سلام
در برخی آیات وروایات صحیح مطالبی نقل شده است که موهم ترک اولی توسط پیامبران الهی است . مثلا در مورد حضرت آدم فریب خوردن از شیطان مطرح است .
آیا فریب خوردن از شیطان ترک اولی است یا ترک غیر اولی ؟
بگذارید این موضوع را در ضمن نقل جریان حضرت آدم ع بررسی کنیم :
جریان حضرت آدم ع در قرآن کریم با یک بیان نمادین مطرح شده است تا برای همیشه و برای همه اهل ایمان در هرمرتبه و مقامی مورد استفاده قرار گیرد . اما اصل قضیه چیست ؟
با توجه به تعبیراتی خاص در آیات و روایات وبر مبنای انسان شناسی دینی و تکیه بر کلمات بعضی بزرگان چنین بدست می آید که :
قوه خیال حضرت آدم ع باعث شد در یک توجه خاص او به همسرش اسباب میل به حوا فراهم شود . این توجه نتیجتا به نزدیک شدن به شجره ذریه و خروج هردو از آسایش و آسودگی تجرد گشت .
خدای متعال از همان ابتدا عواقب قرب به شجره ذریه را به آدم ع گوشزد نمود و مصلحت شخصی اورا به او یادآوری فرمود اما در اینجا مصلحت عالیه ای هم بود که نه به آدم بلکه به ذریه او بر می گردد . یعنی مصلحت کلیه تکون بشریت .
با توجه به این روایت از قضیه آدم و حوا علیهما السلام دو مصلحت در این بین با هم تضاد می یابند :
1- مصلحت شخصی آدم و حوا یعنی دوام آسودگی و آسایش
2- مصلحت تکون بشریت از آندو
مصلحت اولی جزئی و شخصی و به اصطلاح غیر اولی است و مصلحت دوم کلی و عمومی و اولی می باشد .
با توجه به این نتیجه گیری آیا آدم ع ترک اولی کرد یا غیر اولی ؟
معلوم است که این یک ترک غیر اولی است . آدم و حوا مانند هر پدر و مادری مصلحت شخصی خود را نادیده گرفتند تا فرزندان به حلیه وجود آراسته گردند .
ما معتقدیم در اکثریت قریب به اتفاق مواردی که ترک اولی نامیده می شود در اثر تنافی دو مصلحت ترک غیر اولی بوقوع پیوسته است نه ترک اولی .
این امر با عصمت انبیاء الهی هم سازگارتر است ؟
حال اگر این سوال مطرح شود که در این موارد چرا الفاظ دال بر مذمت و امثال آنها وجود دارد در حالیکه بنا بر نظر شما ترک غیر اولی صورت گرفته نه ترک اولی
جواب می دهیم : این الفاظ ناظر بر تفویت مصلحت غیر اولی است که با مصلحت اولی متفاوت بوده است مثلا در جریان آدم ع تمام بیانات به عنوان : به مشقت افتادن و به سختی دچار شدن ( فتشقی ) راجع است که اثر ترک مصلحت غیر اولی می باشد . به عبارتی بیانگر ناصح بودن خدای متعال است .
موفق باشید