PDA

توجه ! این یک نسخه آرشیو شده میباشد و در این حالت شما عکسی را مشاهده نمیکنید برای مشاهده کامل متن و عکسها بر روی لینک مقابل کلیک کنید : جمع بندی آداب سخن گفتن



فهیمه.
۱۳۹۵/۰۳/۰۹, ۱۱:۱۲
با سلام خدمت شما کارشناس گرامی
لطفا آداب نیکو سخن گفتن را بر اساس آیات و روایات موجود بیان فرمایید.

مدیر ارجاع سوالات
۱۳۹۵/۰۳/۱۲, ۱۴:۵۳
با نام و یاد دوست







http://www.askdin.com/gallery/images/378/2_erjae.jpg









کارشناس بحث: استاد نسیم رحمت

نسیم رحمت
۱۳۹۵/۰۳/۱۷, ۲۲:۰۲
لطفا آداب نیکو سخن گفتن را بر اساس آیات و روایات موجود بیان فرمایید.

صحبت در این باب فراوان است. در ذیل به مواردی اشاره می شود :

1. در سخن گفتن مواظب باشید؛ چرا که تمام سخنانتان نوشته می شود:

وَ إِنَّ عَلَیکُمْ لَحافِظینَ ، کِراماً کاتِبین (1)


2. چه کسی از خداوند راستگوتر است؟

... وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللّهِ حَدیثًا(2)

3ـ چه کسی گفتارش نیکو تر است از کسی که به سوی خدا دعوت می کند؟
وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلاً مِمَّنْ دَعا إِلَی اللّهِ ... (3)

4. آدمی زیر زبانش پنهان است:

... فَلَمّا کَلَّمَهُ قالَ إِنَّکَ الْیوْمَ لَدَینا مَکینٌ أَمینٌ (4)


5. قرآن سخنی سنگین و با عظمت:

إِنّا سَنُلْقی عَلَیکَ قَوْلاً ثَقیلاً (5)



پی نوشت ها :
1. انفطار آیات 10- 11
2. نساء/87
3. فصلت/33
4. یوسف/54
5. مزمل/5

نسیم رحمت
۱۳۹۵/۰۳/۱۷, ۲۲:۱۲
6. پاکان، در سخن گفتن نیز به پاکی هدایت یافته اند:
وَ هُدُوا إِلَی الطَّیبِ مِنَ الْقَوْلِ ...(1)


7. سلام کردن، بهترین شروع برای آغاز سخن با مؤمنان:

»وَ إِذا جاءَکَ الَّذینَ یؤْمِنُونَ بِایاتِنا فَقُلْ سَلامٌ عَلَیکُمْ ...(2)


8. سلام، اولین سخن ملائکه هنگام قبض روح پاکان:

»الَّذینَ تَتَوَفّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیبینَ یقُولُونَ سَلامٌ عَلَیکُمْ ... (3)


9. سلام، بهترین جواب ابلهان:

»... وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلامًا (4)


10. کسانی مورد شفاعت قرار می گیرند که گفتارشان مورد رضایت خداوند باشد:

»یوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلاّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِی لَهُ قَوْلاً (5)



پی نوشت ها :
1. حج، آیه 24
2. انعام، آیه 54
3. نحل، آیه 32
4. فرقان، آیه 63
5. طه، آیه 101

نسیم رحمت
۱۳۹۵/۰۳/۱۷, ۲۲:۱۸
11. محکم و مستدل حرف بزنید:

یا ایهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدیدًا (1)



12. در نصیحت دیگران سخن گفتن با نرمی احتمال تأثیرش بیشتر است:

فَقُولا لَهُ قَوْلاً لَینًا لَعَلَّهُ یتَذَکَّرُ أَوْ یخْشی(2)



13. با پدر و مادر بزرگوارانه سخن بگویید:

... وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریمًا(3)



14. با مردم به نیکی سخن بگویید:

... وَ قُولُوا لِلنّاسِ حُسْنًا ...(4)



پی نوشت ها :
1.احزاب، آیه 70
2. طه، آیه 44
3. اسراء، آیه 23
4. بقره، آیه 83

فهیمه.
۱۳۹۵/۰۳/۲۳, ۱۲:۰۶
. پاکان، در سخن گفتن نیز به پاکی هدایت یافته اند:
وَ هُدُوا إِلَی الطَّیبِ مِنَ الْقَوْلِ ...(1)


7. سلام کردن، بهترین شروع برای آغاز سخن با مؤمنان:

»وَ إِذا جاءَکَ الَّذینَ یؤْمِنُونَ بِایاتِنا فَقُلْ سَلامٌ عَلَیکُمْ ...(2)


8. سلام، اولین سخن ملائکه هنگام قبض روح پاکان:

»الَّذینَ تَتَوَفّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیبینَ یقُولُونَ سَلامٌ عَلَیکُمْ ... (3)


9. سلام، بهترین جواب ابلهان:

»... وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلامًا (4)


10. کسانی مورد شفاعت قرار می گیرند که گفتارشان مورد رضایت خداوند باشد:

»یوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلاّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِی لَهُ قَوْلاً (5)
با سلام خدمت شما کارشناس گرامی و با تشکر بخاطر احادیثی که نقل نمودید
ولی متاسفانه غالب احادیثی که بیان کردید احادیث کلی در باب بود و بنده خواهان دستورات جزیی تر در باب سخن گویی و آداب‌آن هستم. لطفا ارائه فرمایید.

فریاد بی صدا
۱۳۹۵/۰۳/۲۳, ۱۵:۳۵
آداب سخن گفتن


1- میانه‌روی در گفتار

@};-امام علی(ع) درباره میانه‌روی می‌فرماید: بهترین گفتار آن است كه نه خسته‌كننده باشد، نه بسیار كم.

@};-همچنین می‌فرماید: "پرگویی، مرد حكیم را می‌لغزاند و انسان بردبار را خسته می‌سازد. پس در سخن پرگویی نكن كه دلگیر سازی و كم مگوی تا خوار شوی "


(غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 341




2- سنجیده بودن گفتار

@};- امام علی(ع) می‌فرماید: كسی كه گفتار خود را بررسی كند، اشتباه او كم می‌شود.


@};-عاقل را در هر سخن، زیركی خاصی است.


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 348

فریاد بی صدا
۱۳۹۵/۰۳/۲۳, ۱۵:۳۸
3- به جا بودن گفتار

@};-امام علی(ع) در گفتاری ارزشمند می‌فرماید: هر جایگاهی را گفتاری است.


@};-همچنین می‌فرماید: " سخن‌گو را اوقات و حالاتی است ".

این فرمایش‌های وزین بیانگر آن است كه در آداب اسلامی، "هر سخن جایی و هر نكته مقامی دارد.


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 347





4- قابل فهم بودن گفتار

@};-امام علی(ع)می‌فرماید: بهترین سخن‌ها آن است كه گوش‌ها آن را به بیرون نیفكند و فهمیدن آن برای فهم‌ها رنج‌آور نباشد.


@};-یا می‌فرماید: " بهترین سخن‌ها آن است كه نظام نیكو آن را بیاراید و عام و خاص آن را بفهمند.


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 339

فریاد بی صدا
۱۳۹۵/۰۳/۲۳, ۱۵:۴۰
5- جذاب بودن گفتار

@};-از امیرمؤمنان علی(ع) :كسی كه زبانش شیرین باشد، برادرانش بسیار شوند.


@};- برای جلب دل دوستان، چیزی مؤثرتر از زبان نیست ".


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 348.


6- نرم بودن گفتار

@};-امام علی(ع) می‌فرماید: زبان خود را به نرمی گفتار و بذل سلام عادت ده تا دوستدارانت، بسیار و دشمنانت كم شوند.


@};- همچنین فرموده است:روش نیكان، گفتار نرم و آشكار كردن سلام است ".


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 344.

فریاد بی صدا
۱۳۹۵/۰۳/۲۳, ۱۵:۴۲
7- مفید بودن گفتار

@};- امام علی(ع) نیز می‌فرماید: نیكی گفتار در سودمندی آن است .


@};-همچنین می‌فرماید: در شگفتم از كسی كه سخن گوید به چیزی كه در دنیا سودش ندهد و برای او در آخرت، پاداشی نوشته نشود .


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 344.



8- حق بودن گفتار

@};- امام علی : بپرهیز از سخن گفتن درباره چیزی كه راه آن را نشناسی و حقیقت آن را ندانی؛ زیرا گفتار تو راهنمای عقل توست، و سخن تو خبر می‌دهد از شناخت تو. پس نگه‌دار درازی زبان خود را از آنچه ایمن هستی و كوتاه كن سخن خود را به آنچه آن را نیكو دانی.


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 337.

فریاد بی صدا
۱۳۹۵/۰۳/۲۳, ۱۵:۴۴
9- عامل بودن به گفتار

در آداب دینی، گوینده سخن باید به آنچه می‌گوید، عامل باشد و از آنچه بدان عمل نمی‌‌كند، بپرهیزد. در آداب اسلامی آنچه به گفتار گوینده ارزش می‌بخشد، عمل به گفتار است.


@};-امام علی(ع) در این باره می‌فرماید: آدمی سنجیده شود به گفتارش و قیمت شود به كردارش. بنابراین، بگو آنچه را از نظر وزن افزون كند و بكن آنچه بها و قیمت آن گران باشد.

@};- امام علی(ع) در حدیثی دیگر در این باره می‌فرماید: به راستی كه فزونی سخن بر عمل، زشت است، ولی فزونی كردار بر گفتار، زیبایی و زینت است.


غررالحكم و دررالكلم آمدی (به صورت موضوعی)، ج 2، ص 335.

نسیم رحمت
۱۳۹۵/۰۳/۲۵, ۱۷:۲۵
با سلام خدمت شما کارشناس گرامی و با تشکر بخاطر احادیثی که نقل نمودید.

:negah:

اینا که بنده عرض کرده بودم آیات قرآن بودنا یه بار دیگه ببینید . ... :bale:

نسیم رحمت
۱۳۹۵/۰۳/۲۵, ۱۷:۲۸
آداب سخن گفتن

سرکار " فریاد بی صدا "

از مطالبی که بیان کرده اید سپاسگزارم .

مرحبا بناصرنا

صادق
۱۳۹۵/۰۳/۲۶, ۰۷:۳۸
خوشا بر این نسیم ناز رحمت
خوشا بر گفته و آواز رحمت
گل نازش به سان غنچه خندید
خوشا پر وانه و پر واز رحمت

نسیم رحمت
۱۳۹۵/۰۵/۲۱, ۱۰:۲۲
پرسش :
لطفا آداب نیکو سخن گفتن را بر اساس آیات و روایات موجود بیان فرمایید.

پاسخ :
صحبت در این باب فراوان است. در ابتدا به برخی آیات درباره سخن گفتن اشاره می شود:

1. در سخن گفتن مواظب باشید؛ چرا که تمام سخنانتان نوشته می شود:

وَ إِنَّ عَلَیکُمْ لَحافِظینَ ، کِراماً کاتِبین (1)

2. چه کسی از خداوند راستگوتر است؟

... وَ مَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللّهِ حَدیثًا(2)

3ـ چه کسی گفتارش نیکو تر است از کسی که به سوی خدا دعوت می کند؟

وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلاً مِمَّنْ دَعا إِلَی اللّهِ ... (3)

4. آدمی زیر زبانش پنهان است:

... فَلَمّا کَلَّمَهُ قالَ إِنَّکَ الْیوْمَ لَدَینا مَکینٌ أَمینٌ (4)

5. قرآن سخنی سنگین و با عظمت:

إِنّا سَنُلْقی عَلَیکَ قَوْلاً ثَقیلاً (5)

6. پاکان، در سخن گفتن نیز به پاکی هدایت یافته اند:

وَ هُدُوا إِلَی الطَّیبِ مِنَ الْقَوْلِ ...(6)

7. سلام کردن، بهترین شروع برای آغاز سخن با مؤمنان:

وَ إِذا جاءَکَ الَّذینَ یؤْمِنُونَ بِایاتِنا فَقُلْ سَلامٌ عَلَیکُمْ ...(7)

8. سلام، اولین سخن ملائکه هنگام قبض روح پاکان:

الَّذینَ تَتَوَفّاهُمُ الْمَلائِکَةُ طَیبینَ یقُولُونَ سَلامٌ عَلَیکُمْ ... (8)

9. سلام، بهترین جواب ابلهان:

... وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا سَلامًا (9)

10. کسانی مورد شفاعت قرار می گیرند که گفتارشان مورد رضایت خداوند باشد:

یوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلاّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِی لَهُ قَوْلاً (10)

11. محکم و مستدل حرف بزنید:

یا ایهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ قُولُوا قَوْلاً سَدیدًا (11)

12. در نصیحت دیگران سخن گفتن با نرمی احتمال تأثیرش بیشتر است:

فَقُولا لَهُ قَوْلاً لَینًا لَعَلَّهُ یتَذَکَّرُ أَوْ یخْشی(12)

13. با پدر و مادر بزرگوارانه سخن بگویید:

... وَ قُلْ لَهُما قَوْلاً کَریمًا(13)

14. با مردم به نیکی سخن بگویید:

... وَ قُولُوا لِلنّاسِ حُسْنًا ...(14)


برخی از آداب سخن گفتن در روایات :

1. میانه‌روی در گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید: خَيْرُ الْكَلَامِ مَا لَا يُمِلُّ وَ لَا يُقِل‏؛ (15) بهترین گفتار آن است كه نه خسته‌كننده باشد، نه بسیار كم.

2. حق بودن گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید: إِيَّاكَ وَ الْكَلَامَ فِيمَا لَا تَعْرِفُ طَرِيقَتَهُ وَ لَا تَعْلَمُ حَقِيقَتَهُ فَإِنَّ قَوْلَكَ يَدُلُّ عَلَى عَقْلِكَ وَ عِبَارَتَكَ تُنْبِئُ عَنْ مَعْرِفَتِكَ فَتَوَقَّ مِنْ طُولِ لِسَانِكَ مَا أَمِنْتَهُ وَ اخْتَصِرْ مِنْ كَلَامِكَ مَا اسْتَحْسَنْتَهُ (16) بپرهیز از سخن گفتن درباره چیزی كه راه آن را نشناسی و حقیقت آن را ندانی؛ زیرا گفتار تو راهنمای عقل توست، و سخن تو خبر می‌دهد از شناخت تو. پس نگه‌دار درازی زبان خود را از آنچه ایمن هستی و كوتاه كن سخن خود را به آنچه آن را نیكو دانی.

3. به جا بودن گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید: لِكُلِّ مَقَامٍ مَقَال‏؛ (17)هر جایگاهی را گفتاری است. این فرمایش‌های وزین بیانگر آن است كه در آداب اسلامی، "هر سخن جایی و هر نكته مقامی دارد.

4. قابل فهم بودن گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید: أَحْسَنُ الْكَلَامِ مَا لَا تَمُجُّهُ الْآذَانُ وَ لَا يُتْعِبُ فَهْمُهُ الْأَفْهَام‏؛(18) بهترین سخن‌ها آن است كه گوش‌ها آن را به بیرون نیفكند و فهمیدن آن برای فهم‌ها رنج‌آور نباشد.

5. جذاب بودن گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید: مَنْ عَذُبَ لِسَانُهُ كَثُرَ إِخْوَانُه‏؛(19) كسی كه زبانش شیرین باشد، برادرانش بسیار شوند.

6. نرم بودن گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید: إِنَّ مِنَ الْعِبَادَةِ لِينَ الْكَلَامِ وَ إِفْشَاءَ السَّلَام‏؛(20) از جمله عبادات، گفتار نرم و آشكار كردن سلام است.

7. مفید بودن گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید: عَجِبْتُ لِمَنْ يَتَكَلَّمُ بِمَا لَا يَنْفَعُهُ فِي دُنْيَاهُ وَ لَا يُكْتَبُ لَهُ أَجْرُهُ فِي أُخْرَاه‏؛(21) در شگفتم از كسی كه سخن گوید به چیزی كه در دنیا سودش ندهد و برای او در آخرت، پاداشی نوشته نشود .

8. عامل بودن به گفتار
امام علی(علیه اسلام) می‌فرماید:الْمَرْءُ يُوزَنُ بِقَوْلِهِ وَ يُقَوَّمُ بِفِعْلِهِ فَقُلْ مَا تَرَجَّحُ زِنَتُهُ [زِينَتُهُ‏] وَ افْعَلْ مَا تَجِلُّ قِيمَتُه‏ ؛(22) آدمی سنجیده شود به گفتارش و قیمت شود به كردارش. بنابراین، بگو آنچه را از نظر وزن افزون كند و عمل کن آنچه بها و قیمت آن گران باشد.
نیز می‌فرماید:
إِنَّ فَضْلَ الْقَوْلِ عَلَى الْفِعْلِ لَهُجْنَهٌ وَ إِنَّ فَضْلَ الْفِعْلِ عَلَى الْقَوْلِ لَجَمَالٌ وَ زِينَة؛ (23) به راستی كه فزونی سخن بر عمل، زشت است، ولی فزونی كردار بر گفتار، زیبایی و زینت است.


پی نوشت ها :
1. انفطار(82)؛ آیات 10- 11
2. نساء(4)؛ آیه 87
3. فصلت(41)؛ آیه 33
4. یوسف(12)؛ آیه 54
5. مزمل(73)؛ آیه 5
6.حج(22)؛ آیه 24
7. انعام(6)؛ آیه 54
8. نحل(16)؛ آیه 32
9. فرقان(25؛ آیه 63
10. طه(20)؛ آیه 101
11.احزاب، آیه 70
12. طه(20)؛ آیه 44
13. اسراء،(17)؛ آیه 23
14. بقره(2)؛ آیه 83
15. تميمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، تصنيف غرر الحكم و درر الكلم‏، قم‏،1366 ش‏،چاپ اول، ص 210
16. همان؛ 210
17. همان؛ ص 212
18. همان؛ ص 210
19. همان؛ ص 436
20. همان؛ص 215
21. همان؛ص 214
22. همان؛ص 209
23. همان؛ ص 210