلیف ومسئولیتی است، بی بهره اند، در دنیا هم تکلیفی برعهده آنان نیست، در نتیجه گناهی برای آنان ثبت نمی‏شود و عقوبت و مجازات هم نمی‏شوند. حال اگر از خانواده‏ای مسلمان باشند، به دنبال پدر و مادر خویش- شاید به عنوان پاداش ومایه خوشحالی ایشان به بهشت خواهند رفت. اما اگر وابسته به کفار و ظالمان باشند، به واسطه قصور ادراکی خود، در قیامت عذاب نخواهند شد؛ اما اینکه چه سرنوشتی در انتظارشان است، اختلافاتی وجود دارد؛ برخی گفته‏اند در جایی بین بهشت و دوزخ هستند و شاید مشمول عفو و رحمت الهی شده و داخل بهشت شوند.
    در کتاب شریف کافی روایاتی درباره اطفال و دیوانگان آمده، در بعضی آمده است: "اطفال مؤمنان و کفار ملحق به پدران خویش خواهند شد".
    در برخی آمده است : "علم آن را به خدا واگذارید" یعنی درباره آن سؤال نکنید؛ خدا بهتر می‏داند با آنها چکار کند. (1)
    در برخی روایات درباره اطفال شیعیان آمده است که در عالم برزخ فاطمه زهرا (س) آنان را تربیت می‏کند. (2) ذکر شده که حکم دیوانگان مانند اطفال است. (3) البته در پاره ای از روایات نیز ذکر شده که این افراد به شکل خاصی در قیامت مورد آزمون قرار می گیرند تا وضع تسلیم یا متمرد بودن آنها در برابر تکالیف الهی معین باشد . بعید نیست متناسب با وضع آخرت ومیزان ادراکات آنها در آن جهان آزمونی از ایشان گرفته شود.
    در حدیثی زراره از امام باقر (ع)نقل می‌کند: «وقتی قیامت می‌شود، خداوند با پنج دسته بحث می‌کند:
    طفل کسی که در دوران فترت بمیرد،
    کسی که در زمان پیامبر ابله باشد (سبک عقل )،
    دیوانه­ای که عقل نداشته باشد و بالأخره کر و لال.
    همه آنها بر خدا اعتراض و یا عرض می‌کنند : تقصیری نداشتیم. اگر حجت ‌داشتیم، اطاعت می‌کردیم. خداوند فرشته­ای را می‌فرستد و آتشی آماده می‌کند؛ سپس به آن پنج گروه می‌گوید: خداوند به شما امر فرموده است داخل آتش شوید. هر کدام از آنها پذیرفتند و داخل آتش شدند، خداوند آتش را بر آن‌ها سرد و خنک می‌کند و از سوختن نجات شان می‌دهد، ولی عده ای که نپذیرفتند، به سوی آتش جهنّم سوق داده می‌شوند».(4)
    ب) مطلب دیگر این که در یک نگاه و تحلیل کلان وکلی تر در باره وجود این گونه تفاوت ها در نظام خلقت باید گفت اینکه در ساختار عالم موجودات به شکل های متفاوت مورد لطف خداوند قرار می گیرند و میزان عنایت الهی به آن ها متفاوت است، امری کاملا درست و بدیهی است ؛ مثلا خداوند موجودی را سنگ و دیگری را انسان خلق می کند ؛ یقینا کمیت و کیفیت عنایت خداوند به این دو موجود تفاوتی شگرف دارد و به هیچ وجه قابل قیاس نیست؛ اما آیا تفاوت در عنایت خداوند موجب امری قبیح یا غیر قابل قبول مانند ظلم و تبعیض و مانند آن می شود؟
    با تاملی عمیق روشن می شود که تمام مواردی که در آفرینش انسان‌ها و موجودات دیگر به عنوان نابرابری لحاظ می‌شود، تفاوت‏هایى است که در جهان وجود دارد، نه تبعیض‏ها ؛ فرق تفاوت و تبعیض آن است که در فرض تبعیض، چند موجود قرار دارند که همه شایستگى و حق یکسان دارند، اما به یکى داده مى‏شود و به دیگرى داده نمى‏شود یا کم تر داده مى‏شود، اما در صورت تفاوت در آفرینش اصلاً حقى مطرح نیست تا بحث تبعیض به میان آید.
    در مورد آفرینش انسان، از ابتدا انسانى نبوده تا حقى مطرح باشد؛ بنابر این این تصور که از طرف خداوند حق انسان‌ها ادا نمی شود تصور صحیحی نیست.
    اما این که راز تفاوت ها در موجودات چیست ، باید گفت : اشیا از نظر خوبى و بدى اگر تنها و مستقل از اشیاى دیگر در نظر گرفته شوند، یک حکم دارند و اگر جزء یک نظام و به عنوان عضوى از اندام در نظر گرفته شوند، حکم دیگرى پیدا مى‏کنند.
    مثلاً اگر از ما بپرسند که خط راست بهتر است یا خط کج، ممکن است بگوییم خط راست بهتر از خط کج است، ولى اگر خط مورد سؤال جزئى از یک مجموعه شد، در یک مجموعه به طور مطلق، نه خط مستقیم پسندیده است و نه خط منحنى، بلکه هر دو در جای خود پسندیده است. وقتى که جهان را جمعاً مورد نظر قرار مى‏دهیم، ناچاریم بپذیریم که در نظام کل و در توازن عمومى، وجود پستى‏ها و بلندى‏ها، فراز و نشیب‏ها، تاریکى و روشنایى‏ها، همه لازم است.
    جهان چون چشم و خط و خال و ابروست که هر چیزش به جاى خویش نیکو است‏
    اگر اختلاف و تفاوت وجود نداشته باشد، دیگر مجموعه و نظام مفهومى ندارد. شکوه و زیبایى جهان در تنوع و اختلاف‏هاى رنگارنگ آن است. قرآن کریم وجود اختلاف‏ها را از آیات و نشانه‏هاى قدرت الهى مى‏شمرد. در نتیجه برای شکوه و عظمت و زیبایی این مجموعه هم به سنگ نیاز است و هم به انسان ، هم به انسان های عادی و هم به نوابغ ، هم افراد زیبا و هم زشت و ... .
    ممکن است این سؤال پیش آید: چرا انسان سنگ نشد و بالعکس؟ در پاسخ استاد مطهرى مى‏گوید:
    « خداوند متعال به هر موجودى همان میزان از وجود و همان اندازه از کمال را مى‏دهد که مى‏تواند بپذیرد. نقصانات از ناحیه ذات خود آن‏ها است، نه از ناحیه فیض بارى تعالى، نظیر خواص اَشکال هندسى که ذاتى موجودات است، مثلاً خاصیت مثلث این است که مجموعه زاویه هایش برابر با دو قائمه است و خاصیت مربع این است که مجموع زوایایش برابر با چهار قائمه است. معنایش این نیست که به آن، خاصیت دو قائمه و به این خاصیت چهار قائمه داشتن را اعطا کرده‏اند تا گفته شود چرا به مثلث ستم کرده‏اند. تفاوت موجودات جهان همین طور است.
    بوعلى سینا گفته است: « خدا زردآلو را زردآلو نکرده، بلکه زردآلو را ایجاد کرده است»؛ در این جا زردآلو از باب مثال است، و گرنه منظور همه موجودات است، یعنی اشیا قبل از خلقت چیزی نبودند تا خداوند به فراخور حال هر یک عنایتی به آن ها نموده باشد، بلکه خداوند همه موجودات را از عدم و نیستی محض بر اساس آنچه ممکن و لازم بود باشند خلق فرموده است؛ در نتیجه خدا اشیا را آفریده، در حالی که آن‏ها ذاتاً اختلاف دارند. قرآن مجید این مطلب را با یک تمثیل بیان کرده و فرموده است:
    « خدا از آسمان آبى فرود آورد و هر رودخانه‏اى به قدر ظرفیت خودش سیلان یافت». (4) یعنى رحمت فیض پروردگار هیچ موجود مستعدى را محروم نمى‏سازد و براى همه یکسان است، ولى استعداد و ظرفیت موجودات یکسان نیست. استعدادها مختلف است. هر ظرفى به قدرى که گنجایش دارد، از رحمت خدا لبریز مى‏گردد. پس هر موجودى، حق خود را که امکان داشته دریافت دارد، دریافت کرده است». (5)
    طبق این سخن فیض الهى از ناحیه خدا تمام است.در حق هیچ موجودى تبعیض روا نمى‏دارد، بلکه موجودات هستند که به فراخور شأن و جایگاه و مرتبه خود و قابلیت و استعداد و عوامل دیگر فیض الهی را می‌پذیرند .به اندازه استحقاق، در مرتبه‏اى از عالم هستى قرار می‌گیرند. در جهان خلقت آنچه که وجود دارد ،تبعیض نیست، بلکه تفاوت است، همان طور که ظرف یک لیترى نسبت به ظرف پنج لیترى مقدار کم ترى آب در خود جاى مى‏دهد. آرى هر موجودى در نظام هستى به میزان ظرفیت خود دریافت فیض مى‏کند.
    اما در خصوص تفاوت افراد در بهره مندی از فضیلت ها و رسیدن به اهداف بلند خلقت مانند رهیافت به معرفت و و لقای خداوند باید گفت :
    این امر در بین افراد نیز به روشنی مورد ملاحظه قرار گرفته است ، زیرا حقیقت قرب خداوند و رسیدن به رضوان او چیزی است که در سرای آخرت که دیگر محل تجلی و بروز تفاوت ها نیست ، ظهور می یابد . در نتیجه باید دید آیا تفاوت ها در آن دنیا به نوعی در رسیدن افراد به اهداف عالی موجب تفاوت می گردند یا خیر ؟
    با تامل در منابع دینی می توان به این حقیقت رسید که اصولا در حصول نتیجه ای همچون سعادت ابدی و قرب الهی مسیری مساوی و یکسان وجود ندارد . این گونه نیست که مثلا هرکس دارای نبوغ و ظرفیت معرفتی یا استعداد روحی بیش تری باشد، شانس بیش تری برای رسیدن به نتیجه داشته باشد.
    بلکه در واقع این مسیر برای هر فرد به تناسب میزان توانایی ها و استعداد ها و ظرفیت های وجودی اش تعیین می گردد؛ در نتیجه یک پیامبر با همه استعدادها و ظرفیت های بی نظیری که در اختیارش نهاده شده، موظف است مسیری بسیار دشوار را برای رسیدن به قرب الهی بپیماید ،در حالی که یک انسان عادی و بی بهره از زمینه های معنوی و تربیتی و ژنتیکی و ... مسیری به مراتب آسان تر را پیش رو دارد .
    به همین خاطر است که مسئولیت ها، آزمایشات و توقعات الهی از انسان های دارای توانایی های زیاد، بسیار بیش تر و سنگین تر از انسان های عادی است. به علاوه امور و تکالیف لازم و واجب خداوند برای افرادی چون پیامبر بسیار بیش تر از مسئولیت ها و تکالیف واجب افراد عادی بود.
    در نتیجه در این مسیر نه به کسی ظلم می شود و نه تبعیضی در حق فردی روا داشته می شود. زمینه و بستر رسیدن به سعادت و شقاوت و مراتب کمال چون قرب الهی هم برای همه افراد در ملاحظه مجموع دنیا و آخرت و حجم تکالیف و مسئولیت ها و نوع محاسبه اعمال، برای همه مساوی و یکسان خواهد بود.
    ج) در باره فرزندانی که از حرام به دنیا آمده‌اند، باید گفت: بر اساس آموزه‌های دینی، آن فرزند گناه و جرمی متوجه‌اش نیست؛ زیرا هیچ تقصیری ندارد. عمل خلاف پدر و مادرش، مسؤلیتی را متوجه او نمی‌کند. قرآن کریم به طور یک اصل کلی در این باره می‌فرماید: «ولا تزر وازرة وزر اُخری»؛ (6) «گناه هیچ کسی به گردن دیگری نیست».
    از متون دینی بر می آید که حرام زاده، به جهت عمل حرام و گناه آلودی که پدر و مادر انجام داده اند، گناهکار نیست. همان گونه که در آیه یاد شده آمده، کسی گناه دیگری را بر دوش نمی کشد. حرام ‌زاده هم می‌تواند با داشتن اعتقاد درست و انجام اعمال و دستورهای دینی، به بهشت برود؛ همان گونه که در فرمایش امام صادق(ع) آمده است:
    «زنازاده اگر اعمال خوب انجام بدهد، به او پاداش داده می‌شود. اگر کار بد از وی سر زند، مجازات می‌گردد»؛ (7) یعنی زنازاده، مانند سایر مردم است.
    پیامبر(ص) فرمود: «لیس علی ولد الزّنا من وزر أبویه شیء؛ (8) گناه پدر و مادر، بر گردن فرزند نیست». در نتیجه، باید گفت زنا زاده نیز مانند دیگران مكلف به وظایف شرعی و عقلی است و می تواند به پاکی و تقوا روی آورد؛ همان طور که می تواند به فساد و گناه کشیده شود. چه بسا افراد حلال زاده ای هستند که از شمر بدترند و چه افراد زنا زاده ای که خود را از گناه و آلودگی نگاه داشته و اهل بهشت شده اند.
    افرادی که از مادر متولد می شوند، دارای سرشت های متفاوتی هستند. بعضی میل شان به خوبی ها بیش تر است؛ بعضی میل شان به بدی بیش تر است. ممکن است افرادی که وَلَد حیض یا ولد زنا بوده اند، بیش تر میل شان به بدی ها باشد، همان طور که برخی از حلال زاده ها ممکن است طینت شان شر باشد؛ امّا خُبث باطنی علّت برای فاسد شدن نیست؛ بلکه زمینه آلودگی در آنان بیش تر است. در عین حال، می توانند خود را از آلودگی حفظ کنند؛ هر چند شاید برایشان سخت باشد و محتاج به ریاضت و مجاهدت بیش تر با هواهای نفسانی داشته باشند. این گونه افراد اگر با سختی و مجاهدت جلوی شرارت باطنی خود را بگیرند، البته که ثواب بیش تری دارند.
    اگر فرض کنیم کسی که دارای طینت پاک و خوبی است، یعنی 70% مایل به خوبی ها است، در نتیجه راحت تر به خوبی ها روی می آورد و فرد دیگری که باطن او خبیث باشد، ‌70% میل به بدی ها داشته باشد، در نتیجه اگر بخواهد خوبی ها را انجام دهد، با سختی بیش تری همراه است، ثواب او بیش تر از آدم اوّلی است، چون «افضل الاعمال أحمزها؛ برترین اعمال، مشکل ترین آن ها است».
    در برخی روایات، اشخاصی که دچار قساوت و خبث باطنی شدید بوده و دست به جنایات عظیمی زده اند، زنازاده معرفی شده اند؛ ولی شرارت باطنی، علت انحراف آنان نیست؛ بلکه در حدّ مقتضی است.
    بنا بر این، بر فرض که نطفه افرادی از حرام تشکیل شده باشد، ولی اختیار از ایشان سلب نمی شود. ایشان نیز با اختیار خود می توانند راه سعادت یا شقاوت را طی کنند و دشمن اهل بیت بودن یا سایر رذالت ها برای آن ها مقدر نشده است؛ بلکه روایت اشاره به نتیجه طبیعی عمل زنا و آثار وضعی و عادی ایجاد یک انسان از این راه نادرست دارد.
    نباید فراموش کرد اگرچه انحرافات احتمالی چنین کودکی بر عهده خود او بوده، مسئولیتی را از عهده او ساقط نمی کند؛ اما عذاب او کمتر از سایر افراد دارای تعادل فطری است. ضمن آن که مسئولیت های دینی او کمتر از فرزندی است که در خانواده مؤمن و پاک متولد شده است. خداوند از هر کس به اندازه توانایی و استعدادهای او تکلیف می خواهد.
    پی‏نوشت‏ها:
    1. محمد بن یعقوب کلینی، کافی، نشر دار الکتب لاسلامیه، تهران، 1380 ق، ج 3، ص 248.
    2. همان، ج 5، ص 289 و ج 6، ص 229؛ علی بن ابراهیم قمی تفسیر قمی، نشر درا الکتاب، قم ، 1387 ش، ج 2، ص 332.
    3. کافی، ج 3، ص 248.
    4. رعد (13) آیه 17.
    5. شهید مطهری، مجموعه آثار، نشر صدرا 1370 ش، ج 1، ص 172 - 171.
    6. فاطر (35) آیه 18.
    7. محمد ری شهری، میزان الحکمة، نشر دار الحدیث، قم، 1407 ق. ج 5، ص 244.
    8. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، نشر دار الاحیا التراث العربی، بیروت، 1403 ق. ج 75، ص 2.

  17. صلوات


صفحه 1 از 2 12 آخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کاربرانی که این موضوع را مشاهده کرده اند: 0

هیچ کاربری در لیست وجود ندارد.

اشتراک گذاری

اشتراک گذاری

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
^

ورود

ورود