PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : جمع بندی شبهه لغویت در مورد حجاب



و طاها
۱۳۹۵/۱۲/۲۳, ۰۹:۰۰
با سلام و احترام

میگویند خداوند در ایه ی جلباب پوشش سر را واجب کرد.
اما بعد از مدتی خداوند دوباره در ایه ی خمار پوشش سر را واجب کرده است.
اما این کار لغو است.
مثل اینکه خداوند بگوید شراب حرام است و بعد از مدتی دوباره بگوید شراب حرام است.
به نظر میرسد حرمت دوم، لغو باشد.
یا اصلا هر حکم شرعی که در قرآن دوبار حرام یا واجب اعلام شود به نظر میرسد یکبار حرام کردن یا یک بار واجب کردن کافی است و نیاز به دو بار حرام یا واجب کردن نباشد.
البته من بررسی نکردم آیا موارد دیگری وجود دارد یا نه؟ تنها همین یک مورد به نظرم رسیده و همان را مطرح کردم( حجاب)

مدیر ارجاع سوالات
۱۳۹۶/۰۱/۰۲, ۲۰:۲۹
با نام و یاد دوست






http://askdin.com/gallery/images/22107/1_erjae1.jpg









کارشناس بحث: استاد عامل

عامل
۱۳۹۶/۰۱/۰۴, ۱۱:۱۶
بسم الله الرحمن الرحيم



با عرض سلام و ادب
بحث حجاب در دو آيه زير به صراحت مطرح شده است:

الف) وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُيُوبِهِنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ ... و به زنان مؤمن بگو: «چشمانشان را [از هوس‏رانى‏] فرو پوشند و ناموسشان را حفظ كنند و زينتشان را آشكار نكنند مگر آن چه از آن آشكار است. و بايد روسرى‏هايشان را بر گريبان‏هايشان فرو بيندازند و زينتشان را آشكار نكنند مگر بر شوهرانشان...(1)

ب) يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنينَ يُدْنينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلاَبِيبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى‏ أَنْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً؛ هان، اى پيامبر! به هم‏سرانت و دخترانت و زنان مومن بگو: «روسرى‏هاى بلند خويش را بر خود بپوشند، اين كار بهتر است كه شناخته شوند و رنجانده نشوند، و خداوند خطاپوش خطابخش است.(2)
مفسرين و اهل لغت در مورد دو كلمه «خمار» و «جلباب» چنين گفته اند:
"خمر" جمع"خمار" (بر وزن حجاب) در اصل به معنى پوشش است، ولى معمولا به چيزى گفته مى‏شود كه زنان با آن سر خود را مى‏پوشانند (روسرى).(3)
جلباب: منظور پوششى است كه از روسرى بزرگتر و از چادر كوچكتر است چنان كه نويسنده" لسان العرب" روى آن تكيه كرده است.(4)

لذا با توجه به معناي لغوي اين دو سطح از حجاب(روسري و چادر) و تفاوت معنايي آنها، تكرار صورت نگرفته است. بلكه دو نوع از حجاب كه يكي اقلي و ديگري اكثري است بيان شده و اين نوع از وجوب يا حرمت كه به مراتب (و نه يكدفعه) بر پيامبر(صلي الله عليه و آله) نازل شده را در مباحثي مانند حرمت شراب نيز مي توان ديد.

بنابراين؛ اولا ايندو بيان، يكي نيستند تا لغويت پيش آيد.
ثانيا تكرار حكم اگر داراي غرض معقول مانند تاكيد باشد، لغو نيست. مانند امر به برپايي نماز و پرداخت زكات.



1. سوره نور، آيه31.
2. سوره احزاب، آيه 59.
3. تفسير نمونه، ج‏14، ص: 441.
4. همان، ج‏17، ص: 429.

و طاها
۱۳۹۶/۰۱/۰۴, ۱۵:۵۲
بسم الله الرحمن الرحيم



با عرض سلام و ادب
بحث حجاب در دو آيه زير به صراحت مطرح شده است:

الف) وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُيُوبِهِنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ ... و به زنان مؤمن بگو: «چشمانشان را [از هوس‏رانى‏] فرو پوشند و ناموسشان را حفظ كنند و زينتشان را آشكار نكنند مگر آن چه از آن آشكار است. و بايد روسرى‏هايشان را بر گريبان‏هايشان فرو بيندازند و زينتشان را آشكار نكنند مگر بر شوهرانشان...(1)

ب) يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنينَ يُدْنينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلاَبِيبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى‏ أَنْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً؛ هان، اى پيامبر! به هم‏سرانت و دخترانت و زنان مومن بگو: «روسرى‏هاى بلند خويش را بر خود بپوشند، اين كار بهتر است كه شناخته شوند و رنجانده نشوند، و خداوند خطاپوش خطابخش است.(2)
مفسرين و اهل لغت در مورد دو كلمه «خمار» و «جلباب» چنين گفته اند:
"خمر" جمع"خمار" (بر وزن حجاب) در اصل به معنى پوشش است، ولى معمولا به چيزى گفته مى‏شود كه زنان با آن سر خود را مى‏پوشانند (روسرى).(3)
جلباب: منظور پوششى است كه از روسرى بزرگتر و از چادر كوچكتر است چنان كه نويسنده" لسان العرب" روى آن تكيه كرده است.(4)

لذا با توجه به معناي لغوي اين دو سطح از حجاب(روسري و چادر) و تفاوت معنايي آنها، تكرار صورت نگرفته است. بلكه دو نوع از حجاب كه يكي اقلي و ديگري اكثري است بيان شده و اين نوع از وجوب يا حرمت كه به مراتب (و نه يكدفعه) بر پيامبر(صلي الله عليه و آله) نازل شده را در مباحثي مانند حرمت شراب نيز مي توان ديد.

بنابراين؛ اولا ايندو بيان، يكي نيستند تا لغويت پيش آيد.
ثانيا تكرار حكم اگر داراي غرض معقول مانند تاكيد باشد، لغو نيست. مانند امر به برپايي نماز و پرداخت زكات.



1. سوره نور، آيه31.
2. سوره احزاب، آيه 59.
3. تفسير نمونه، ج‏14، ص: 441.
4. همان، ج‏17، ص: 429.

با سلام و احترام



ابتدا نکته ای عرض کنم :


شما ابتدا آیه خمار را ذکر کردید و بعد آیه ی جلباب را و این ممکن است خواننده را دچار اشتباه کند که ابتدا آیه ی خمار نازل شده است در حالی که ابتدا آیه ی جلباب نازل شده است.
و هم چنین تاکید شما بر مرحله ای بودن برخی واجبات ممکن است باعث شود خواننده تصور کند چون ابتدا پوشش سر امده و بعد پوشش چادر پس مشکل حل شده است در حالی که تصور اشتباهی است ...

ابتدا آیه ی جلباب ( سوره احزاب ) نازل شده است و بعد آیه ی خمار ( سوره نور )
در واقع ابتدا چادر و بعد روسری ... و این به نظر می رسد اشتباه و امر لغوی است.
اما نکته اینجاست که در آیه ی سور نور تنها پوشش سر مطرح نشده است بلکه پوشش کل بدن مطرح شده است غیر از دست و صورت ...
لذا اگر چه جلباب در آیه ی سوره احزاب ( که ابتدا نازل شده است ) بزرگتر از خمار ( درسوره نور ) است اما پوشش در آیه ی نور، مساوی با پوشش در ایه ی جلباب یا بیشتر از آن است.

( نکته ی دیگر : در معنای جلباب اختلافاتی وجود دارد و عده ای جلباب را پوشش سر نمی دانند و آن را مثل پیراهن و ردا می دانند.
حتی علاوه بر نظر لغت شناسان می توان این روایت را شاهد مثال آورد :
... ان الرضا ع کتب فیما کتب من جواب مسائله حرم النظر الی شعور النساء المحجوبات بالازواج و غیرهن من النساء لما فیه من تهییج الرجال و ما یدعو التهییج الی الفساد و الدخول فیما لایحل و لایحمل و کذلک ما اشبه الشعور الا الذی قال الله تعالی والقواعد من النساء اللاتی لایرجون نکاحا فلیس علیهن جناح ان یضعن ثبابهن غیر الجلباب و لا باس بالنظر الی شعور مثلهن ...
به جمله اخر توجه کنید)



از این نکته که بگذریم می رسیم به موضوع اصلی :

من در این زمینه کمی تحقیق کردم.

اما دو چیز مشکل ساز است :

اولا ظاهرا کسی آیه ی سوره نور را تاکیدی نمی داند بلکه تاسیسی می داند.
دوما می گویند اگر امردومی بعد از امتثال از امر اول آمد، امر دومی تاسیسی است نه تاکیدی ...

و این دو مطلب ( اگر درست باشد ) باعث این شبهه می شود که وجوب ایه ی سوره نور، تاسیسی است نه تاکیدی ...

و لذا اگر موضوع واحدی داشته باشند شبهه ی لغویت به وجود می آید.

شاید این شبهه در مورد امر به نماز و زکات که شما هم اشاره کردید بهتر دیده شود.

الرحیل
۱۳۹۶/۰۱/۰۵, ۰۰:۲۰
سلام
این طور که من شنیده ام در آیه جلباب چیزی واجب نشده و صرفا یک توصیه است، به بیان دقیق تر قرینه ای برای اینکه این آیه مجوز حجاب را مطرح کند نداریم، و حکم حجاب در سوره نور واجب شده



منبع: استاد عمار

yalda solimani
۱۳۹۶/۰۱/۰۵, ۱۶:۴۷
با سلام

برخی از سوره ها و آیات مربوط به حجاب عبارتند از:

1. سوره نور، آیات 30، 31، 33 و 60; 2. سوره احزاب،، آیات 35، 53، 55، و 59. از نظر شرع اسلام زن باید بدن و موی خود را از مرد نامحرم بپوشاند; ولی پوشاندن صورت و دست ها از مچ به پایین واجب نیست.[ توضیح المسائل مراجع، ج 2، ص 417، مسئله 2435]

حكم پوشش در مكان هایی كه درمعرض دید نامحرم است باید اجرا شود; فرقی نمی كند كه نامحرم در منزل یا غیر منزل باشد; حتّی در مورد افراد نامحرمی كه همیشه با انسان ارتباط دارند، این حكم و امثال آن جاری است.

در مورد حجاب واجب، كافی است كه زن به هر وسیله ای كه می تواند خود را بپوشاند و لباس خاصّی شرط نیست; ولی پوشیدن لباس های تنگ و چسبان و همچنین لباس های زینتی اشكال دارد.[ همان، ص 421]

زن تا موقعی که در حجاب است، حق است؛ موقعی که از حجاب در آمده است وجهه ی خلقی پیدا می کند. وقتی وجهه ی خلقی پیدا کرد، دیگر تواناییش شکسته می شود . این است که حجاب برای زن یک احترام است که زن بیشتر شبیه به خداوند شود

خداوند متعال در سوره نور آیه 31 خطاب به زنان مۆمن می فرماید كه وظیفه دارند زینت هایی را كه معمولا پنهان است، در نزد نامحرمان بپوشانند.

«وَ قُل لِّلْمُۆْمِنَـتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَـرِهِنَّ وَیَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لاَ یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَی جُیُوبِهِنَّ وَ لاَ یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَآئِهِنَّ ...; (نور، 31)

و به زنان با ایمان بگو: چشم های خود را (از نگاه هوس آلود) فرو گیرند و دامان خویش را حفظ كنند و زینت خود را جز آن مقدار كه ظاهر است، آشكار ننمایند و ]اطراف [روسری های خود را بر سینه خود افكنند ]تا گردن و سینه با آن پوشانده شود[ و زینت خود را آشكار نسازند، مگر برای شوهرانشان یا پدرانشان و ...»

اگر چه مهم، رعایت حجاب است و پوشیدن چادر، الزامی ندارد، ولی چادر، بهترین نوع حجاب و نشانه ملی زنان جامعه ایرانی است. مانتو و مانند آن، اگر چه با شرایطی مناسب است، اما چون سبب نمایان شدن اندام و برجستگی های بدن زن می شود، ممكن است منشأ تحریك و فساد باشد. عقل انسان بین خوب و خوب تر، قطعاً خوب تر را انتخاب می كند; بنابراین، چادر عاقلانه تر و بهتر است.[تفسیر نمونه، آیة الله مكارم شیرازی، ج 14، ص 434ـ448، دارالكتب الاسلامیة / آن چه باید یك زن بداند، اسدالله محمدی نیا، ص 163ـ164]

http://img1.tebyan.net/big/1390/06/13922425216642981834921963231812407012139.jpg

از آنجا که چگونگی پوشش زنان در جامعه صدر اسلام به گونه‏ای نبود که زیبایی‏ها و زینت‎های آنان را بپوشاند. قرآن آنان را به نحوه صحیح پوشش دستور می‎دهد، خداوند متعال به منظور حفظ عفت جامعه، حتی زنان مسلمان را از نمایان کردن بدن خود بر زنان غیر مۆمن نهی می‏‎کند.
در روایات علت این امر، بی مبالاتی زنان غیر مۆمن در توصیف زنان مسلمان برای شوهران خود دانسته شده است.
قرآن در آیه‏ای دیگر زنان پیامبر را که باید سرآمد و الگوی زنان جامعه اسلامی باشند، از خودنمایی و ظاهر نمودن زیبایی‎ها در مقابل دیگران نهی می‎کند. با توجه به آیات دیگر قرآن، نمی‎توان زنان دیگر را از ممنوعیت تبرج و خودنمایی مستثنی دانست.

عامل
۱۳۹۶/۰۱/۰۶, ۱۳:۵۲
سلام عليكم

شما ابتدا آیه خمار را ذکر کردید و بعد آیه ی جلباب را و این ممکن است خواننده را دچار اشتباه کند که ابتدا آیه ی خمار نازل شده است در حالی که ابتدا آیه ی جلباب نازل شده است.
اگر چينش عبارت چنين برداشتي را بوجود آورده، بايد اشاره كنم كه حق با شماست و سوره نور يك سال پس از سوره احزاب و در سال ششم هجري نازل شده است. اما بحث واجب يا حرام شدن برخي موضوعات بصورت تدريجي از عبارات اين دو آيه بدست مي آيد، بطوري كه در سوره احزاب لحن آيه تاكيد زيادي نداشته و با كلمه «يدنين» اين مطلب را اعلام مي كند اما در سوره نور از تاكيد زيادي برخوردار است و با صيغه امر «ليضربن» وجوب حجاب را بيان مي كند و به همين دليل غالبا وجوب حجاب را مستند به همين سوره و در سال ششم مي دانند.

عده ای جلباب را پوشش سر نمی دانند و آن را مثل پیراهن و ردا می دانند.
اين قول در مقابل مشهور است و با ظاهر آيه كه دليل اين پوشش را شناخته نشدن و مورد آزار قرار نگرفتن زنان بيان ميكند، منافات دارد.

اولا ظاهرا کسی آیه ی سوره نور را تاکیدی نمی داند بلکه تاسیسی می داند.
دوما می گویند اگر امردومی بعد از امتثال از امر اول آمد، امر دومی تاسیسی است نه تاکیدی ...
و این دو مطلب ( اگر درست باشد ) باعث این شبهه می شود که وجوب ایه ی سوره نور، تاسیسی است نه تاکیدی ...
و لذا اگر موضوع واحدی داشته باشند شبهه ی لغویت به وجود می آید.
شاید این شبهه در مورد امر به نماز و زکات که شما هم اشاره کردید بهتر دیده شود
بحث «امر بعد امر» در جایی مطرح است که اولا متعلق دو امر، یک چیز باشد، و ثانیاً هر دو مطلق باشند و یا اگر هر دو مشروط هستند، شرط هر دو یک چیز باشد، در حالي كه در اين دو آيه متعلق امر متفاوت است. حتي شيوه بيان و صيغه آنهم از نظر شدت و ضعف متفاوت است. همچنين بحث امر بعد از امر دائر بين تاكيد و تاسيس است و اصلا بحث لغويت مطرح نيست.
در مورد امر به نماز و زكات هم به دليل اهميت آنها، اين امر تكرار و تاكيد شده است. بنابراين لغويت منتفي است. در هر حال بايد به اين مطلب توجه داشت كه قرآن در عين بيان احكام، به جنبه اجتماعي و اخلاقي آنها نيز نظر دارد و به همين دليل گاهي يك امر را چند بار و يا يك داستان را دو بار و با اغراض متفاوت بيان مي كند.

و طاها
۱۳۹۶/۰۱/۰۶, ۲۰:۲۵
با سلام و احترام



بايد اشاره كنم كه حق با شماست و سوره نور يك سال پس از سوره احزاب


خیلی خوب است که هم نظر هستیم.
چون قبلا بر سر همین امر بدیهی با کسی اختلاف داشتم.
ایشان ترتیب نزول را بر اساس ترتیب سوره های قرآن کنونی می دانست.
مثلا می گفت حمد اولین سوره ی قرآن است پس اول نازل شده. بقره دومین سوره ی قرآن است پس دوم نازل شده و ...
حال من او زمان این طوری بود :
تَكَادُ السَّمَاوَاتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْهُ وَتَنشَقُّ الْأَرْضُ وَتَخِرُّ الْجِبَالُ هَدًّا !!!
( سوره مریم )

بطوري كه در سوره احزاب لحن آيه تاكيد زيادي نداشته و با كلمه «يدنين» اين مطلب را اعلام مي كند


پس شما می فرمایید حجاب در آیه ی احزاب واجب نشده بود.
می توانید سندی در این مورد بیاورید.
مثلا در تفاسیر معتبر و مشهور چنین چیزی گفته شده است ؟
مثلا گفته اند که آیه احزاب، حجاب را واجب نکرده بود ؟
اگر حجاب در سوره احزاب واجب نشده باشد مشکل در مورد این آیه حل شده است و از محل نزاع خارج است
و باید روی همان آیات نماز و زکات بحث کنیم ...
( این می شود سوال شماره یک )

اين قول در مقابل مشهور است


از کجا متوجه شهرت این قول شده اید ؟
آیا در تفاسیر ذکر شده است ؟
( این می شود سوال شماره دو )

در حالي كه در اين دو آيه متعلق امر متفاوت است


بفرمایید تفاوتشان در چیست ؟
پوشش در آیه ی جلباب کمتر از پوشش در آیه ی نور است ؟
یا مساوی است ؟
یا بیشتر است ؟
اگر مساوی باشند که متعلق امر متفاوت نیست.
پس پوشش در یک آیه باید بیشتر از دیگری باشد.
( این میشود سوال شماره سه )

همچنين بحث امر بعد از امر دائر بين تاكيد و تاسيس است و اصلا بحث لغويت مطرح نيست.


چرا دیگر !
اگر دو امر با یک متعلق به صورت تاسیسی مطرح شود، دومی لغو است.
مثلا یکبار بگوییم نماز واجب است و بعد دوباره بگوییم نماز واجب است.
اگر وجوب دومی تاسیسی باشد، امر لغوی است.
پس لغویت مطرح است.

در مورد امر به نماز و زكات هم به دليل اهميت آنها، اين امر تكرار و تاكيد شده است.


مشکل اینجاست که یک بنده خدایی گفت اگر خدا بگوید زید را اکرام کن و بعد شما رفتی اکرام کردی. بعد دوباره امر کرد زید را اکرام کن. خدا در امر دومی که بعد از امتثال از امر اولی آمده، اکرام را دوباره واجب کرده است.
به نظرم حرف درستی می آمد اما وقتی آیات حجاب را خواندم گفتم چه طور ممکن است خدا حجاب را واجب کند و بعد دوباره حجاب را واجب کند ؟!
( این میشود سوال چهارم )

و طاها
۱۳۹۶/۰۱/۰۶, ۲۰:۳۴
این مطلب به ذهنم آمد فکر می کنم درست باشد ...
در اکرام زید امتثال پایان یافته است
اما در نماز چون یک امر استمراری است اصلا امتثال پایان پیدا نمی کند پس هر امر دومی هم که بشود تاکیدی می شود ...
یا مثلا زکات و حجاب چون یک واجب استمراری است امرهای بعدی تاکیدی می شود ...

عامل
۱۳۹۶/۰۱/۱۰, ۰۶:۴۳
سلام عليكم

پس شما می فرمایید حجاب در آیه ی احزاب واجب نشده بود.
مفسران در سير آيات وجوب حجاب معتقدند در ابتدا آیات حجاب ویژه همسران پیامبر گرامی اسلام نازل شد. تا اینکه در سال پنجم هجرت در پی تعرض برخی جوانان لاابالی به زنان، آیات سوره احزاب نازل گردید. و زمینه را برای مرحله سوم ایجاد کرد. آیات مبارکه سوره نور اتمام حجت و حکم قطعی حجاب را ابراز داشت.
با نزول آیه ۳۱ سوره نور ، پس از سوره احزاب ، حجاب بر زنان واجب شد.( محمد بن بهادر زرکشی، البرهان فی علوم القرآن، ج۱، ص۱۹۴)
این آیه مهم‌ترین مستند فقها برای اثبات وجوب پوشش و مشتمل‌بر حدود آن است. مباحث حجاب در احادیث نيز بیشتر در حکم تفسیر و تبیین این آیه و به‌ویژه عبارت «اِلّا ما ظَهَرَ» (زینت‌های آشکار) و حکم نگاه کردن به آنهاست.


از کجا متوجه شهرت این قول شده اید ؟
بر طبق فرمایش مفسران، واژه جلابیب در آيه 59 سورۀ احزاب صراحتاً به پوشش بلندی که سراپای زن را در برمی گیرد و رنگ آن نیز به سیاه تعبیر شده است؛ اشاره دارد. جلابیب را مفسران بزرگی همچون طبرسی، علامه طباطبایی، بیضاوی، سیوطی به ملاحف تفسير كرده اند. ملاحف جمع ملحفه پارچه بزرگي است كه سر تا پاي زن را مي پوشاند.
ر.ك:‌سيوطي، ج5، ص221؛ بيضاوي، تفسير، الدر المنثور، 563، طباطبايي، الميزان، ج16، ص531؛ طبرسي، مجمع البيان، ج11، ص23.


بفرمایید تفاوتشان در چیست ؟
پوشش در آیه ی جلباب کمتر از پوشش در آیه ی نور است ؟
تفاوت در عنوان براي تعلق امر جديد كافي است. بالاخره مفهوم جلباب و خمار متفاوت و متعدد است و همين مجوز تعدد امر است و لو اينكه حيطه حكم بر اساس منطوق يا مفهوم يكسان تلقي شود. در حالي كه در بحث امر بعد از امر، موضوع واحد يكي از اركان آنست.


اگر دو امر با یک متعلق به صورت تاسیسی مطرح شود، دومی لغو است.
اولا در بحث آيات حجاب متعلق يكي نيست. ثانيا در بحث اصولي امر بعد از امر، تلاش براي فهم تاكيدي يا تاسيسي بودن امر مولاست نه اثبات لغويت؛ چرا كه حكيم بودن خداوند در اين بحث مفروغ عنه لحاظ شده است.

و طاها
۱۳۹۶/۰۱/۱۰, ۰۸:۲۴
سلام عليكم

مفسران در سير آيات وجوب حجاب معتقدند در ابتدا آیات حجاب ویژه همسران پیامبر گرامی اسلام نازل شد. تا اینکه در سال پنجم هجرت در پی تعرض برخی جوانان لاابالی به زنان، آیات سوره احزاب نازل گردید. و زمینه را برای مرحله سوم ایجاد کرد. آیات مبارکه سوره نور اتمام حجت و حکم قطعی حجاب را ابراز داشت.
با نزول آیه ۳۱ سوره نور ، پس از سوره احزاب ، حجاب بر زنان واجب شد.( محمد بن بهادر زرکشی، البرهان فی علوم القرآن، ج۱، ص۱۹۴)
این آیه مهم‌ترین مستند فقها برای اثبات وجوب پوشش و مشتمل‌بر حدود آن است. مباحث حجاب در احادیث نيز بیشتر در حکم تفسیر و تبیین این آیه و به‌ویژه عبارت «اِلّا ما ظَهَرَ» (زینت‌های آشکار) و حکم نگاه کردن به آنهاست.


بر طبق فرمایش مفسران، واژه جلابیب در آيه 59 سورۀ احزاب صراحتاً به پوشش بلندی که سراپای زن را در برمی گیرد و رنگ آن نیز به سیاه تعبیر شده است؛ اشاره دارد. جلابیب را مفسران بزرگی همچون طبرسی، علامه طباطبایی، بیضاوی، سیوطی به ملاحف تفسير كرده اند. ملاحف جمع ملحفه پارچه بزرگي است كه سر تا پاي زن را مي پوشاند.
ر.ك:‌سيوطي، ج5، ص221؛ بيضاوي، تفسير، الدر المنثور، 563، طباطبايي، الميزان، ج16، ص531؛ طبرسي، مجمع البيان، ج11، ص23.


تفاوت در عنوان براي تعلق امر جديد كافي است. بالاخره مفهوم جلباب و خمار متفاوت و متعدد است و همين مجوز تعدد امر است و لو اينكه حيطه حكم بر اساس منطوق يا مفهوم يكسان تلقي شود. در حالي كه در بحث امر بعد از امر، موضوع واحد يكي از اركان آنست.


اولا در بحث آيات حجاب متعلق يكي نيست. ثانيا در بحث اصولي امر بعد از امر، تلاش براي فهم تاكيدي يا تاسيسي بودن امر مولاست نه اثبات لغويت؛ چرا كه حكيم بودن خداوند در اين بحث مفروغ عنه لحاظ شده است.

با سلام و احترام
ضمن تشکر از توضیحات شما
با توضیحات شما این مثال از بحث خارج میشود.
و بنده هم عرض کردم این تنها یک مثال بود...
( عنوان بحث تا انجا که یادم هست شبهه لغویت بود و شاید تغییر داده اند و در پست ابتدایی و پستهای دیگر هم گفتم این فقط یک مثال برای رساندن شبهه بود)
پس بحث ما میرود روی زکات و نماز که خودتان هم اشاره کردید...
در مورد نماز و زکات ان چه در پست نه گفتم به ذهنم رسید.
( در ذهن خودم شبهه حل شد مگر اینکه شما با پست نه مشکل داشته باشید)

عامل
۱۳۹۶/۰۱/۲۲, ۱۱:۲۴
بسم الله الرحمن الرحیم







سوال:
آیا تکرار وجوب حجاب در دو یا سه آیه از قرآن، لغو نیست؟


پاسخ:
برخی از احکام اسلامی مانند حرمت خمر و وجوب حجاب به مرور و تدریجی بیان شده اند. مفسران در سير آيات وجوب حجاب معتقدند در ابتدا آیات حجاب ویژه همسران پیامبر گرامی اسلام(1) نازل شد. تا اینکه در سال پنجم هجرت در پی تعرض برخی جوانان لاابالی به زنان، آیات سوره احزاب(2) نازل گردید. و زمینه را برای مرحله سوم ایجاد کرد. آیات مبارکه سوره نور(3) اتمام حجت و حکم قطعی حجاب را ابراز داشت. با نزول آیه ۳۱ سوره نور، پس از سوره احزاب ، حجاب بر زنان واجب شد.(4)

لذا همانطور که مشاهده می شود، در سوره احزاب لحن آيه تاكيد زيادي نداشته و با كلمه «يدنين» اين مطلب را اعلام مي كند اما در سوره نور از تاكيد زيادي برخوردار است و با صيغه امر «ليضربن» وجوب حجاب را بيان مي كند و به همين دليل غالب فقها وجوب حجاب را مستند به همين سوره و در سال ششم مي دانند.
اما در مورد اینکه آیا دو امر اخیر(امر به پوشیدن جلباب و خمار) مستلزم لغو است یا نه؟ باید در نظر داشت که مفسرين و اهل لغت در مورد دو كلمه «خمار» و «جلباب» چنين گفته اند:
"خُمُر" جمع"خِمار" (بر وزن حجاب) در اصل به معنى پوشش است، ولى معمولا به چيزى گفته مى‏ شود كه زنان با آن سر خود را مى ‏پوشانند (روسرى).(5)
جِلباب: منظور پوششى است كه از روسرى بزرگتر و از چادر كوچكتر است چنان كه نويسنده" لسان العرب" روى آن تكيه كرده است.(6)
بدین ترتیب، تفاوت در عنوان(خمار و جلباب) براي تعلق امر جديد كافي است. بالاخره مفهوم جلباب و خمار متفاوت و متعدد است و همين مجوز تعدد امر است و لو اينكه حيطه حكم بر اساس منطوق يا مفهوم يكسان تلقي شود. در حالي كه در بحث امر بعد از امر، موضوع واحد، يكي از اركان آنست.

در مورد دیگر احکام مانند نماز و زکات که امر به انجام آنها تکرار شده است نیز برخی مفسرین چنین گفته اند: تكرار در قرآن كريم از آن روست كه قرآن كتاب نور و هدايت است و در مقام هدايت لازم است مطلب واحد در هر مناسبت با زباني خاص ادا شود تا ويژگي موعظه داشته باشد، بر خلاف كتب علمي كه هر مطلب تنها در يك جا بيان مي‏ شود و تكرار آن سودمند نيست. سرّ لزوم تكرار در كتاب هدايت آن است كه شيطان و نفس اماره كه عامل ضلالت و عذابند، پيوسته به اضلال آدمي مشغولند و كار آنها گرچه گاهي كم مي‏ شود، ليكن ترك نمي‏ شود؛ از اين رو تكرار ارشاد و هدايت نيز ضروري است.(7)

همین مفسر در جای دیگر می فرماید: انشا با تشريع تفاوت دارد؛ تشريع مكرّر، صحيح نيست؛ ولي تكرار انشا اشكالي ندارد. تشريع ربا در گذشته صورت گرفته بود؛ اما در قالب جمله انشايي به شكل مكرّر، همان حكم تشريعي ابلاغ و تأكيد مي‏ شود؛ مانند دو روايت حاوي يك حكم، براي يك موضوع كه از سوي امام باقر(عليه‌السلام) و امام صادق(عليه‌السلام) صادر شده باشد، پس اگر جمله را انشايي بدانيم، محذور تكرار در تشريع پيش نمي‏ آيد.(8)



1. وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا؛ (خطاب به زنان پیامبر) و در خانه‌هایتان قرار گیرید و مانند روزگار جاهلیت قدیم زینتهای خود را آشکار مکنید و نماز برپا دارید و زکات بدهید و خدا و فرستاده‌اش را فرمان برید خدا فقط می‌خواهد آلودگی را از شما اهل خانه(ی رسول الله) پاک کند. و شما را پاک و پاکیزه گرداند.(سوره احزاب، آیه ۳۳)
2. يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ وَ بَناتِكَ وَ نِساءِ الْمُؤْمِنينَ يُدْنينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلاَبِيبِهِنَّ ذلِكَ أَدْنى‏ أَنْ يُعْرَفْنَ فَلا يُؤْذَيْنَ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحيماً؛ هان، اى پيامبر! به همسرانت و دخترانت و زنان مومن بگو: «روسرى‏ هاى بلند خويش را بر خود بپوشند، اين كار بهتر است كه شناخته شوند و رنجانده نشوند، و خداوند خطاپوش خطابخش است.(سوره احزاب، آيه 59.)
3. وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ يَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلى‏ جُيُوبِهِنَّ وَ لا يُبْدينَ زينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ ... و به زنان مؤمن بگو: «چشمانشان را [از هوس‏رانى‏] فرو پوشند و ناموسشان را حفظ كنند و زينتشان را آشكار نكنند مگر آن چه از آن آشكار است. و بايد روسرى‏ هايشان را بر گريبان‏هايشان فرو بيندازند و زينتشان را آشكار نكنند مگر بر شوهرانشان...
4. محمد بن بهادر زرکشی، البرهان فی علوم القرآن، ج۱، ص۱۹۴.
5. تفسير نمونه، ج‏14، ص: 441.
6. همان، ج‏17، ص: 429.
7. جوادی آملی، تسنيم، جلد1، ص51.
8. همان، ج12، ص531.